Öğretmen Adaylarının Elektrik Alanın Vektörel Gösterimine Yönelik Zihinsel Modelleri
Öz
Elektrik ve manyetizma konusu soyut bir içeriğe sahip olmasından dolayı anlaşılması zor bir alan olarak görülmektedir. Bu soyut yapının anlaşılamamasının nedenlerini ortaya çıkarabilecek yöntemlerden biri de mesleğin başında yer alan ve konuyu derinlemesine öğrenen öğretmen adaylarının zihinsel modelleri üzerinden araştırma yapmaktır. Bu nedenle çalışmanın amacı öğretmen adaylarının elektrik alanın vektörel gösterimine ilişkin sahip oldukları zihinsel modelleri belirlemektir. Örnek olay yönteminin kullanıldığı araştırma 181 ilköğretim matematik ve fen bilgisi öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Katılımcılara elektrik alanın vektörel gösterimine ilişkin 6 soru içeren elektrik alan bilgi ölçeği uygulanmış ve gönüllü olan 14 öğretmen adayı ile verdikleri cevapların nedenlerine yönelik yapılandırılmamış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Analizler sonunda öğretmen adaylarının nokta yüke ait elektrik alanı çizmede sorun yaşamadığı ve bilimsel modele sahip oldukları tespit edilmiştir. Fakat yük çeşidi, miktarı ya da uygulama şekli değiştikçe elektrik alan çizgilerini oluşturmada zorlandıkları saptanmıştır. Çalışma sonucunda öğretmen adaylarında var olan eksik, yanlış ve yanılgılı bilgilerin bir nedeninin vektörel özellikler ile elektriksel alan bilgisinin ilişkilendirilememesine bağlı olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Elektrik alan, elektrik alanın vektörel gösterimi, zihinsel model
Kaynakça
- Adrian, B. W., & Fuller, R. G. (1997). A qualitative investigation of college students’ conceptions of electric fields. Department of Physics and Astronomy, University of Nebraska.
- Bilal, E., & Erol, M. (2009). Investigating students' conceptions of some electricity concepts. Latin- American Journal of Physics Education, 3(2), 193-201.
- Bradamante, F., Michelini, M., & Stefanel, A. (2006). Learning problems related to the concept of field. In Frontiers of Fundamental Physics: Proceedings of the Sixth International Symposium “Frontiers of Fundamental and Computational Physics”, Udine, Italy, 26–29 September 2004 (pp. 367-379). Springer Netherlands.
- Chabay, R., & Sherwood, B. (2006). Restructuring the introductory electricity and magnetism course. American Journal of Physics, 74, 329–336.
- Campos, E., & Zavala, G. (2017). A look into students' interpretation of electric field lines. In Handbook of Research on Driving STEM Learning With Educational Technologies (pp. 342-364). IGI Global.
- Campos E, Zavala G, Zuza K., & Guisasola J. (2019). Electric field lines: The implications of students’ interpretation on their understanding of the concept of electric field and of the superposition principle. American Journal of Physics, 87(8), 660–667.
- Çepni, S. (2007). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş. Trabzon: Celepler Matbaacılık.
- Demirci, N., & Çirkinoğlu, A. (2004). Öğrencilerin elektrik ve manyetizma konularında sahip oldukları ön bilgi ve kavram yanılgılarının belirlenmesi. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 1(2), 116-138.
- Demirçalı, S. (2016). Modellemeye dayalı fen öğretiminin öğrencilerin akademik başarılarına, bilimsel süreç becerilerine ve zihinsel model gelişimlerine etkisi: 7. sınıf güneş sistemi ve ötesi-uzay bilmecesi ünitesi örneği [Yayınlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
- Fishbane, P.M., Gasiorowicz, S., & Thornton, S.T., 2003. Temel Fizik Cilt 2. Ankara: Arkadaş Yayınevi.