Avrupalı Cadıların Bostanları, İstanbullu Kocakarıların Çiçek Aşısı ve Cinchon Kontesinin Kınakına Ağaçları: Modern Tıp Tarihi Kadınları Neden Yazmadı?

Volume: 10 Number: 1 January 1, 2018
  • Nihan Bozok
EN TR

Avrupalı Cadıların Bostanları, İstanbullu Kocakarıların Çiçek Aşısı ve Cinchon Kontesinin Kınakına Ağaçları: Modern Tıp Tarihi Kadınları Neden Yazmadı?

Abstract

Bu yazı, modern tıbbın tarihi yazılırken ve modern tıbbi bilgi üretilirken, kadınların sağaltım bilgisinin bu süreçlerin dışına atıldığını, ikincilleştirildiğini, görmezden gelindiğini ortaya koymaktadır. Makalenin takip ettiği argümana göre, modern tıp, objektiflik, kanıtlanabilirlik, akılcılık ve ilerlemecilik ilkeleri etrafında şekillenirken, kadınların eskilerden beri sözlü aktarımla, çıraklıkla biriktirdikleri sağaltım bilgisi, botanik bilgisi ve bakım bilgisi, bu ilkelere uymadıkları iddiası ile özellikle kayda geçirilmedi. Dahası, kadınların elinde tuttuğu tıbbi bilginin önemli bir bölümü modern tıbbın kaynaklarından birisi olarak değerlendirilmedi ve sistematik olarak, bilinçli bir şekilde yok edildi. Böyle bir tarihin ve pratiğin dışına atılma olayı, hem ataerkil anaakım tarih yazımı hem de modern bilimin ataerkil ideoloji ile biçimlenen işleyiş ilkeleri ile ilgilidir. Bu yazı, beyaz, batılı, rasyonel, modern erkek tıp figürünü merkeze alarak ilerleyen tıbbın karşısına on yedinci yüzyıl civarlarından, farklı coğrafyalardan üç hikâye çıkarmaktadır. Birinci hikâye, Avrupalı cadıların şeceresi tutulmayan, yakılan şifalı bitki bahçeleridir. İkincisi, adları tıp tarihine yazılmayan, varlıklarını yine kadınların mektuplaşmalarından öğrendiğimiz çiçek aşısı yapan Osmanlı İstanbul’undan kocakarılardır. Üçüncüsü ise, Cinchon Kontesinin, anavatanı And Dağları olan ve kabuklarından yapılan ilaçla sıtmayı iyileştiren kınakına ağaçlarını Avrupa’ya tanıtması hikâyesinin hayalci bulunması ile ilgilidir

Keywords

References

  1. Achan Jane, et al. “Quinine, an old anti-malarial drug in a modern world: role in the treatment of malaria” Malaria Journal 10, no. 1. (2011): 1-12.
  2. Achterberg, Jeanne. Kadın Şifacılar, (Çev.) B. Altınok, İstanbul: EverestYayınları, 2009.
  3. Aleksiyeviç, Svetlana. Çernobil Duası: GeleceğinTarihi, (Çev.) A. Takanay, İstanbul: Kafka EpilsonYayınevi, 2017.
  4. Bailey, D. Michael. Historical Dictionary of Witchcraft, Oxford: Scarecrow Press, Inc, 2003.
  5. Baxby, Derrick. “Edward Jenner's Inquiry; a bicentenary analysis” Vaccine 17, no. 4 (1999): 301-307.
  6. Barquet, Nicolau ve Domingo, Pere. “Smallpox: the triumph over the most terrible of the ministers of death”Annals of Internal Medicine 127, no. 8 (1997):635-642.
  7. Bourdieu, Pierre. Outline of a Theory of Practice, Cambridge: Cambridge University Press, 2003.
  8. Delbourgo, James. Collecting the World Hans Sloane and the Origins of the British Museum, Penguin ve Harvard, 2017.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Nihan Bozok This is me

Publication Date

January 1, 2018

Submission Date

-

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2018 Volume: 10 Number: 1

APA
Bozok, N. (2018). Avrupalı Cadıların Bostanları, İstanbullu Kocakarıların Çiçek Aşısı ve Cinchon Kontesinin Kınakına Ağaçları: Modern Tıp Tarihi Kadınları Neden Yazmadı? Fe Dergi, 10(1), 138-148. https://doi.org/10.1501/Fe0001_0000000203
AMA
1.Bozok N. Avrupalı Cadıların Bostanları, İstanbullu Kocakarıların Çiçek Aşısı ve Cinchon Kontesinin Kınakına Ağaçları: Modern Tıp Tarihi Kadınları Neden Yazmadı? Fe Dergi. 2018;10(1):138-148. doi:10.1501/Fe0001_0000000203
Chicago
Bozok, Nihan. 2018. “Avrupalı Cadıların Bostanları, İstanbullu Kocakarıların Çiçek Aşısı Ve Cinchon Kontesinin Kınakına Ağaçları: Modern Tıp Tarihi Kadınları Neden Yazmadı?”. Fe Dergi 10 (1): 138-48. https://doi.org/10.1501/Fe0001_0000000203.
EndNote
Bozok N (January 1, 2018) Avrupalı Cadıların Bostanları, İstanbullu Kocakarıların Çiçek Aşısı ve Cinchon Kontesinin Kınakına Ağaçları: Modern Tıp Tarihi Kadınları Neden Yazmadı? Fe Dergi 10 1 138–148.
IEEE
[1]N. Bozok, “Avrupalı Cadıların Bostanları, İstanbullu Kocakarıların Çiçek Aşısı ve Cinchon Kontesinin Kınakına Ağaçları: Modern Tıp Tarihi Kadınları Neden Yazmadı?”, Fe Dergi, vol. 10, no. 1, pp. 138–148, Jan. 2018, doi: 10.1501/Fe0001_0000000203.
ISNAD
Bozok, Nihan. “Avrupalı Cadıların Bostanları, İstanbullu Kocakarıların Çiçek Aşısı Ve Cinchon Kontesinin Kınakına Ağaçları: Modern Tıp Tarihi Kadınları Neden Yazmadı?”. Fe Dergi 10/1 (January 1, 2018): 138-148. https://doi.org/10.1501/Fe0001_0000000203.
JAMA
1.Bozok N. Avrupalı Cadıların Bostanları, İstanbullu Kocakarıların Çiçek Aşısı ve Cinchon Kontesinin Kınakına Ağaçları: Modern Tıp Tarihi Kadınları Neden Yazmadı? Fe Dergi. 2018;10:138–148.
MLA
Bozok, Nihan. “Avrupalı Cadıların Bostanları, İstanbullu Kocakarıların Çiçek Aşısı Ve Cinchon Kontesinin Kınakına Ağaçları: Modern Tıp Tarihi Kadınları Neden Yazmadı?”. Fe Dergi, vol. 10, no. 1, Jan. 2018, pp. 138-4, doi:10.1501/Fe0001_0000000203.
Vancouver
1.Nihan Bozok. Avrupalı Cadıların Bostanları, İstanbullu Kocakarıların Çiçek Aşısı ve Cinchon Kontesinin Kınakına Ağaçları: Modern Tıp Tarihi Kadınları Neden Yazmadı? Fe Dergi. 2018 Jan. 1;10(1):138-4. doi:10.1501/Fe0001_0000000203

Cited By