Research Article

MALVARLIĞINA KARŞI İŞLENEN SUÇLARIN FAİLLERİNİN SOSYAL DEĞİŞKENLER VASITASIYLA PROFİL ANALİZLERİ

Volume: 9 Number: 1 May 12, 2020
  • Aykut Çalışkan
  • Tuğça Poyraz
EN TR

MALVARLIĞINA KARŞI İŞLENEN SUÇLARIN FAİLLERİNİN SOSYAL DEĞİŞKENLER VASITASIYLA PROFİL ANALİZLERİ

Abstract

Matematiksel modeller aracılığıyla fail profillemesini esas alan çalışma, öngörüsel metotlarla ortaya çıkarılan tespitlerin adli bilimlerde kullanılabileceği gerçeğinden yola çıkarak tasarlanmıştır. Çalışmanın temel problemi, malvarlığına karşı işlenen suçlar özelinde suçun aydınlatılmasında sosyo-kültürel değişkenlerin (cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, ortalama gelir, vb.) geçerliliğini test etmektedir. Soruşturma birimleri tarafından adli vakalarda elde edilen maddi deliller haricinde mülakat süreci ile yapılan bilgi toplamalar, olayın çözümlenmesine büyük katkı sağlamaktadır. Bununla beraber mülakat sürecini şekillendiren detaylara dair failin sosyo-demografik özelliklerini göz önünde bulundurarak geliştirilen modeller sayesinde sonuca gidilmesi yeni değildir, ancak Türkiye özelinde önermeler geliştirilmesi konusunda saha çalışmaları oldukça kısıtlıdır. Bu çalışma İstanbul, Ankara ve İzmir illerindeki ceza infaz kurumlarında bulunan 154 tutuklu veya mahkûmun gönüllülük esasına dayalı katılımıyla gerçekleştirilen nicel araştırma sonucunda suçlu profillerini CHAID algoritmasını esas alarak tespit etmeyi amaçlamaktadır. Yapılan karar ağacı analizi sonuçlarına göre; mala zarar verme, hırsızlık ve yağma (gasp) suçları özelinde profillemeye imkân tanıyan sosyo-demografik değişkenlerin ortaya çıkarılması sağlanmıştır. Elde edilen sonuçların soruşturma birimleri tarafından dikkate alınması ve mikro ölçekli yerel birimlere uygulanması sayesinde adli bilimler alanında farkındalık oluşturacağı düşünülmektedir.

Keywords

References

  1. 4/12/2004 tarihli Ceza Muhakemesi Kanunu, (Erişim Tarihi: 17 Haziran 2018).
  2. Aras, M., 2018. Hırsızlık Suçunun Benzer Suçlarla Mukayesesi, Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, s. 20-28, 2(10).
  3. Brown, D. E., 1998. The Regional Crime Analysis Program (RECAP): A framework for Mining Data to Catch Criminals, IEEE, pp. 2848-2853.
  4. Cantürk, G., Cantürk, N. (2004). Suçlu profili, Adli Tıp Dergisi, 18(2), 27-37.
  5. Cohen, L.E., Felson M., 1979. Social Change and Crime Rate Trends: A Routine Activity Approach, American Sociological Review, 588-608.
  6. Cömertler, N., Kar, M., 2007. Türkiye’de suç oranının sosyo-ekonomik belirleyicileri: yatay kesit analizi, 37-57.
  7. Douglas, J. E., Ressler, R. K., Burgess, A. W., & Hartman, C. R. (1986). Criminal profiling from crime scene analysis. Behavioral Sciences & the Law, 4(4), 401-421.
  8. Ehrlich, I., 1973. Participation İn İllegitimate Activities: A Theoretical And Empirical İnvestigation. Journal of Political Economy 81, 521–565.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Criminology, Sociology

Journal Section

Research Article

Authors

Aykut Çalışkan This is me
0000-0002-1886-6991
Türkiye

Tuğça Poyraz This is me
0000-0003-3717-4728
Turkmenistan

Publication Date

May 12, 2020

Submission Date

December 4, 2019

Acceptance Date

March 5, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 9 Number: 1

APA
Çalışkan, A., & Poyraz, T. (2020). MALVARLIĞINA KARŞI İŞLENEN SUÇLARIN FAİLLERİNİN SOSYAL DEĞİŞKENLER VASITASIYLA PROFİL ANALİZLERİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 9(1), 221-242. https://doi.org/10.28956/gbd.736164
AMA
1.Çalışkan A, Poyraz T. MALVARLIĞINA KARŞI İŞLENEN SUÇLARIN FAİLLERİNİN SOSYAL DEĞİŞKENLER VASITASIYLA PROFİL ANALİZLERİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi. 2020;9(1):221-242. doi:10.28956/gbd.736164
Chicago
Çalışkan, Aykut, and Tuğça Poyraz. 2020. “MALVARLIĞINA KARŞI İŞLENEN SUÇLARIN FAİLLERİNİN SOSYAL DEĞİŞKENLER VASITASIYLA PROFİL ANALİZLERİ”. Güvenlik Bilimleri Dergisi 9 (1): 221-42. https://doi.org/10.28956/gbd.736164.
EndNote
Çalışkan A, Poyraz T (May 1, 2020) MALVARLIĞINA KARŞI İŞLENEN SUÇLARIN FAİLLERİNİN SOSYAL DEĞİŞKENLER VASITASIYLA PROFİL ANALİZLERİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi 9 1 221–242.
IEEE
[1]A. Çalışkan and T. Poyraz, “MALVARLIĞINA KARŞI İŞLENEN SUÇLARIN FAİLLERİNİN SOSYAL DEĞİŞKENLER VASITASIYLA PROFİL ANALİZLERİ”, Güvenlik Bilimleri Dergisi, vol. 9, no. 1, pp. 221–242, May 2020, doi: 10.28956/gbd.736164.
ISNAD
Çalışkan, Aykut - Poyraz, Tuğça. “MALVARLIĞINA KARŞI İŞLENEN SUÇLARIN FAİLLERİNİN SOSYAL DEĞİŞKENLER VASITASIYLA PROFİL ANALİZLERİ”. Güvenlik Bilimleri Dergisi 9/1 (May 1, 2020): 221-242. https://doi.org/10.28956/gbd.736164.
JAMA
1.Çalışkan A, Poyraz T. MALVARLIĞINA KARŞI İŞLENEN SUÇLARIN FAİLLERİNİN SOSYAL DEĞİŞKENLER VASITASIYLA PROFİL ANALİZLERİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi. 2020;9:221–242.
MLA
Çalışkan, Aykut, and Tuğça Poyraz. “MALVARLIĞINA KARŞI İŞLENEN SUÇLARIN FAİLLERİNİN SOSYAL DEĞİŞKENLER VASITASIYLA PROFİL ANALİZLERİ”. Güvenlik Bilimleri Dergisi, vol. 9, no. 1, May 2020, pp. 221-42, doi:10.28956/gbd.736164.
Vancouver
1.Aykut Çalışkan, Tuğça Poyraz. MALVARLIĞINA KARŞI İŞLENEN SUÇLARIN FAİLLERİNİN SOSYAL DEĞİŞKENLER VASITASIYLA PROFİL ANALİZLERİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi. 2020 May 1;9(1):221-42. doi:10.28956/gbd.736164

2434714728147311473929833


This journal is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License29846