İHTİYOTOKSİK BİTKİLERİN BİLEŞİMİNDE BULUNAN KİMYASAL MADDELER VE BALIK AVCILIĞINDA YAYGIN OLARAK KULLANILAN BİTKİLER

Mürşide Dartay; Tuncay Ateşşahin

İHTİYOTOKSİK BİTKİLERİN BİLEŞİMİNDE BULUNAN KİMYASAL MADDELER VE BALIK AVCILIĞINDA YAYGIN OLARAK KULLANILAN BİTKİLER

Öz

Doğada hazır olarak bulunan bazı bitkiler, zehirli bitkiler grubuna dahil edilirler. Bu bitkiler karada ve suda ya-şayan bazı hayvanlar üzerinde toksik etki yaparak ölümlerine neden olurlar. Bitkilerin bu özelliğinden faydala-nılarak balık avcılığında ‘‘balık zehiri’’olarak adlandırılan ‘‘ihtiyotoksik bitkiler’’ kullanılmaktadır. Ihtiyotoksik bitkiler, balıklarda etkili protoplazma zehirleridirler. Bu bitkilerin yapısında saponin, lactone, pritoksin, rotenon ve eterik yağlar gibi kimyasal maddeler bulunur. Bunlar bitkilerin kök, yumru, gövde, göv-de kabukları, dalları, yaprakları, çiçekleri, tohumları, meyveleri ve bazı bitkilerin sütlerinde bulunurlar. Bu bitkilerin içerdiği kimyasal maddelere karşı balıkların göstermiş olduğu hassasiyet; balıkların türüne, yaşına, büyüklüğüne, suyun pH’sına, sıcaklığına, Oksijen konsantrasyonu gibi fiziksel ve biyolojik özelliklerine bağlı olarak değişiklik göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

İhtiyotoksik Bitkiler,Balık Zehiri,Saponin,Lakton,Pritoksin,Rotenon

References

1. Akman, M.Ş. (1972). Genel Toksikoloji, Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara. 194 s.
2. Altay, İ. (1983). Türkiye Vejatasyon Coğrafyası-na Giriş, Ege Üniversitesi Basımevi, Yayın No: 914, Ankara, 192 s.
3. Altay, D. (1984). Kabuklu Su Ürünleri ve Üretim Tekniği, Ankara Üniversitesi Basımevi, Yayın No:914, Ankara, 192 s.
4. Altun T., Danabaş D., Çelik F.(2005). Balık Avlamada Kullanılan Zehirli Bitkiler Ve Zararlı Etkileri. http://www.akuademi.net/USG/USG 2005/CK/ck25.pdf
5. Baytop, T. (1963). Türkiye’nin Tıbbi ve Zehirli Bitkileri, İsmail Akgün Matbaası, Yayın No:103 9 İstanbul, 413 s.
6. Baytop, A. (1967). Farmasötik Botanik, İstanbul Üniversitesi Basımevi, Yayın No: 1243, İstan-bul, 312 s.
7. Baytop,A. (1977). Farmasötik Botanik, İstanbul Üniversitesi Basımevi, Yayın No:2311, İstanbul, 407 s.
8. Baytop, T. (1984). Türkiye’de Bitkiler ile Teda-vi, İstanbul Üniversitesi Basımevi, Yayın No: 3255, İstanbul, 520 s.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Mürşide Dartay

Tuncay Ateşşahin

Publication Date

April 22, 2010

Submission Date

August 8, 2009

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2010 Volume: 8 Number: 2

IZ

https://izlik.org/JA96HL97TN

Cite

RIS / Bibtex

APA

Dartay, M., & Ateşşahin, T. (2010). İHTİYOTOKSİK BİTKİLERİN BİLEŞİMİNDE BULUNAN KİMYASAL MADDELER VE BALIK AVCILIĞINDA YAYGIN OLARAK KULLANILAN BİTKİLER. Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi, 8(2), 28-34. https://izlik.org/JA96HL97TN

AMA

1.Dartay M, Ateşşahin T. İHTİYOTOKSİK BİTKİLERİN BİLEŞİMİNDE BULUNAN KİMYASAL MADDELER VE BALIK AVCILIĞINDA YAYGIN OLARAK KULLANILAN BİTKİLER. (DAD). 2010;8(2):28-34. https://izlik.org/JA96HL97TN

Chicago

Dartay, Mürşide, and Tuncay Ateşşahin. 2010. “İHTİYOTOKSİK BİTKİLERİN BİLEŞİMİNDE BULUNAN KİMYASAL MADDELER VE BALIK AVCILIĞINDA YAYGIN OLARAK KULLANILAN BİTKİLER”. Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi 8 (2): 28-34. https://izlik.org/JA96HL97TN.

EndNote

Dartay M, Ateşşahin T (April 1, 2010) İHTİYOTOKSİK BİTKİLERİN BİLEŞİMİNDE BULUNAN KİMYASAL MADDELER VE BALIK AVCILIĞINDA YAYGIN OLARAK KULLANILAN BİTKİLER. Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi 8 2 28–34.

IEEE

[1]M. Dartay and T. Ateşşahin, “İHTİYOTOKSİK BİTKİLERİN BİLEŞİMİNDE BULUNAN KİMYASAL MADDELER VE BALIK AVCILIĞINDA YAYGIN OLARAK KULLANILAN BİTKİLER”, (DAD), vol. 8, no. 2, pp. 28–34, Apr. 2010, [Online]. Available: https://izlik.org/JA96HL97TN

ISNAD

Dartay, Mürşide - Ateşşahin, Tuncay. “İHTİYOTOKSİK BİTKİLERİN BİLEŞİMİNDE BULUNAN KİMYASAL MADDELER VE BALIK AVCILIĞINDA YAYGIN OLARAK KULLANILAN BİTKİLER”. Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi 8/2 (April 1, 2010): 28-34. https://izlik.org/JA96HL97TN.

JAMA

1.Dartay M, Ateşşahin T. İHTİYOTOKSİK BİTKİLERİN BİLEŞİMİNDE BULUNAN KİMYASAL MADDELER VE BALIK AVCILIĞINDA YAYGIN OLARAK KULLANILAN BİTKİLER. (DAD). 2010;8:28–34.

MLA

Dartay, Mürşide, and Tuncay Ateşşahin. “İHTİYOTOKSİK BİTKİLERİN BİLEŞİMİNDE BULUNAN KİMYASAL MADDELER VE BALIK AVCILIĞINDA YAYGIN OLARAK KULLANILAN BİTKİLER”. Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi, vol. 8, no. 2, Apr. 2010, pp. 28-34, https://izlik.org/JA96HL97TN.

Vancouver

1.Mürşide Dartay, Tuncay Ateşşahin. İHTİYOTOKSİK BİTKİLERİN BİLEŞİMİNDE BULUNAN KİMYASAL MADDELER VE BALIK AVCILIĞINDA YAYGIN OLARAK KULLANILAN BİTKİLER. (DAD) [Internet]. 2010 Apr. 1;8(2):28-34. Available from: https://izlik.org/JA96HL97TN