Araştırma Makalesi

“BİZİM YUNUS”UN ŞİİRLERİ HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME

Cilt: 6 Sayı: 1 23 Mart 2023
Yusuf Yıldırım *
PDF İndir
Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches] Kapak Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches]
TR

“BİZİM YUNUS”UN ŞİİRLERİ HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME

Öz

Tasavvufî şiirleriyle asırlarca Anadolu insanının ruh ve düşünce dünyasına seslenen Yunus Emre, yaşadığı asırdan ve muhitten konuşan ama sözleriyle hala bu tazeliği koruyan ender Türk sûfilerinden biridir. Fikirlerini şiirin imkânlarından yararlanarak iletmesi açısından tasavvufi düşünce tarihindeki konumu kadar edebiyat tarihi yönüyle de önemli bir değerdir. İnandığı değerler ve peşinde olduğu hakikat Türk şiirinin en berrak ve duru haliyle fakat güçlü birer deyiş olarak halkın ruhunda asırlarca yankılandı. O kadar sevildi ki şiirleri Anadolu’nun en ücra köşelerinde elden ele gezdi, sevilen her şiir ona mal edilir oldu. Birçok şiiri bestelenerek tekkelerde ve mahfillerde dinî duyguları besleyen önemli bir enstrüman haline dönüştü. Ne var ki onun tarihi şahsiyeti hakkında bilinenler oldukça sınırlıdır. Bu bilinenlerin çoğu da “Bizim Yunus”u masalların ardındaki solgun bir görüntüye dönüştüren çelişkili detaylardan ibarettir. Bu yüzden hayatı hakkında verilen her bilgi tarihte yaşamış “ete kemiğe bürünen” Yunus Emre’den çok zihinlerde inşa edilmiş birer Yunus imajıdır. Yunus Emre’nin karanlıkta kalan tarihi şahsiyeti gibi bugün mevcut şiirlerin ona aidiyeti meselesi de oldukça sorunludur. Sözlü kültür içinde dilden dile dolaşan ve sonraki nesle aktarılan Yunus Emre şiirlerine Yunus mahlaslı başka şairlerin manzumelerinin karıştığı bilinmektedir. Bu makalede Yunus Emre’ye isnat edilen şiirlerin muhtevaları göz önünde bulundurularak genel bir değerlendirme yapılacaktır. Bunu da neşredilen Yunus Emre divanları ve şiirlerin ona aidiyetine dair verilen bilgiler esas alınacaktır.

Anahtar Kelimeler

Yunus Emre , Türk Tasavvuf Şiiri , Tasavvuf , Mahlas , Yunus-i Gûyende.

Kaynakça

  1. BARTHES, Roland (2013). Dilin çalışma sesi, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  2. BAŞGÖZ, İlhan (2012). “Yunus Emre, Türk Folkloru ve Halk Edebiyatı”, Yunus Emre, (Ed. Ahmet Yaşar Ocak), Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, s.s. 339-360.
  3. BURSEVİ, İsmail Hakkı (2017). Rûhü’l-Mesnevî, (Haz. İsmail Güleç), İstanbul: İnsan Yayınları.
  4. CHİTTİCK, William (2003). Tasavvuf, (Çev. Turan Koç), İstanbul: İz Yayınları.
  5. GÖLPINARLI, Abdülbaki (1936). Yunus Emre-Hayatı, İstanbul: İkbal Kitabevi.
  6. GÖLPINARLI, Abdülbâki (1958). Manakıb-ı Hacı Bektâş-ı Velî, Vilâyet-nâme, İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
  7. KARAKOÇ, Sezai (2012). Yunus Emre, İstanbul: Diriliş Yayınları.
  8. KARDAŞ, Sedat (2018). Ali Nihanî’nin Manzum Hacı Bektaş-ı Veli Velâyetnâmesi, İstanbul: Grafiker Yayınları.
  9. KÖPRÜLÜ, M. Fuad (2003). Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar, Ankara: Akçağ Yayınları.
  10. TATCI, Mustafa (1991). Âşık Yunus ve diğer Yunusların şiirleri, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

23 Mart 2023

Gönderilme Tarihi

2 Şubat 2023

Kabul Tarihi

15 Mart 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 6 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.58659/estad.1246918

IZ

https://izlik.org/JA26KB46KE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
MLA
Yıldırım, Yusuf. “‘BİZİM YUNUS’UN ŞİİRLERİ HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME”. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches], c. 6, sy 1, Mart 2023, ss. 95-111, doi:10.58659/estad.1246918.


   TARANDIĞIMIZ İNDEXLER  

MLA-logo.svgDRJI.pngici2.pnglogo.png        CenterLogo.png       ESJIndex_logo.png        logo.png Logo_Horizontal-1910c000.webpscholar_logo_64dp.png                                                  logo.png 


Yazar, dergimizde yayınlanan makalelerin telif hakkına sahip olup çalışmaları CC BY-NC 4.0 lisansı altındadır./The author owns the copyright of the articles published in our journal and his works are under CC BY-NC 4.0 licence.