Araştırma Makalesi

ALİ BAHAR EFENDİ’NİN SULTAN III. SELİM’E SUNDUĞU BAHÂRİYYE KASİDELERİ – I

Cilt: 3 Sayı: 2 30 Ağustos 2020
İsmail Yıldırım *
PDF İndir
Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches] Kapak Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches]
TR

ALİ BAHAR EFENDİ’NİN SULTAN III. SELİM’E SUNDUĞU BAHÂRİYYE KASİDELERİ – I

Öz

Genellikle kasidelerin teşbib bölümü veya mesnevîlerin arasında yer alan bahâriyye manzumeleri Klâsik Türk Edebiyatı’nın rağbet gören türlerinden biri olmuştur. Bu mevsimde değişime ve canlılığa uğrayan tabiat, Osmanlı şairlerini derin bir sevinç ve coşkuya sevketmiş akabinde baharı ve bu mevsimin doğal güzelliklerini konu edinen manzumeler yazmışlardır. Bu şiirlerde tabiat son derece canlı ve parlak bir şekilde tasvir edilmiş, yer yer mübâlağa sanatı vasıtasıyla baharla ilgili unsurlara dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Klâsik Türk Edebiyatı dairesi içerisinde bu duyguları terennüm eden, ekseriyetle devrin padişahına sunulan birçok bahar şiiri yazılmıştır. Örneğin Erzurumlu Nef‘î’nin (ö. 1635) Sultan IV. Murad için kaleme aldığı “esdi nesîm-i nev-bahâr açıldı güller subh-dem” mısraıyla başlayan kasidesi bahar tasvirlerinin yer aldığı güzide manzumelerin başında gelmektedir. Kaynakların işaret ettiğine göre Ali Bahar Efendi (ö. 1813) Acem asıllı olup sonradan İstanbul’a gelmiş ve müderrislik görevinde bulunmuştur. Üsküdar kadılığı da yapan şairin Farsça ve Türkçe şiirler kaleme aldığı ifade edilmektedir. Ali Bahar Efendi bahsi geçen geleneğin tesirinde kalarak devrin hükümdarı Sultan III. Selim’e (ö. 1808) dokuz adet bahâriyye kasidesi sunmuştur. Bu kasidelerin beşi Türkçe, dördü ise Farsça-Türkçe karışık kaleme alınmıştır. Sultan III. Selim’in tahta çıkışına (1789) binaen telif edilen bu kasideler, bahâriyye türünde olup tamamı bahar tasvirleri ve III. Selim’in methinden ibarettir. Bu yazıda kısaca bahâriyye türünün genel hususiyetleri ifade edildikten sonra Ali Bahar Efendi’nin şahsiyetiyle beraber daha önce yayımlanmayan beş adet bahâriyye konulu kasidesi tanıtılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Klâsik Türk Edebiyatı, , Kaside, , Bahâriyye, , Ali Bahar Efendi, , III. Selim

Kaynakça

  1. AKKUŞ, Metin (2006). Klâsik Türk Şiirinin Anlam Dünyası: Edebî Türler ve Tarzlar, Erzurum: Fenomen Yayınları. Ali Bahar Efendi. Tuhfetü’l-Hussâb, Millet Kütüphanesi, No: 6835.
  2. Ârif Hikmet (2014). Tezkire-i Şu‘arâ, (Haz: Sadık Erdem), Ankara: TTK Yayınları.
  3. AYDEMİR, Yaşar (2002). “Türk Edebiyatında Kaside”, Bilig, Sayı: 22, 133-168. Bâkî (1994). Bâkî Divanı, (Haz: Sabahattin Küçük), Ankara: TDK Yayınları.
  4. BATİSLAM, Dilek H. (2003). Divan Şiirinde Hazan, Ankara: Bizim Büro Basımevi.
  5. BEYDİLLİ, Kemal (2006).“Mühendishâne-i Bahr-i Hümâyûn”, İslâm Ansiklopedisi, C. 31, s.s. 514-516.
  6. CANIM, Rıdvan (2012). Divan Edebiyatında Türler, Ankara: Grafiker Yayınları.
  7. DURMUŞ, İsmail (2010). “Şiir”, İslâm Ansiklopedisi, C. 39, s.s. 144-154.
  8. İPEKTEN, Haluk (2010). Eski Türk Edebiyatı, Nazım Şekilleri ve Aruz, İstanbul: Dergâh Yayınları.
  9. KAÇAR, Mustafa (2012). “İstanbul Teknik Üniversitesi ve Mühendislik Tarihimiz”, (Ed: Mehmet Karaca), İstanbul: Mavi Ofset Basım Yayın, s.s. 67-105.
  10. KURTOĞLU, Fevzi (1941). Deniz Mektepleri Tarihçesi, İstanbul: Genelkurmay Başkanlığı IX. Deniz Şubesi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2020

Gönderilme Tarihi

25 Ağustos 2020

Kabul Tarihi

25 Ağustos 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 3 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA85MD68PK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
MLA
Yıldırım, İsmail. “ALİ BAHAR EFENDİ’NİN SULTAN III. SELİM’E SUNDUĞU BAHÂRİYYE KASİDELERİ – I”. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches], c. 3, sy 2, Ağustos 2020, ss. 571-06, https://izlik.org/JA85MD68PK.


   TARANDIĞIMIZ İNDEXLER  

MLA-logo.svgDRJI.pngici2.pnglogo.png        CenterLogo.png       ESJIndex_logo.png        logo.png Logo_Horizontal-1910c000.webpscholar_logo_64dp.png                                                  logo.png 


Yazar, dergimizde yayınlanan makalelerin telif hakkına sahip olup çalışmaları CC BY-NC 4.0 lisansı altındadır./The author owns the copyright of the articles published in our journal and his works are under CC BY-NC 4.0 licence.