Research Article

Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) Endeksleri ile ABD Dolar Endeksi ve Dolar Kuru Arasındaki İlişkinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Testleri ile Analizi

Volume: 7 Number: Özel Sayı October 24, 2022
EN TR

Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) Endeksleri ile ABD Dolar Endeksi ve Dolar Kuru Arasındaki İlişkinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Testleri ile Analizi

Abstract

Üretim hacminde daralmalara ve tedarik zincirinde aksamalara sebep olan Covid-19 salgını ya da jeopolitik gerilimler nedeniyle yaşanan ekonomik tahribat ve beraberinde gıda güvenliği, iklim değişikliği gibi faktörlerin, son yıllarda tarım ürün fiyatlarında istikrarsızlığa sebep olduğu gözlenmektedir. Bu sebeplerle, tüm sektörlerde yaşanan zorunlu dönüşümler ya da piyasalardaki aksaklıklar gıda sektöründe de gözlenmektedir. Bu çalışmada, 01.04.2021-09.05.2022 tarihleri arasında Amerikan Dolar Endeksi (DXY) ve ABD Dolar kuru ile 2018 yılında kurulan Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB) tarafından hesaplanan hububat, buğday, arpa ve mısır ürünlerine ait işlem gören Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) endeks verileri arasındaki nedensellik ilişkisi araştırılmıştır. Araştırmada Toda-Yamamoto nedensellik testi ve asimetrik bilginin varlığını dikkate alan Hatemi-J asimetrik nedensellik testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; ABD Dolar kuru ile hububat endeksi arasında çift yönlü; diğer değişkenler için ise ABD Dolar kurundan buğday endeksi, arpa endeksi ve mısır endeksine doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Ayrıca, Amerikan dolar endeksinde (DXY) ve ABD Dolar kurunda negatif bir şok yaşanması halinde, buğday endeksinin pozitif bir tepki verdiği sonucuna ulaşılmıştır. 

Keywords

References

  1. Çayır, C. ve Saldanlı, A. (2021). Elektronik ürün senetlerinin tarımsal fiyatlara etkisi: Türkiye örneği. E. Altay ve E. Demireli (Ed.), Finans araştırmaları: Finansal piyasalar ve kurumsal finans içinde. (s. 185-205). İstanbul: Der Yayınları.
  2. Çil Yavuz, N. (2006). Türkiye’de turizm gelirlerinin ekonomik büyümeye etkisinin testi: Yapısal kırılma ve nedensellik analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 7(2), 162-171. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/doujournal
  3. de Gorter, H., Drabik, D. and Just, D.R. (2013). The perverse effects of biofuel public-sector policies. Annual Review of Resource Economics, 5, 463-483. https://doi.org/10.1146/annurev-resource-091912-151933
  4. Dörtok, A. ve Aksoy, A. (2018). Türkiye buğday sektörünün eşanlı model yöntemiyle tahmini. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 21(4), 580-586. Erişim adresi: http://dogadergi.ksu.edu.tr/tr/
  5. Fernández, J.M. (2014). Long run dynamics of world food, crude oil prices and macroeconomic variables: A Cointegration VAR analysis (Bristol Economics Discussion Paper No: 14/ 646). Retrieved from http://www.bristol.ac.uk/efm/media/workingpapers/working_papers/pdffiles/dp14646.pdf
  6. Granger, C.W.J. (1969). Investigating causal relations by econometric models and cross spectral methods. Econometrica, 37, 424-438. https://doi.org/10.2307/1912791
  7. Granger, C.W. and Yoon, G. (2002). Hidden cointegration (UC San Diego Discussion Paper No. 2002-2). Retrieved from https://escholarship.org/content/qt9qn5f61j/qt9qn5f61j.pdf
  8. Hacker, R.S. and Hatemi-J.A. (2006). Tests for causality between ıntegrated variables using asymptotic and bootstrap distributions: Theory and application. Applied Economics, 38(13), 1489-1500. https://doi.org/10.1080/00036840500405763

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Finance

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 24, 2022

Submission Date

July 27, 2022

Acceptance Date

October 10, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 7 Number: Özel Sayı

APA
Mollaahmetoğlu, E., & Yasar Akcali, B. (2022). Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) Endeksleri ile ABD Dolar Endeksi ve Dolar Kuru Arasındaki İlişkinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Testleri ile Analizi. Ekonomi Politika Ve Finans Araştırmaları Dergisi, 7(Özel Sayı), 45-60. https://doi.org/10.30784/epfad.1149349
AMA
1.Mollaahmetoğlu E, Yasar Akcali B. Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) Endeksleri ile ABD Dolar Endeksi ve Dolar Kuru Arasındaki İlişkinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Testleri ile Analizi. EPF Journal. 2022;7(Özel Sayı):45-60. doi:10.30784/epfad.1149349
Chicago
Mollaahmetoğlu, Ebubekir, and Burcay Yasar Akcali. 2022. “Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) Endeksleri Ile ABD Dolar Endeksi Ve Dolar Kuru Arasındaki İlişkinin Simetrik Ve Asimetrik Nedensellik Testleri Ile Analizi”. Ekonomi Politika Ve Finans Araştırmaları Dergisi 7 (Özel Sayı): 45-60. https://doi.org/10.30784/epfad.1149349.
EndNote
Mollaahmetoğlu E, Yasar Akcali B (October 1, 2022) Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) Endeksleri ile ABD Dolar Endeksi ve Dolar Kuru Arasındaki İlişkinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Testleri ile Analizi. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi 7 Özel Sayı 45–60.
IEEE
[1]E. Mollaahmetoğlu and B. Yasar Akcali, “Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) Endeksleri ile ABD Dolar Endeksi ve Dolar Kuru Arasındaki İlişkinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Testleri ile Analizi”, EPF Journal, vol. 7, no. Özel Sayı, pp. 45–60, Oct. 2022, doi: 10.30784/epfad.1149349.
ISNAD
Mollaahmetoğlu, Ebubekir - Yasar Akcali, Burcay. “Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) Endeksleri Ile ABD Dolar Endeksi Ve Dolar Kuru Arasındaki İlişkinin Simetrik Ve Asimetrik Nedensellik Testleri Ile Analizi”. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi 7/Özel Sayı (October 1, 2022): 45-60. https://doi.org/10.30784/epfad.1149349.
JAMA
1.Mollaahmetoğlu E, Yasar Akcali B. Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) Endeksleri ile ABD Dolar Endeksi ve Dolar Kuru Arasındaki İlişkinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Testleri ile Analizi. EPF Journal. 2022;7:45–60.
MLA
Mollaahmetoğlu, Ebubekir, and Burcay Yasar Akcali. “Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) Endeksleri Ile ABD Dolar Endeksi Ve Dolar Kuru Arasındaki İlişkinin Simetrik Ve Asimetrik Nedensellik Testleri Ile Analizi”. Ekonomi Politika Ve Finans Araştırmaları Dergisi, vol. 7, no. Özel Sayı, Oct. 2022, pp. 45-60, doi:10.30784/epfad.1149349.
Vancouver
1.Ebubekir Mollaahmetoğlu, Burcay Yasar Akcali. Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) Endeksleri ile ABD Dolar Endeksi ve Dolar Kuru Arasındaki İlişkinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Testleri ile Analizi. EPF Journal. 2022 Oct. 1;7(Özel Sayı):45-60. doi:10.30784/epfad.1149349

Cited By