Review

Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi

Volume: 12 Number: 1 May 31, 2023
EN TR

Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi

Abstract

Trafik güvenliğini artırmak ve trafik kazalarını azaltmak için yapılan birçok iyileştirme, uygulama ve düzenlemeye rağmen trafikteki kazalar neden azalmıyor? Bu sorunun cevabı risklerin sürücüler tarafından nasıl algılandığına ve algılamalarına göre sürüş sırasındaki davranışlarını nasıl düzenlediklerine bağlı olarak değişmektedir. Risk algısı sürücülerin değerlendirmelerini ve dolayısıyla trafik güvenliğini etkiyen önemli bir faktördür. Bu çalışmada, risklerin sürücüler tarafından nasıl algılandığı, algılamalarını etkileyen faktörlerin neler olduğu ve bunun sonucunda sürücülerin davranışlarını risklere göre nasıl düzenledikleri Risk Dengeleme Teorisi temelinde incelenmektedir. Bu teoriye göre, sürücüler koşullara bağlı olarak algıladıkları riskleri, hedefledikleri riskler ile karşılaştırarak sürüş sırasındaki davranışlarını avantajlarını en üste çıkaracak şekilde düzenlemekte ve riski dengelemektedirler. Karşılaştırmanın sonucunu etkileyen, algılanan riskin azalmasını ya da hedeflenen riskin artmasını sağlayan her bir uygulamanın riskli davranışları artırdığı ve bu yüzden, kaza sayılarının anlamlı şekilde azalmadığı ifade edilmektedir. Bu kapsamda çalışman amacı, trafik ve ulaşım psikolojisi içerisinde Risk Dengeleme Teorisi’ne göre sürücülerin risk algılarının, değerlendirmelerine ve sürüş sırasındaki davranışlarına olan etkilerini temel ve güncel ampirik araştırmaları kapsayacak şekilde açıklamak ve alternatif çalışma alanlarıyla ilgili bilgi sağlamaktır.

Keywords

Supporting Institution

Bulunmamaktadır.

Project Number

Yoktur.

Thanks

Tüm emeği geçenlere teşekkür ederim.

References

  1. Adams, J. G. U. (1988). Risk homeostasis and the purpose of safety regulation. Ergonomics, 31(4). 407-428. https://doi.org/10.1080/00140138808966688
  2. Alexanderson, S. (1972). Some Data About Traffic and Traffic Accidents. Stockholm: The Swedish Road Safety Office.
  3. Azık, D. ve Biçer, D. Ö. (2014). Emniyet kemeri kullanımı ve hız arasındaki iki yönlü ilişki: Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde bir gözlemsel çalışma. Karayolu Trafik Güvenliği 5. Karayolu Trafik Güvenliği Sempozyumu ve Sergisi seçilmiş bildiriler I içinde (ss. 119-130). Ankara: İklim.
  4. Ba, Y., Zhang, W., Chan, A. H., Zhang, T. ve Cheng, A. S. (2016). How drivers fail to avoid crashes: A risk-homeostasis/perception-response (RH/PR) framework evidenced by visual perception, electrodermal activity and behavioral responses. Transportation Research Part F: Traffic Psychology And Behaviour, 43, 24-35. https://doi.org/10.1016/j.trf.2016.09.025
  5. Brémond, R., Dommes, A. ve Engel, L. (2018). Driving at night with a cataract: Risk homeostasis? Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 53(2), 61–73. doi:10.1016/j.trf.2017.12.009
  6. Deery, H. A. (1999). Hazard and risk perception among young novice drivers. Journal of Safety Research, 30(4), 225–236. https://doi.org/10.1016/S0022-4375(99)00018-3
  7. Dula, C. S. ve Geller, E. S. (2003). Risky, aggressive, or emotional driving: addressing the need for consistent communication in research. Journal of Safety Research, 34(5), 559–566. https://doi.org/10.1016/j.jsr.2003.03.004
  8. Elander, J., West, R. ve French, D. (1993). Behavioral correlates of individual differences in road-traffic crash risk: an examination method and findings. Psychological Bulletin, 113(2), 279–294. https://doi.org/10.1037/0033-2909.113.2.279

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychology, Behaviour-Personality Assessment in Psychology

Journal Section

Review

Publication Date

May 31, 2023

Submission Date

November 19, 2022

Acceptance Date

May 26, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 12 Number: 1

APA
Çorak, T. (2023). Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 12(1), 97-120. https://doi.org/10.28956/gbd.1207228
AMA
1.Çorak T. Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi. Güvenlik Bilimleri Dergisi. 2023;12(1):97-120. doi:10.28956/gbd.1207228
Chicago
Çorak, Tuncay. 2023. “Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi”. Güvenlik Bilimleri Dergisi 12 (1): 97-120. https://doi.org/10.28956/gbd.1207228.
EndNote
Çorak T (May 1, 2023) Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi. Güvenlik Bilimleri Dergisi 12 1 97–120.
IEEE
[1]T. Çorak, “Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi”, Güvenlik Bilimleri Dergisi, vol. 12, no. 1, pp. 97–120, May 2023, doi: 10.28956/gbd.1207228.
ISNAD
Çorak, Tuncay. “Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi”. Güvenlik Bilimleri Dergisi 12/1 (May 1, 2023): 97-120. https://doi.org/10.28956/gbd.1207228.
JAMA
1.Çorak T. Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi. Güvenlik Bilimleri Dergisi. 2023;12:97–120.
MLA
Çorak, Tuncay. “Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi”. Güvenlik Bilimleri Dergisi, vol. 12, no. 1, May 2023, pp. 97-120, doi:10.28956/gbd.1207228.
Vancouver
1.Tuncay Çorak. Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi. Güvenlik Bilimleri Dergisi. 2023 May 1;12(1):97-120. doi:10.28956/gbd.1207228

2434714728147311473929833


This journal is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License29846