Research Article

BEDENSEL ENGELLİ VE TİPİK GELİŞİM GÖSTEREN SPORCULARIN ATLETİK ZİHİNSEL ENERJİ İLE BİLİNÇLİ FARKINDALIK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Volume: 1 Number: 1 December 19, 2025
EN TR

BEDENSEL ENGELLİ VE TİPİK GELİŞİM GÖSTEREN SPORCULARIN ATLETİK ZİHİNSEL ENERJİ İLE BİLİNÇLİ FARKINDALIK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Bu araştırmanın amacı, bedensel engelli ve tipik gelişim gösteren sporcuların atletik zihinsel enerji düzeyleri ile bilinçli farkındalık (mindfulness) düzeylerini incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya tekerlekli sandalye basketbol ve ampüte futbol branşlarından 88 bedensel engelli sporcu ile farklı bireysel spor branşlarından 88 tipik gelişim gösteren sporcu olmak üzere toplam 176 gönüllü katılmıştır. Veri toplama aracı olarak “Atletik Zihinsel Enerji Ölçeği (AMES)” ve “Sporda Bilinçli Farkındalık Ölçeği (SBFÖ)” kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılım gösterdiği belirlenmiş; ikili karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t testi, ikiden fazla gruplarda tek yönlü ANOVA, değişkenler arası ilişkilerde ise Pearson korelasyon analizleri uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre bedensel engelli sporcuların atletik zihinsel enerji düzeylerinin toplam puanları ile “yorulmama”, “konsantrasyon” ve “sakinlik” alt boyut puanlarının tipik gelişim gösteren sporculardan anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Bununla birlikte, bilinçli farkındalık düzeylerinde engel durumuna göre anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Korelasyon analizleri, bedensel engelli sporcuların atletik zihinsel enerji ve bilinçli farkındalık düzeyleri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar, zihinsel enerji bileşenlerinin sporcularda bilişsel odaklanma, duygusal denge ve öz-düzenleme üzerinde önemli rol oynadığını ve özellikle bedensel engelli sporcuların bu becerilerinin performans süreçlerine olumlu yansıdığını göstermektedir. Bulgular, spor psikolojisi alanında engelli ve tipik gelişim gösteren sporcuların zihinsel süreçlerinin daha derinlemesine incelenmesi gerektiğine işaret etmektedir. Anahtar kelimeler: Atletik zihinsel enerji, bilinçli farkındalık, bedensel engelli sporcular, tipik gelişim gösteren sporcular, spor

Keywords

References

  1. Adıgüzel, N. S., Koç, M., Öztürk, B., Engin, H., Karaçam, A., Canlı, U., ... & Aldhahi, M. I. (2024). The effectof the Nordic hamstring curl training program on athletic performance in young football players.Applied Sciences, 14(22), 10249.
  2. Arnold, R., Fletcher, D., & Daniels, K. (2013). Development and validation of the Organizational StressorIndicator for Sport Performers (OSI-SP). Journal of Sport and Exercise Psychology, 35(2), 180–196.
  3. Arnold, R., Wagstaff, C. R., Steadman, L., & Pratt, Y. (2017). The organisational stressors encounteredby athletes with a disability. Journal of Sports Sciences, 35(12), 1187–1196.
  4. Baltzell, A., & Summers, J. (2018). The power of mindfulness: Mindfulness meditation training in sport(MMTS). Springer.
  5. Bernier, M., Thienot, E., Codron, R., & Fournier, J. F. (2009). Mindfulness and acceptance approaches insport performance. Journal of Clinical Sport Psychology, 3(4), 320–333.https://doi.org/10.1123/jcsp.3.4.320
  6. Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Demirel, F., Karadeniz, Ş., & Çakmak, E. K. (2015). Bilimsel araştırmayöntemleri.
  7. Chiesa, A. (2013). The difficulty of defining mindfulness: Current thought and critical issues.Mindfulness, 4(3), 255–268. https://doi.org/10.1007/s12671-012-0123-4
  8. Cohen, J. (1988). Set correlation and contingency tables. Applied psychological measurement, 12(4),425-434.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Exercise and Sports Psychology

