Research Article

AKILCI İLAÇ KULLANIMI ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK ve GÜVENİLİRLİĞİ

Volume: 3 Number: 3 October 4, 2018
  • Zeynep Demirtaş *
  • Gökçe Dağtekin
  • Ramazan Sağlan
  • Melike Alaiye
  • Muhammed Fatih Önsüz
  • Burhanettin Işıklı
  • Fatma Sultan Kılıç
  • Selma Metintaş
EN TR

AKILCI İLAÇ KULLANIMI ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK ve GÜVENİLİRLİĞİ

Abstract

Erişkinlerin akılcı ilaç kullanımı bilgisini değerlendiren bir ölçek geliştirmek ve bu ölçeğin geçerlik ve güvenirliğini sağlamaktır. Her madde için madde ayırıcılık gücü indeksi ve güçlük indeksi hesaplandı.Yapı geçerliliğini belirlemek amacıyla açımlayıcı faktör analizi kullanıldı. Güvenilirliğini belirlemek için, Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplandı. İlacı doktorun önerdiği şekil, miktar ve sürede kullanma uygun akılcı ilaç kullanımı olarak tanımlandı. Testin gecerliliğinin belirlenmesinde, uygun akılcı ilaç kullanım davranışı gösterenlerde ölçekten alınacak puanın daha yüksek olacağı öngörüsünde bulundu. Elde edilen veriler, IBM SPSS (versiyon 15.0) ile değerlendirildi. Ölçek maddelerinin, madde ayırıcılık gücü indeksi 0.20 ile 0.64, güçlük indeksi ise %50–%90 arasında değişmekteydi. Faktör analizinde Kaiser-Meyer Olkin:0.836, Barlett’s test sonucunda p<0.001 idi. Maddelerin toplam korelasyon değerleri %20-51 arasında değişmekteydi. Cronbach’s alpha katsayısı 0.789’du. Geçerliliğin test edilmesinde kullanılan yöntem sonucunda akılcı ilaç kullananların anketten aldıkları puan, kullanmayanlara göre daha yüksek bulundu(p<0.001).Çalışma grubunun ölçekten aldıkları puanlar, 30 yaş altında olanlarda, kadınlarda, öğrenim durumu lise ve üzeri olanlarda, aile gelir durumu iyi olanlarda, yaşadığı yerin sağlık kuruluşuna uzaklığı 1 km ve altında olanlarda, düzenli olarak kullandığı ilaç olmayanlarda daha yüksekti. Ölçek, Türkiye’de akılcı ilaç kullanımı bilgi düzeyini belirlemede kullanılacak, geçerlilik ve güvenilirliği yapılmış ilk ölçek olma özelliği taşımaktadır.


Keywords

References

  1. 1. World Health Organization. The Rational use of drugs: report of the conference of experts, Nairobi, 25-29 November 1985. 1987. 2. World Health Organization. Promoting rational use of medicines: Core components. Genova: WHO Policy Perspectives on Medicines. 2002; No:5 3. Lu Y, Hernandez P, Abegunde D, Edejer T. World Health Organization. The world medicines situation 2011, Medicine expenditures; Geneva; 2011. 4. T.C. Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. İlaç Sektörü Raporu 2016. 5. Le Grand A, Hogerzeil H V, HaaijerRuskamp F M. Intervention research in rational use of drugs: a review. Health policy and planning. 1999;14:89-102. 6. T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu. Topluma Yönelik Akılcı İlaç Kullanımı:2013. SGK yayın no:93. 7. Gliem J A, Gliem R R. Calculating, interpreting, and reporting Cronbach’s alpha reliability coefficient for Likert-type scales. Midwest Research to Practice Conference in Adult, Continuing, and Community Education 2003. 8. McCowan R J, McCowan S C. Item Analysis for Criterion Referenced Tests. Online Submission. 1999. 9. Malinowska K S, Kaczmarek U, Zietek M, Malicka B. Validation of the Polish version of the oral health impact profile-14. Adv Clin Exp Med. 2015;24:129-137. 10.Bian C, Xu S, Wang H, Li N, Wu J, Zhao Y et al. A study on the application of the information-motivation-behavioral skills (IMB) model on rational drug use behavior among second-level hospital outpatients in Anhui, China. Plos One. 2015;10:e0135782. 11.Chaudhari V L, Mali S N, Dawari A, Nishandar T B. Awareness about rational use of medicines among fresh bachelor of medicine and bachelor of surgery graduates. Journal of Education and Health Promotion. 2017;6:94. 12.Arıkan İ, Metintaş S, Kalyoncu C, Yıldız Z. Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi (KARRİF-BD) Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirliği. Türk Kardiyoloji Derneği Araştırmaları. 2009;37:35-40.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Gökçe Dağtekin This is me

