Research Article

ANAYASA MAHKEMESİ’NİN SINIR DIŞI KARARLARININ ANALİZİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI

Volume: 12 Number: 1 (Göç ve Yapay Zekâ) August 6, 2026
TR EN

ANAYASA MAHKEMESİ’NİN SINIR DIŞI KARARLARININ ANALİZİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI

Abstract

Arka plan: Göç hukukuna ilişkin karar süreçleri, bireylerin temel hak ve özgürlüklerini doğrudan etkileyen yüksek hassasiyetli alanlardan biridir. Bununla birlikte kararların hangi ölçüde öngörülebilir örüntüler içerdiği ve metinsel yapı ile sonuç arasındaki ilişkinin sistematik biçimde analiz edilip edilemeyeceği literatürde sınırlı biçimde ele alınmıştır. Amaç: Anayasa Mahkemesinin sınır dışı ve idari gözetim ile ilgili vermiş olduğu kararlar yorumlanarak anlaşılmaya çalışılacaktır. Bu şekilde göç ile ilgili görevi bulunan idari makamlara ve politika yapıcılara bir öngörü sunulmak istenmiştir. Ayrıca bu çalışma; göç hukukuna ilişkin karar metinlerinde ihlal sonucunun metin madenciliği ve denetimli makine öğrenmesi teknikleri kullanılarak tahmin edilip edilemeyeceğini test etmeyi ve elde edilen bulgular ışığında algoritmik karar destek sistemlerinin uygulanabilirliğini tartışmayı da amaçlamaktadır. Yöntem: Çalışmada karar metinleri incelenmiş, sınıflandırılarak tablolar haline getirilmiş ve bu tablolar üzerinden yorumlamalar yapılmıştır. Ayrıca karar metinleri TF-IDF temelli özellik çıkarımı yöntemiyle sayısallaştırılmış; Random Forest algoritması kullanılarak ikili sınıflandırma modeli oluşturulmuştur. Model performansı doğruluk, precision ve recall metrikleri üzerinden değerlendirilmiştir. Bulgular: Yapılan bireysel başvurulara dair yıl ve ülke bazlı istatistiki bilgiler elde edilmiştir. Oluşturulan tablolar üzerinden verilen kararlarla ilgili örüntülere ulaşılmıştır. Ayrıca, pilot model test verisi üzerinde %93 doğruluk oranı elde etmiştir. Özellikle ihlal sınıfında yüksek precision değeri, belirli metinsel örüntülerin karar sonucuyla ilişkili olabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte recall değerinin görece düşük olması, modelin temkinli bir tahmin eğilimi sergilediğini ortaya koymaktadır. Sonuç: Elde edilen bulgular, göç hukukuna ilişkin kararların tamamen öngörülemez olmadığını ve belirli yapısal örüntüler içerdiğini göstermektedir. Bu durum, bağlayıcı olmayan ve insan denetimini dışlamayan yapay zekâ destekli karar analiz araçlarının geliştirilmesi için teorik bir zemin sunmaktadır.

Keywords

References

  1. Adıgüzel, Y. (2016). Göç sosyolojisi. Nobel Akademik Yayıncılık.
  2. Akburakcı, N. F. (2025). Yapay zekânın kullanımından kaynaklı sorunların göç hukukuna etkisi. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 64, 735–768. https://doi.org/10.54049/taad.1809513
  3. Aletras, N., Tsarapatsanis, D., Preoţiuc-Pietro, D., & Lampos, V. (2016). Predicting judicial decisions of the European Court of Human Rights: A natural language processing perspective. PeerJ Computer Science, 2, e93. https://doi.org/10.7717/peerj-cs.93
  4. Anayasa Mahkemesi. (t.y.). AYM kararlar bilgi bankası. https://kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/
  5. Ashley, K. D. (2017). Artificial intelligence and legal analytics: New tools for law practice in the digital age. Cambridge University Press.
  6. Barocas, S., & Selbst, A. D. (2016). Big data’s disparate impact. California Law Review, 104(3), 671–732. https://doi.org/10.15779/Z38BG31
  7. Castles, S., & Miller, M. J. (2022). Göçler çağı. GAV Perspektif.
  8. Chartier-Edwards, N., Blottiere, M., & Roberge, J. (2024). AI statecraft heating-up: The automation of governance through Canada’s Chinook case study. AI & SOCIETY, 1–13. https://doi.org/10.1007/s00146-024-01903-5

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Migration, Asylum and Refugee Law, Migration Sociology

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 6, 2026

Submission Date

March 4, 2026

Acceptance Date

July 31, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 12 Number: 1 (Göç ve Yapay Zekâ)

APA
Cihan, M. (2026). ANAYASA MAHKEMESİ’NİN SINIR DIŞI KARARLARININ ANALİZİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI. Göç Araştırmaları Dergisi, 12(1 (Göç ve Yapay Zekâ), 173-203. https://doi.org/10.70972/gad.1902694
AMA
1.Cihan M. ANAYASA MAHKEMESİ’NİN SINIR DIŞI KARARLARININ ANALİZİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI. Göç Araştırmaları Dergisi. 2026;12(1 (Göç ve Yapay Zekâ):173-203. doi:10.70972/gad.1902694
Chicago
Cihan, Murat. 2026. “ANAYASA MAHKEMESİ’NİN SINIR DIŞI KARARLARININ ANALİZİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI”. Göç Araştırmaları Dergisi 12 (1 (Göç ve Yapay Zekâ): 173-203. https://doi.org/10.70972/gad.1902694.
EndNote
Cihan M (August 1, 2026) ANAYASA MAHKEMESİ’NİN SINIR DIŞI KARARLARININ ANALİZİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI. Göç Araştırmaları Dergisi 12 1 (Göç ve Yapay Zekâ) 173–203.
IEEE
[1]M. Cihan, “ANAYASA MAHKEMESİ’NİN SINIR DIŞI KARARLARININ ANALİZİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI”, Göç Araştırmaları Dergisi, vol. 12, no. 1 (Göç ve Yapay Zekâ), pp. 173–203, Aug. 2026, doi: 10.70972/gad.1902694.
ISNAD
Cihan, Murat. “ANAYASA MAHKEMESİ’NİN SINIR DIŞI KARARLARININ ANALİZİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI”. Göç Araştırmaları Dergisi 12/1 (Göç ve Yapay Zekâ) (August 1, 2026): 173-203. https://doi.org/10.70972/gad.1902694.
JAMA
1.Cihan M. ANAYASA MAHKEMESİ’NİN SINIR DIŞI KARARLARININ ANALİZİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI. Göç Araştırmaları Dergisi. 2026;12:173–203.
MLA
Cihan, Murat. “ANAYASA MAHKEMESİ’NİN SINIR DIŞI KARARLARININ ANALİZİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI”. Göç Araştırmaları Dergisi, vol. 12, no. 1 (Göç ve Yapay Zekâ), Aug. 2026, pp. 173-0, doi:10.70972/gad.1902694.
Vancouver
1.Murat Cihan. ANAYASA MAHKEMESİ’NİN SINIR DIŞI KARARLARININ ANALİZİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI. Göç Araştırmaları Dergisi. 2026 Aug. 1;12(1 (Göç ve Yapay Zekâ):173-20. doi:10.70972/gad.1902694