AKILCI İLAÇ KULLANIMI ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK ve GÜVENİLİRLİĞİ
Abstract
Erişkinlerin akılcı ilaç kullanımı bilgisini değerlendiren bir ölçek geliştirmek ve bu ölçeğin geçerlik ve güvenirliğini sağlamaktır. Her madde için madde ayırıcılık gücü indeksi ve güçlük indeksi hesaplandı.Yapı geçerliliğini belirlemek amacıyla açımlayıcı faktör analizi kullanıldı. Güvenilirliğini belirlemek için, Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplandı. İlacı doktorun önerdiği şekil, miktar ve sürede kullanma uygun akılcı ilaç kullanımı olarak tanımlandı. Testin gecerliliğinin belirlenmesinde, uygun akılcı ilaç kullanım davranışı gösterenlerde ölçekten alınacak puanın daha yüksek olacağı öngörüsünde bulundu. Elde edilen veriler, IBM SPSS (versiyon 15.0) ile değerlendirildi. Ölçek maddelerinin, madde ayırıcılık gücü indeksi 0.20 ile 0.64, güçlük indeksi ise %50–%90 arasında değişmekteydi. Faktör analizinde Kaiser-Meyer Olkin:0.836, Barlett’s test sonucunda p<0.001 idi. Maddelerin toplam korelasyon değerleri %20-51 arasında değişmekteydi. Cronbach’s alpha katsayısı 0.789’du. Geçerliliğin test edilmesinde kullanılan yöntem sonucunda akılcı ilaç kullananların anketten aldıkları puan, kullanmayanlara göre daha yüksek bulundu(p<0.001).Çalışma grubunun ölçekten aldıkları puanlar, 30 yaş altında olanlarda, kadınlarda, öğrenim durumu lise ve üzeri olanlarda, aile gelir durumu iyi olanlarda, yaşadığı yerin sağlık kuruluşuna uzaklığı 1 km ve altında olanlarda, düzenli olarak kullandığı ilaç olmayanlarda daha yüksekti. Ölçek, Türkiye’de akılcı ilaç kullanımı bilgi düzeyini belirlemede kullanılacak, geçerlilik ve güvenilirliği yapılmış ilk ölçek olma özelliği taşımaktadır.
Keywords
References
- 1. World Health Organization. The Rational use of drugs: report of the conference of experts, Nairobi, 25-29 November 1985. 1987. 2. World Health Organization. Promoting rational use of medicines: Core components. Genova: WHO Policy Perspectives on Medicines. 2002; No:5 3. Lu Y, Hernandez P, Abegunde D, Edejer T. World Health Organization. The world medicines situation 2011, Medicine expenditures; Geneva; 2011. 4. T.C. Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. İlaç Sektörü Raporu 2016. 5. Le Grand A, Hogerzeil H V, HaaijerRuskamp F M. Intervention research in rational use of drugs: a review. Health policy and planning. 1999;14:89-102. 6. T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu. Topluma Yönelik Akılcı İlaç Kullanımı:2013. SGK yayın no:93. 7. Gliem J A, Gliem R R. Calculating, interpreting, and reporting Cronbach’s alpha reliability coefficient for Likert-type scales. Midwest Research to Practice Conference in Adult, Continuing, and Community Education 2003. 8. McCowan R J, McCowan S C. Item Analysis for Criterion Referenced Tests. Online Submission. 1999. 9. Malinowska K S, Kaczmarek U, Zietek M, Malicka B. Validation of the Polish version of the oral health impact profile-14. Adv Clin Exp Med. 2015;24:129-137. 10.Bian C, Xu S, Wang H, Li N, Wu J, Zhao Y et al. A study on the application of the information-motivation-behavioral skills (IMB) model on rational drug use behavior among second-level hospital outpatients in Anhui, China. Plos One. 2015;10:e0135782. 11.Chaudhari V L, Mali S N, Dawari A, Nishandar T B. Awareness about rational use of medicines among fresh bachelor of medicine and bachelor of surgery graduates. Journal of Education and Health Promotion. 2017;6:94. 12.Arıkan İ, Metintaş S, Kalyoncu C, Yıldız Z. Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi (KARRİF-BD) Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirliği. Türk Kardiyoloji Derneği Araştırmaları. 2009;37:35-40.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Gökçe Dağtekin
This is me
Ramazan Sağlan
This is me
Melike Alaiye
This is me
Muhammed Fatih Önsüz
This is me
Burhanettin Işıklı
This is me
Fatma Sultan Kılıç
This is me
Selma Metintaş
This is me
Publication Date
October 4, 2018
Submission Date
August 27, 2018
Acceptance Date
September 18, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 3 Number: 3