Ramazan Sağlan This is me

Melike Alaiye This is me

Muhammed Fatih Önsüz This is me

Burhanettin Işıklı This is me

Fatma Sultan Kılıç This is me

Selma Metintaş This is me

Publication Date

October 4, 2018

Submission Date

August 27, 2018

Acceptance Date

September 18, 2018

Published in Issue

Year 2018 Volume: 3 Number: 3

APA
Demirtaş, Z., Dağtekin, G., Sağlan, R., Alaiye, M., Önsüz, M. F., Işıklı, B., Kılıç, F. S., & Metintaş, S. (2018). AKILCI İLAÇ KULLANIMI ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK ve GÜVENİLİRLİĞİ. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama Ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, 3(3), 37-46. https://izlik.org/JA59GB76NG
AMA
1.Demirtaş Z, Dağtekin G, Sağlan R, et al. AKILCI İLAÇ KULLANIMI ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK ve GÜVENİLİRLİĞİ. ESTUDAM Public Health Journal. 2018;3(3):37-46. https://izlik.org/JA59GB76NG
Chicago
Demirtaş, Zeynep, Gökçe Dağtekin, Ramazan Sağlan, et al. 2018. “AKILCI İLAÇ KULLANIMI ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK Ve GÜVENİLİRLİĞİ”. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama Ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi 3 (3): 37-46. https://izlik.org/JA59GB76NG.
EndNote
Demirtaş Z, Dağtekin G, Sağlan R, Alaiye M, Önsüz MF, Işıklı B, Kılıç FS, Metintaş S (October 1, 2018) AKILCI İLAÇ KULLANIMI ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK ve GÜVENİLİRLİĞİ. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi 3 3 37–46.
IEEE
[1]Z. Demirtaş et al., “AKILCI İLAÇ KULLANIMI ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK ve GÜVENİLİRLİĞİ”, ESTUDAM Public Health Journal, vol. 3, no. 3, pp. 37–46, Oct. 2018, [Online]. Available: https://izlik.org/JA59GB76NG
ISNAD
Demirtaş, Zeynep - Dağtekin, Gökçe - Sağlan, Ramazan - Alaiye, Melike - Önsüz, Muhammed Fatih - Işıklı, Burhanettin - Kılıç, Fatma Sultan - Metintaş, Selma. “AKILCI İLAÇ KULLANIMI ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK Ve GÜVENİLİRLİĞİ”. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi 3/3 (October 1, 2018): 37-46. https://izlik.org/JA59GB76NG.
JAMA
1.Demirtaş Z, Dağtekin G, Sağlan R, Alaiye M, Önsüz MF, Işıklı B, Kılıç FS, Metintaş S. AKILCI İLAÇ KULLANIMI ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK ve GÜVENİLİRLİĞİ. ESTUDAM Public Health Journal. 2018;3:37–46.
MLA
Demirtaş, Zeynep, et al. “AKILCI İLAÇ KULLANIMI ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK Ve GÜVENİLİRLİĞİ”. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama Ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, vol. 3, no. 3, Oct. 2018, pp. 37-46, https://izlik.org/JA59GB76NG.
Vancouver
1.Zeynep Demirtaş, Gökçe Dağtekin, Ramazan Sağlan, Melike Alaiye, Muhammed Fatih Önsüz, Burhanettin Işıklı, Fatma Sultan Kılıç, Selma Metintaş. AKILCI İLAÇ KULLANIMI ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK ve GÜVENİLİRLİĞİ. ESTUDAM Public Health Journal [Internet]. 2018 Oct. 1;3(3):37-46. Available from: https://izlik.org/JA59GB76NG

International Peer Reviewed Journal

Crossref Content Registration logo


The journal adopts Open Access Policy and does not request article proccessing charge (APC), article publishing charge or any other charges.

by-nc.eu.png
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License