Review

Yeni Bir Kent İçi Ulaşım Türü: E-scooter

Volume: 8 Number: 1 April 30, 2022
TR EN

Yeni Bir Kent İçi Ulaşım Türü: E-scooter

Öz

Mikromobilite olarak sınıflandırılan paylaşımlı bisiklet ve scooter sistemleri, son yıllarda, alternatif bir kent içi ulaşım sistemi olarak gündeme gelmiştir. E-scooter sistemi, sağladığı esneklik ve kolay kullanımı sebebiyle kısa sürede dünyada oldukça fazla kullanılan bir ulaşım türü olarak karşımıza çıkmaktadır. Dünya literatüründeki e-scooter kullanımı; demografi, yolculuk süresi, yolculuk mesafesi, yolculuk amacı, güvenlik sorunları, çevresel etkileri, yasal düzenleme ve uygulamaları başlıkları altında incelenmiştir. Kullanıcı yaş aralığının 16-60 yaş aralığında dağılım gösterdiği, genelde kısa mesafeli (~2km) ve kısa süreli (<11dk) yolculuklarda kullanıldıkları ve yeni bir ulaşım türü olarak mod değişimine sebep oldukları elde edilen en önemli bulgulardır. Güvenlik açısından, kazaların yarısından fazlasının kullanıcı kaynaklı olduğu gözlenmiştir. Çevresel anlamda e-scooterlar çevre dostu olarak değerlendiriliyor olsa da, araç ömürlerinin kısa olması, en büyük emisyon kaynağının malzeme ve üretim olduğu göz önüne alındığında, bu etkiyi azaltmaktadır. E-scooterların eğlence ve boş zaman aktivitesi olmaktan çıkarılıp bir ulaşım modu olarak kentsel hareketlilik planlarında yer alması için sistemin yasal zemininin oluşturulması gerekmektedir. Bu çalışmada dünyada ve Türkiye’de yapılmış e-scooter çalışmalarından ve uygulamalarından elde edilen veriler ile bir kent içi ulaşım türü olarak e-scooterın değerlendirilmesi ve incelenmesi yapılmış ve uygulama ve denetim için öneriler sunulmuştur. Dünya kentlerindeki, ilgili yasal düzenlemeler incelenerek Türkiye’de kentlerin alt yapısına göre farklı düzenlemeler getirilmesi önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Mikromobilite , Paylaşımlı e-scooter , Sürdürülebilir Kenstel Ulaşım

References

  1. [1] Department of Economic and Social Affairs United Nation, “World Urbanization Prospects 2018,” Webpage, 2018. https://population.un.org/wup/.
  2. [2] J. Jiao and S. Bai, “Understanding the shared e-scooter travels in Austin, TX,” ISPRS Int. J. Geo-Information, vol. 9, no. 2, 2020, doi: 10.3390/ijgi9020135.
  3. [3] S. E. Bibri and J. Krogstie, “Smart sustainable cities of the future: An extensive interdisciplinary literature review,” Sustain. Cities Soc., vol. 31, pp. 183–212, 2017, doi: 10.1016/j.scs.2017.02.016.
  4. [4] D. Hoornweg, L. Sugar, and C. L. T. Gómez, “Cities and greenhouse gas emissions: moving forward,” Environ. Urban., vol. 23, no. 1, pp. 207–227, 2011, doi: 10.1177/0956247810392270.
  5. [5] C. Chavez-Baeza and C. Sheinbaum-Pardo, “Sustainable passenger road transport scenarios to reduce fuel consumption, air pollutants and GHG (greenhouse gas) emissions in the Mexico City Metropolitan Area,” Energy, vol. 66, no. 2, pp. 624–634, 2014, doi: 10.1016/j.energy.2013.12.047.
  6. [6] S. Das, “Competitive or Complementary : A Spatiotemporal Investigative Analysis into Austin ’ s Shared Micromobility Modes .,” The University of Texas at Austin, 2020.
  7. [7] C. S. Smith and P. J. Schwieterman, “E-Scooter Scenarios: Evaluating the Potential Mobility Benefits of Shared Dockless Scooters in Chicago,” Chaddick Inst. Policy Ser., no. 1, pp. 6–8, 2018.
  8. [8] N. Fearnley, E. Johnsson, and S. H. Berge, “Patterns of E-Scooter Use in Combination with Public Transport,” Findings, vol. 2019, pp. 1–7, 2020, doi: 10.32866/001c.13707.
  9. [9] S. O’hern and N. Estgfaeller, “A scientometric review of powered micromobility,” Sustain., vol. 12, no. 22, pp. 1–21, 2020, doi: 10.3390/su12229505.
  10. [10] Z. Zou, H. Younes, S. Erdoğan, and J. Wu, “Exploratory Analysis of Real-Time E-Scooter Trip Data in Washington, D.C.,” Transp. Res. Rec., vol. 2674, no. 8, pp. 285–299, 2020, doi: 10.1177/0361198120919760.
IEEE
[1]H. Güldür, F. Karaçor, S. Hatipoğlu, and K. Çubuk, “Yeni Bir Kent İçi Ulaşım Türü: E-scooter”, GJES, vol. 8, no. 1, pp. 60–73, Apr. 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA44GN22LW