Review

Diş Hekimliğinde Proteomik Çalişmalar: Geleneksel Derleme

Volume: 10 Number: 1 August 13, 2026
EN TR

Diş Hekimliğinde Proteomik Çalişmalar: Geleneksel Derleme

Abstract

Son dönemdeki tıbbi çalışmalarda ‘omik’ bilimlerinin kullanımı yaygınlaşmaktadır. Proteinler; yapı taşlarını aminoasitlerin oluşturduğu, üç boyutlu yapılar olarak var olan ve çok sayıda farklı görevleri gerçekleştiren biyolojik makromoleküllerdir. Proteom terimi belirli bir zamanda ve tanımlanmış koşullar altında, bir hücre, organ ya da organizmada eksprese edilen proteinlerin tamamını ifade eder. Proteomik, proteomun yapısı ve fonksiyonunun sistematik olarak incelenmesini ve analizini içerir. Proteomik teknolojilerinde, çalışılan örneklerdeki proteinlerin ayrıştırılması ve elde edilen proteinlerin tanımlanması aşamaları bulunmaktadır. Proteinlerin tanımlanması ve miktarının belirlenmesi için çeşitli proteomik teknikler geliştirilmiştir. Proteomik çalışmalarda kullanılan örneklerin yapısal karmaşıklığı ve örnek hazırlama tekniklerinin çeşitliliği, araştırmacıların doğru analiz stratejisini belirlemesini gerektirmektedir. Diş hekimliği alanında; kan, tükürük, mine, dentin, pulpa, dişeti, kemik, ligament, sement ve mukoza gibi organik örneklerin analizinde çeşitli proteomik araçların kullanıldığı rapor edilmiştir. Proteinlerin analizi; ağız hastalıklarının erken tanısı, önlenmesi ve tedavisi bakımından devrim yaratabilecek önemli bir araçtır. Ayrıca, proteomikler ağız hastalıklarının erken tespiti ve terapötik ajanların geliştirilmesi için biyobelirteçlerin tanımlanmasını önemli ölçüde ilerletmiştir. Proteomik çalışmalar belirli bir kanserin klinik belirtileri ortaya çıkmadan önce erken tespitini sağlayacak biyobelirteçlerin tespitini de amaçlamaktadır. Bu derlemede proteomik çalışmaların temelleri ve çalışma prensiplerine değinilmiş, örnek hazırlama yöntemlerinden başlayarak proteinlerin analizine kadar geçen süreçler genel hatlarıyla sunulmuştur. Ayrıca, diş hekimliğinde yapılan bazı proteomik çalışmalar uzmanlık alanlarına göre gruplandırılarak incelenmiştir.

Keywords

References

  1. Ahmad R, Napi ASM, Lim TW, Tan SK, Karsani SA, Mazlan M, et al. Comparative analysis of proteomics biomarkers associated with residual ridge resorption induced by denture wear. Makara J Health Res. 2021;25.
  2. Alberts B. The cell as a collection of protein machines: preparing the next generation of molecular biologists. Cell. 1998;92(3):291-4.
  3. Alberts B, Bray D, Hopkin K, Johnson AD, Lewis J, Raff M, et al. Essential Cell Biology. New York: Garland Science; 2015.
  4. Alharbi RA. Proteomics approach and techniques in identification of reliable biomarkers for diseases. Saudi J Biol Sci. 2020;27(3):968-74.
  5. Amado FM, Ferreira RP, Vitorino R. One decade of salivary proteomics: current approaches and outstanding challenges. Clin Biochem. 2013;46(6):506-17.
  6. Beeley JA, Sweeney D, Lindsay JC, Buchanan ML, Sarna L, Khoo KS. Sodium dodecyl sulphate‐polyacrylamide gel electrophoresis of human parotid salivary proteins. Electrophoresis. 1991;12(12):1032-41.
  7. Bencharit S, Altarawneh SK, Baxter SS, Carlson J, Ross GF, Border MB, et al. Elucidating role of salivary proteins in denture stomatitis using a proteomic approach. Mol Biosyst. 2012;8(12):3216-23.
  8. Bíliková K, Mirgorodskaya E, Bukovská G, Gobom J, Lehrach H, Šimúth J. Towards functional proteomics of minority component of honeybee royal jelly: The effect of post‐translational modifications on the antimicrobial activity of apalbumin2. Proteomics. 2009;9(8):2131-8.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Dentistry (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

August 13, 2026

Submission Date

February 3, 2025

Acceptance Date

February 10, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 10 Number: 1

APA
Hoşgör, S., & Yeşiltepe, S. (2026). Diş Hekimliğinde Proteomik Çalişmalar: Geleneksel Derleme. European Journal of Research in Dentistry, 10(1). https://doi.org/10.29228/erd.130
AMA
1.Hoşgör S, Yeşiltepe S. Diş Hekimliğinde Proteomik Çalişmalar: Geleneksel Derleme. Eur. J. res. Dent. (ERD). 2026;10(1). doi:10.29228/erd.130
Chicago
Hoşgör, Sunay, and Selin Yeşiltepe. 2026. “Diş Hekimliğinde Proteomik Çalişmalar: Geleneksel Derleme”. European Journal of Research in Dentistry 10 (1). https://doi.org/10.29228/erd.130.
EndNote
Hoşgör S, Yeşiltepe S (August 1, 2026) Diş Hekimliğinde Proteomik Çalişmalar: Geleneksel Derleme. European Journal of Research in Dentistry 10 1
IEEE
[1]S. Hoşgör and S. Yeşiltepe, “Diş Hekimliğinde Proteomik Çalişmalar: Geleneksel Derleme”, Eur. J. res. Dent. (ERD), vol. 10, no. 1, Aug. 2026, doi: 10.29228/erd.130.
ISNAD
Hoşgör, Sunay - Yeşiltepe, Selin. “Diş Hekimliğinde Proteomik Çalişmalar: Geleneksel Derleme”. European Journal of Research in Dentistry 10/1 (August 1, 2026). https://doi.org/10.29228/erd.130.
JAMA
1.Hoşgör S, Yeşiltepe S. Diş Hekimliğinde Proteomik Çalişmalar: Geleneksel Derleme. Eur. J. res. Dent. (ERD). 2026;10. doi:10.29228/erd.130.
MLA
Hoşgör, Sunay, and Selin Yeşiltepe. “Diş Hekimliğinde Proteomik Çalişmalar: Geleneksel Derleme”. European Journal of Research in Dentistry, vol. 10, no. 1, Aug. 2026, doi:10.29228/erd.130.
Vancouver
1.Sunay Hoşgör, Selin Yeşiltepe. Diş Hekimliğinde Proteomik Çalişmalar: Geleneksel Derleme. Eur. J. res. Dent. (ERD). 2026 Aug. 1;10(1). doi:10.29228/erd.130