YAPAY ZEKÂ VE UZAY: JEOPOLİTİK GÜCÜ VE ULUSLARARASI GÜVENLİĞİ DÖNÜŞTÜRMEK

Yıl 2026, Cilt: 15 Sayı: 1, 31 - 49, 13.01.2026

Can Büyükbay

https://doi.org/10.18354/esam.1655930

https://izlik.org/JA87TH34BR

Öz

Yapay Zekâ (YZ) ve uzay teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, uluslararası ilişkileri ve askeri stratejiyi dönüştürmekte ve küresel güvenlik manzarasını değiştirmektedir. Bu makale iki kritik soruyu ele almaktadır: 1) Yapay Zekâ’nın askeri strateji ve uluslararası güvenlik üzerindeki etkileri nelerdir? ve 2) Uzayın jeopolitik dinamikleri ve yasal karmaşıklıkları uluslararası ilişkileri ve çatışma yönetimini nasıl şekillendirmektedir? Çalışma, YZ ve uzay teknolojilerinin güç yapılarını, devlet davranışlarını ve küresel güvenlik dinamiklerini nasıl etkilediğini incelemektedir. Makale özellikle, otonom sistemler ve YZ odaklı savaşlar da dâhil olmak üzere YZ'nin askeri uygulamalarını ve uzayın militarizasyonunu ve uluslararası yasal normlarla kesişimini araştırmaktadır. Bunu yaparken, ABD ve Çin gibi küresel güçler arasındaki rekabetçi teknolojik silahlanma yarışını vaka analizi olarak ele almakta ve teknolojileri düzenlemede uluslararası yönetimin rolünü ele almaktadır. Sonuç olarak, bu makale YZ ve uzayın uluslararası güç, güvenlik politikaları ve küresel iş birliğinin sınırlarını nasıl yeniden şekillendirdiğinin anlaşılmasına katkıda bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

YAPAY ZEKA , UZAY , UZAYIN MİLİTARİZASYONU , ULUSLARARASI İLİŞKİLER

Kaynakça

• Ahmed, R. Q., Arif, M., & Malik, M. (2020). Emerging trends of space weaponization: India’s quest for space weapons and implications for security in South Asia. Astropolitics, 18(2), 158-169. https://doi.org/10.1080/14777622.2020.1788902
• Bareis, J., & Katzenbach, C. (2022). Talking AI into being: The narratives and imaginaries of national AI strategies and their performative politics. Science, Technology, & Human Values, 47(5), 855-881. https://doi.org/10.1177/01622439211030007
• Brown, T. (2020). Revolutionizing space warfare: “Power Star” space solar power concept. Astropolitics, 18(1), 51-72. https://doi.org/10.1080/14777622.2020.1718999
• Drezner, D. W. (2019). Technological change and international relations. International Relations, 33(2), 286-303. https://doi.org/10.1177/0047117819834629
• Gill, A. S. (2019). Artificial intelligence and international security: The long view. Ethics & International Affairs, 33(2), 169-179. https://doi.org/10.1017/S0892679419000145
• Hickman, J. (2019). Research viewpoint: International relations and the second space race between the United States and China. Astropolitics, 17(3), 178-190. https://doi.org/10.1080/14777622.2019.1672507
• Jakhu, R. S., Chen, K. W., & Goswami, B. (2020). Threats to peaceful purposes of outer space: Politics and law. Astropolitics, 18(1), 22-50. https://doi.org/10.1080/14777622.2020.1729061
• Khan, A. (2020). China in space: The great leap forward. Astropolitics, 18(1), 92-98. https://doi.org/10.1080/14777622.2020.1726002
• Khatwani, N. (2019). Common heritage of mankind for outer space. Astropolitics. https://doi.org/10.1080/14777622.2019.1638679
• Lambright.W.H. (2020). Testing partnership: Columbia, the space station, and crisis response. Space Policy. https://doi.org/10.1016/j.spacepol.2020.101376
• Lieberman, S. (2017). Understanding our changing relationship with space: An international political economy reading of space popularisation. Space Policy, 41, 53-59.
• McInerney, K. (2024). Yellow techno-peril: The ‘clash of civilizations’ and anti-Chinese racial rhetoric in the US–China AI arms race. Big Data & Society, 11(2). https://doi.org/10.1177/20539517241227873
• Retzmann, N. (2024). 'Winning the technology competition': Narratives, power comparisons and the US–China AI race. In Comparisons in Global Security Politics: Representing and Ordering the World (pp. 237-256). Bristol University Press. https://doi.org/10.56687/9781529241846-015
• Szocik, K., & Tachibana, K. (2019). Human enhancement and artificial intelligence for space missions. Astropolitics, 17(3), 208-219. https://doi.org/10.1080/14777622.2019.1672509
• Solovyev, S. V. (2023). The complexities of cooperation over outer space: Political practice and prospects. RUDN Journal of Political Science, 25(4), 928-939. https://doi.org/10.22363/2313-1438-2023-25-4-928-939