GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMALAR YARARLI MI, ZARARLI MI? - GENETICALLY MODIFIED ORGANISMS: USEFUL or HARMFUL?
Abstract
Son
tahminler, 2030 yılına kadar açlık ve malnutrisyonun olmadığı bir dünya
hedefine ulaşmanın zor olacağını göstermekte ve 2030’da dünya nüfusunun
yaklaşık 8.5 milyara çıkacağı öngörülmektedir. Günümüzde ulaşılan teknolojik
imkânlar; bitkiler, hayvanlar, bakteri ve mantarlarda yeni özelliklerin
oluşturulması için genetik materyali değiştirmeyi mümkün hale getirmiştir.
Genetik materyali doğal olmayan yollarla değiştirilmiş organizmalar, genetiği
değiştirilmiş organizma olarak tanımlanmaktadır. Üretici ve tüketici için bazı
avantajlar sağladığından genetiği değiştirilmiş organizmalı gıdalar, genetiği değiştirilmiş tarımsal gıda ürünleri, yüksek verimliliklerinden
dolayı dünya çapında geliştirilmektedir. Mevcut
durumda piyasada bulunan genetiği değiştirilmiş mahsullerinin temel amacı,
böcekler ya da virüslerin neden olduğu hastalıklara direnç sağlanması veya
herbisitlere toleransın artırılmasıyla verimliliğin artırılmasıdır. Uluslararası Tarımsal Biyoteknoloji Uygulamaların Edinme Servisi’nin 2017
raporu, biyoteknolojik ürünlerin ticarileşmesinin ilk 21
yılında (1996-2016), çiftçilere tarımsal, çevresel, ekonomik, sağlık ve sosyal
olarak önemli faydalar sağladığını ve tüketici sayısının giderek arttığını
doğrulamıştır. Gelecekte genetik modifikasyon ile gıdaların besin içeriğini
değiştirmek, alerjik potansiyeli azaltmak ve üretim sistemlerinde verimliliği
artırmak hedeflenmektedir. Modern biyoteknoloji yöntemleri, konvansiyonel
tekniklerle karşılaştırıldığında, artmış bir spesifite ile rekombinant veya
iyileşmiş özelliklere sahip gıda ürünlerinin gelişimini sağlar. Bununla
birlikte, genetiği değiştirilmiş gıdaların toplum tarafından kabul edilmesi ya
da reddedilmesi için risk değerlendirmesi ve prosedürleri, daima yenilikçi
metodolojik imkanlar kullanılarak ele alınmalıdır.
Keywords
References
- 1. FAO I, UNICEF. WFP, WHO: The State of Food Security and Nutrition in the World 2017. Building Resilience for Peace and Food Security Rome, FAO. 2017.
- 2. United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division (2015). World Population Prospects: The 2015 Revision, Key Findings and Advance Tables. Working Paper No. ESA/P/WP.241.
- 3. Atsan T, Kaya TE. Genetiği değiştirilmiş organizmaların (GDO) tarım ve insan sağlığı üzerine etkileri. UÜ Ziraat Fakültesi Dergisi. 2008;22(2):1-6.
- 4. Şen S, Altınkaynak S. Genetiği değiştirilmiş gıdalar ve potansiyel sağlık riskleri. Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2014;18(1):31-8.
- 5. European Food Safety Authority(EFSA), GMO, Introduction-, 12.07.2018; Available from: https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/genetically-modified-organisms
- 6. World Health Organization (WHO). Frequently asked questions on genetically modified foods. World Health Organization mayo http://www who int/foodsafety/areas_work/food-technology/Frequently_asked_questions_on_gm_foods pdf. 2014.
- 7. Çelik V, BALIK DT. Genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO). Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi. 2007;23(1):13-23.
- 8. World Health Organization (WHO), Food Safety, Food technologies-, 21.09.2018; Available from: http://www.who.int/foodsafety/areas_work/food-technology/en/ .
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Clinical Sciences
Journal Section
Review
Publication Date
January 18, 2019
Submission Date
December 26, 2018
Acceptance Date
January 13, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 4 Number: 1
