Sporcularda Ergojenik Destek
Öz
Ergojenik destekler, sporcuların performansını yükseltmek ve antrenmandan en iyi yararı sağlamak için kullanılan çeşitli takviye yöntemlerini ifade eder. Bu destekler, genellikle sporcuların antrenman sırasında veya iyileşme sürecinde ihtiyaç duyduğu enerjiyi sağlamak amacıyla kullanılır. Bu derlemede kısıtlı sayıda ergojenik destek araştırılmış olup; insan kası ve plazmasında en fazla bulunan aminoasit olan glutamin, yüksek katabolizma durumlarında tüketimi artar. Sporcularda, hastalık durumunda, yorgunlukta ve performansları düştüğünde semptomları hafifletir. Glutamin takviyesinin spesifik faydaları hakkında sağlam bilimsel kanıtlar sınırlıdır. DZAA’lar, EAA'lar ve BCAA'lar, kas protein sentezini artırabilir ve spor performansını iyileştirebilir. Egzersiz öncesi ve sonrasında EAA ve DZAA alımı kas protein sentezini artırabilir ve toparlanmayı hızlandırabilir. Kreatin takviyesi, kısa ve orta süreli yüksek yoğunluklu egzersiz performansını artırabilir ve kas kütlesini artırabilir. Karnitin takviyesi, kas metabolizmasını ve dayanıklılığı iyileştirebilir, ancak sağlıklı bireylerde fiziksel performansı iyileştirip iyileştirmediği hakkında kesin kanıtlar sınırlıdır. Kafein, dayanıklılık performansını artırabilir, konsantrasyonu ve reaksiyon zamanını artırabilir. Ancak, kafeinin dozajı ve tüketim zamanlaması önemlidir ve aşırı alımı istenmeyen yan etkilere yol açabilir. Özet olarak, bu besin takviyelerinin spor performansını iyileştirmede potansiyeli olduğu ancak etkilerinin kişiden kişiye değişebileceği ve doğru dozaj ve kullanım zamanlamasının önemli olduğu görülmektedir. Sağlık üzerindeki etkileri ve uzun vadede olacak etkileri için daha fazla araştırılma yapmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Sağlık Bilimleri Üniversitesi
Etik Beyan
Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.
Teşekkür
Bu çalışmanın gerçekleştirilmesinde, değerli bilgilerini benimle paylaşan, kendisine ne zaman danışsam bana kıymetli zamanını ayırıp sabırla ve büyük bir ilgiyle bana faydalı olabilmek için elinden gelenden fazlasını sunan her sorun yaşadığımda yanına çekinmeden gidebildiğim, güler yüzünü ve samimiyetini benden esirgemeyen ve gelecekteki mesleki hayatımda da bana verdiği değerli bilgilerden faydalanacağımı düşündüğüm kıymetli ve danışman hoca statüsünü hakkıyla yerine getiren Doç. Dr. Nevra Koç 'a teşekkürü bir borç biliyor ve şükranlarımı sunuyorum.Teşekkürlerin az kalacağı diğer üniversite hocalarımın da bana 4 yıllık üniversite hayatım boyunca kazandırdıkları her şey için ve beni gelecekte söz sahibi yapacak bilgilerle donattıkları için hepsine teker teker teşekkürlerimi sunuyorum.
Kaynakça
- 1) Turgut, M., Argun, B., Sarıkaya, M. & Çınar, V. (2014). 17–18 Yaşlarındaki yüzme sporu yapan sporcuların beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi. International Journal Of Science Culture and Sport Special. 8(2), 242-254.
- 2) Asfuroğlu, Y. (2013). Sorcularda sıvı tüketimi vücut bileşimi ve beslenme durumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Beslenme ve diyetetik yüksek lisans programı, İstanbul Bilim Üniversitesi Sağlık Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- 3) Gümüş, A. (1988). Güreş tarihi. Türk Spor Vakfı Yayınları, Ankara.
- 4) Özdemir G. (2010). Spor Dallarına Göre Beslenme.Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, VIII (1) 1-6.
- 5) Birol, A. (2018). Yüksek Lisans Tezi. Akut L-Arjinin suplemantasyonunun tekrarlı sprint yeteneği performansına etkisi. Kırıkkale Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kırıkkale, Türkiye.
- 6) Gençoğlu, C., Demir S.N., Demircan F. (2021). Sporda beslenme ve ergojenik destek ürünleri. Atatürk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(4).
- 7) GOSTON JL, CORREİA MI (2010). Intake of nutritional supplements among people exercising in gyms and influencing factors. Nutrition, 26(6): 604–611.
- 8) Porrini, M., & Del Boʼ, C. (2016). Ergogenic aids and supplements. Sports Endocrinology, 47, 128- 152.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Spor ve Egzersiz Beslenmesi
Bölüm
Derleme
Erken Görünüm Tarihi
19 Aralık 2024
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2024
Gönderilme Tarihi
14 Haziran 2024
Kabul Tarihi
11 Aralık 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 3 Sayı: 2
APA
Eser, B., & Koç, N. (2024). Sporcularda Ergojenik Destek. Göbeklitepe Eğitim ve Spor Bilimleri Dergisi, 3(2), 75-97. https://doi.org/10.70631/gesd.1501095
AMA
1.Eser B, Koç N. Sporcularda Ergojenik Destek. GESD. 2024;3(2):75-97. doi:10.70631/gesd.1501095
Chicago
Eser, Binnaz, ve Nevra Koç. 2024. “Sporcularda Ergojenik Destek”. Göbeklitepe Eğitim ve Spor Bilimleri Dergisi 3 (2): 75-97. https://doi.org/10.70631/gesd.1501095.
EndNote
Eser B, Koç N (01 Aralık 2024) Sporcularda Ergojenik Destek. Göbeklitepe Eğitim ve Spor Bilimleri Dergisi 3 2 75–97.
IEEE
[1]B. Eser ve N. Koç, “Sporcularda Ergojenik Destek”, GESD, c. 3, sy 2, ss. 75–97, Ara. 2024, doi: 10.70631/gesd.1501095.
ISNAD
Eser, Binnaz - Koç, Nevra. “Sporcularda Ergojenik Destek”. Göbeklitepe Eğitim ve Spor Bilimleri Dergisi 3/2 (01 Aralık 2024): 75-97. https://doi.org/10.70631/gesd.1501095.
JAMA
1.Eser B, Koç N. Sporcularda Ergojenik Destek. GESD. 2024;3:75–97.
MLA
Eser, Binnaz, ve Nevra Koç. “Sporcularda Ergojenik Destek”. Göbeklitepe Eğitim ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 3, sy 2, Aralık 2024, ss. 75-97, doi:10.70631/gesd.1501095.
Vancouver
1.Binnaz Eser, Nevra Koç. Sporcularda Ergojenik Destek. GESD. 01 Aralık 2024;3(2):75-97. doi:10.70631/gesd.1501095