Research Article

TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ

Volume: 19 Number: 2 October 28, 2024
EN TR

TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ

Abstract

Son yıllarda anayasanın üstünlüğünü benimseyen bazı ülkelerin yargı organları tarafından ortaya konan “temel yapı doktrini”, anayasa hukuku gündeminde önemli bir yer bulmuştur. Bu doktrini kullanan mahkemeler, anayasa değişikliklerinin içeriğine bakarak denetim yapma konusunda kendilerine olağanüstü bir yetki tanımaktadırlar. Bangladeş Yüksek Mahkemesi “temel yapı doktrini”ni ilk kez, 1989 yılında karara bağlanan Anwar Hossain Chowdhurdy davasında benimsemiştir. Bu tarihten sonra uzun bir zaman boyunca temel yapı doktrini, Bangladeş’te anayasa değişikliklerinin yargısal denetiminde tek ölçü olarak kullanılmıştır. Bangladeş Anayasasında 2011 yılındayapılan On Beşinci Anayasa Değişikliği ile getirilen geniş kapsamlı 7B maddesi, Anayasanın önemli sayıda hükmünün değiştirilemeyeceğini açıkça ortaya koymuştur. Bu çalışmada, 7B hükmünün getirilmesiyle birlikte temel yapı doktrininin, Bangladeş Anayasasında gelecekte yapılacak olan anayasa değişikliklerinin yargısal denetiminde en önemli ölçü olma özelliğini yitireceği ifade edilmeye çalışılmıştır. Yük- sek Mahkeme yargıçlarının görevden alınmasına ilişkin parlamento mekanizmasının Anayasanın 7B maddesine dayanılarak anayasaya aykırı bulunduğu Asaduzzaman Siddiqui davası ise bu iddiayı kanıtlar niteliktedir.

Keywords

References

  1. Ahmed, Kawser. “Misreading or Leapfrogging? SC’s Power to Re-view Constitutional Amendment”, The Daily Star (Dhaka), 22 August 2017. (Erişim Tarihi:13.07.2024). https://www.thedailystar.net/ law-our-rights/scs-power-review-constitutional-amendment-1452340.
  2. Ahmed, Kawser. “What is Actually the Basic Feature Doctrine?”. The Daily Star (Dhaka). 5 June 2018. 15. (Erişim Tarihi:14.07.2024). https://www.thedailystar.net/law-our-rights/what-actually-the-basic-feature-doctrine-1586476.
  3. Ahmed, Kawser. “Revisiting Judicial Review of Constitutional Amendments in Bangladesh: Article 7B, the Asaduzzaman Case, and the Fall of the Basic Structure Doctrine”. Israel Law Review. 56(2023): 263-287.
  4. Ahmed, Nafiz. “The Intrinsicallay Uncertain Doctrine of Basic Structure”. Washington University Jurisprudence Review. 14/2(2022):307-340.
  5. Albert, Richard. “Nonconstitutional Amendments”. Canadian Jo-urnal of Law and Jurisprudence. 22/1(2009): 5-47.
  6. Albert, Richard. “Constitutional Handcuffs”. Arizona State Law Jo-urnal. 42(2010): 664-715.
  7. Albert, Richard. “The Expressive Function of Constitutional Amendment Rules”. McGill Law Journal. 59/2(2013): 225-281.
  8. Anayurt, Ömer. Anayasa Hukuku Genel Kısım. 6. Baskı. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2023.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Constitutional Law

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 28, 2024

Submission Date

July 30, 2024

Acceptance Date

September 26, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 19 Number: 2

APA
Güner Yaşar, G. (2024). TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 19(2), 1189-1222. https://doi.org/10.58820/eruhfd.1574958
AMA
1.Güner Yaşar G. TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ. ERUHFD. 2024;19(2):1189-1222. doi:10.58820/eruhfd.1574958
Chicago
Güner Yaşar, Gizem. 2024. “TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 19 (2): 1189-1222. https://doi.org/10.58820/eruhfd.1574958.
EndNote
Güner Yaşar G (October 1, 2024) TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 19 2 1189–1222.
IEEE
[1]G. Güner Yaşar, “TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ”, ERUHFD, vol. 19, no. 2, pp. 1189–1222, Oct. 2024, doi: 10.58820/eruhfd.1574958.
ISNAD
Güner Yaşar, Gizem. “TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 19/2 (October 1, 2024): 1189-1222. https://doi.org/10.58820/eruhfd.1574958.
JAMA
1.Güner Yaşar G. TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ. ERUHFD. 2024;19:1189–1222.
MLA
Güner Yaşar, Gizem. “TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 19, no. 2, Oct. 2024, pp. 1189-22, doi:10.58820/eruhfd.1574958.
Vancouver
1.Gizem Güner Yaşar. TEMEL YAPI DOKTRİNİNDEN DEĞİŞTİRİLEMEZ MADDELERE GEÇİŞ: BANGLADEŞ ÖRNEĞİ. ERUHFD. 2024 Oct. 1;19(2):1189-222. doi:10.58820/eruhfd.1574958

Erciyes University Journal of Law Faculty by Erciyes University Law Faculty is licensed under CC BY-NC4.0