TÜKETİMDE BİLİŞSEL UYUMSUZLUK VE ÖNCÜLLERİ ÜZERİNE PİLOT ARAŞTIRMA
Öz
Bilişsel uyumsuzluk, tutarlılık ve düzen arayışı içindeki bireylerin biliş, duygu ve davranışları arasında uyumsuzluk nedeni ile duygusal olarak rahatsızlık yaşaması durumu olarak tanımlanabilir. Uyumsuzluğun tutum bileşenleri olarak biliş ve duygu ile davranış gibi çok sayıda boyut arasında gerçekleşebileceği dikkate alındığında, buna neden olan faktörlerin çok çeşitli olabileceği ve içinde bulunduğu bağlama göre hem değişkenlerde hem de değişkenlerin etki derecesinde farklılıklar görülebileceği öne sürülebilir. Mevcut çalışmada bilişsel uyumsuzluğa yol açan olan öncül değişkenler olarak tüketicinin yaşadığı psikolojik gerilim, içinde bulunduğu duygusal mod, kararsızlık, çevredeki kişilerden alınan geri bildirim ve plansız ve anlık satın alma kararları incelenmiş ve literatürden farklı olarak bunların tüketicilerde bilişsel uyumsuzluk yaratma kapasitesi spesifik ürün bağlamında değil, genel pazar bağlamında araştırılmıştır. Bulgular sırasıyla plansız satın alma, satış promosyonları ve indirimler ile çevredeki kişilerden alınan olumsuz geri bildirimlerin bilişsel uyumsuzluğa neden olduğu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Axsom, D. (1989). Cognitive Dissonance and Behavior Change in Psychotherapy. Journal of Experimental Social Psychology, 25(3): 234–252.
- Aydın, E. ve Yılmaz, Ö. (2018). Online Alışverişte Bilişsel Çelişki Davranışlarının İncelenmesi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6: 333-339.
- Cummings, W.H. ve Venkatesan, M. (1976). Cognitive Dissonance and Consumer Behavior: a Review of the Evidence, Journal of Marketing Research, 13(3): 303-308.
- Dedeoğlu, A.Ö. ve Kazançoğlu, İ. (2010). The Feelings of Consumer Guilt: A Phenomenological Exploration. Journal of Business, Economics and Management, 11(3): 462–482.
- Dedeoğlu, A.Ö. ve Kazançoğlu, İ. (2012). Consumer Guilt: Model of its Antecedents and Consequences. Almanya: LAP Lambert Academic Publishing.Dhar, R. (1997). Consumer Preference for a No-Choice Option. Journal of Consumer Research, 24(2): 215–231.
- Dickinson, S. ve Matthew, H. (2008). Understanding the Emotional and Coping Responses of Adolescent Individuals Exposed to Threat Appeals. International Journal of Advertising, 27(2): 251-278.
- Elliott, R. (1998). A Model of Emotion-Driven Choice. Journal of Marketing Management, 14(1-3):95–108.
- Eppright, D.R., Hunt, J.B., Tanner, J.F. Jr. ve Franke, G.R. (2002). Fear, Coping, and Information: A Pilot Study on Motivating a Healthy Response. Health Marketing Quarterly, 20(1): 51-73.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
18 Temmuz 2019
Gönderilme Tarihi
19 Mart 2019
Kabul Tarihi
12 Mayıs 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 10 Sayı: 2