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 19, 2025

Submission Date

November 7, 2025

Acceptance Date

December 1, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 1 Number: 1

APA
Uzunca, C. (2025). BEDENSEL ENGELLİ VE TİPİK GELİŞİM GÖSTEREN SPORCULARIN ATLETİK ZİHİNSEL ENERJİ İLE BİLİNÇLİ FARKINDALIK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ. Erciyes Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 33-45. https://izlik.org/JA33JF95DZ
AMA
1.Uzunca C. BEDENSEL ENGELLİ VE TİPİK GELİŞİM GÖSTEREN SPORCULARIN ATLETİK ZİHİNSEL ENERJİ İLE BİLİNÇLİ FARKINDALIK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ. Erciyes Spor Bilimleri Dergisi. 2025;1(1):33-45. https://izlik.org/JA33JF95DZ
Chicago
Uzunca, Caner. 2025. “BEDENSEL ENGELLİ VE TİPİK GELİŞİM GÖSTEREN SPORCULARIN ATLETİK ZİHİNSEL ENERJİ İLE BİLİNÇLİ FARKINDALIK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ”. Erciyes Spor Bilimleri Dergisi 1 (1): 33-45. https://izlik.org/JA33JF95DZ.
EndNote
Uzunca C (December 1, 2025) BEDENSEL ENGELLİ VE TİPİK GELİŞİM GÖSTEREN SPORCULARIN ATLETİK ZİHİNSEL ENERJİ İLE BİLİNÇLİ FARKINDALIK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ. Erciyes Spor Bilimleri Dergisi 1 1 33–45.
IEEE
[1]C. Uzunca, “BEDENSEL ENGELLİ VE TİPİK GELİŞİM GÖSTEREN SPORCULARIN ATLETİK ZİHİNSEL ENERJİ İLE BİLİNÇLİ FARKINDALIK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ”, Erciyes Spor Bilimleri Dergisi, vol. 1, no. 1, pp. 33–45, Dec. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA33JF95DZ
ISNAD
Uzunca, Caner. “BEDENSEL ENGELLİ VE TİPİK GELİŞİM GÖSTEREN SPORCULARIN ATLETİK ZİHİNSEL ENERJİ İLE BİLİNÇLİ FARKINDALIK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ”. Erciyes Spor Bilimleri Dergisi 1/1 (December 1, 2025): 33-45. https://izlik.org/JA33JF95DZ.
JAMA
1.Uzunca C. BEDENSEL ENGELLİ VE TİPİK GELİŞİM GÖSTEREN SPORCULARIN ATLETİK ZİHİNSEL ENERJİ İLE BİLİNÇLİ FARKINDALIK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ. Erciyes Spor Bilimleri Dergisi. 2025;1:33–45.
MLA
Uzunca, Caner. “BEDENSEL ENGELLİ VE TİPİK GELİŞİM GÖSTEREN SPORCULARIN ATLETİK ZİHİNSEL ENERJİ İLE BİLİNÇLİ FARKINDALIK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ”. Erciyes Spor Bilimleri Dergisi, vol. 1, no. 1, Dec. 2025, pp. 33-45, https://izlik.org/JA33JF95DZ.
Vancouver
1.Caner Uzunca. BEDENSEL ENGELLİ VE TİPİK GELİŞİM GÖSTEREN SPORCULARIN ATLETİK ZİHİNSEL ENERJİ İLE BİLİNÇLİ FARKINDALIK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ. Erciyes Spor Bilimleri Dergisi [Internet]. 2025 Dec. 1;1(1):33-45. Available from: https://izlik.org/JA33JF95DZ

 Erciyes University | Erciyes Journal of Sports Sciences | ERU SBD | Journal Contact: erusbd@erciyes.edu.tr © 2026


All articles published in our journal are licensed under a Creative Commons Attribution-Non Commercial-No Derivatives 4.0 International Licence (CC BY-NC-ND 4.0).