Entegre Su Kaynakları Yönetiminde WEAP Modelinin Kullanılması: Burdur Gölü Havzası Örneği

Abstract

Su kaynaklarının günden güne azalması ve su kıtlığı yaşayan ülkelerin artması sebebiyle suyla ilgili problemler küresel boyuta ulaşmıştır. Herhangi bir su kaynağına yapılan müdahale diğer havza elemanlarını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir. Çevrenin tüm doğal kaynaklarıyla bir bütün oluşturması "Entegre Su Kaynakları Yönetimi" yaklaşımının gelişmesine neden olmuştur.  Bu sebeple su kaynakları planlanıp yönetilirken, suyun sadece miktarı değil, kalitesi, toprak ve havayla ilişkileri, tüm fiziksel faktörler bir arada dikkate alınmalıdır. Bu çalışmada, Burdur Gölü Havzası entegre su kaynaklarının yönetimi için WEAP ("Water Evaluation and Planning" System) programından yararlanılmıştır. Burdur Gölü Havzasında yer alan su kaynakları ile talep bölgeleri (içme suyu, sulama vb.) programa tanıtılmış ve WEAP modeli oluşturulmuştur. Akabinde havzadaki su kullanımları ile akım gözlem istasyonlarından elde edilen yağış, akış, buharlaşma vb. gibi hidrolojik veriler kullanılarak programda mevcut durumun su bilançosu hesaplanmıştır. Oluşturulan model ile geleceğe yönelik (2017-2050) su ihtiyacının belirlenmesi için iyimser ve kötümser senaryolar türetilmiştir. Yapılan hesaplamalara göre yüzeysel ve yeraltı suları dahil Burdur Gölü Havzasına giren su miktarı mevcut durumda 275,7 hm³, karşılanamayan su talebi 33,8 hm³’tür. İyimser senaryoda 2050 yılında havzaya giren su miktarı 353,5 hm³, karşılanamayan su talebi 9,3 hm³ iken kötümser senaryoda havzaya giren su miktarı 189,4 hm³, karşılanamayan su talebi 100,7 hm³ olarak bulunmuştur.

Keywords

• Havza Planlaması ve Yönetimi,Burdur Gölü Havzası,WEAP Modeli,Entegre Su Kaynakları Yönetimi

Usage of WEAP Model in Integrated Water Resources Management: A Case Study of Burdur Lake Basin

Abstract

As water resources decrease day by day and water scarcity increases, water related problems have reached a global dimension. The intervention in any water source directly or indirectly affects other basin elements. The creation of a whole with the natural resources of the environment has led to the development of the "Integrated Water Resources Management" approach. Therefore, while water resources are planned and managed, not only the quantity of water, but also the quality, the relations with the soil and air, all physical factors should be considered together. In this study, WEAP ("Water Evaluation and Planning" System) program has been used for integrated water resources management regarding Burdur Lake basin. Water resources and demand areas (potable water, irrigation etc.) in the Burdur Lake basin have been introduced to the program and WEAP model has been created. Then the water balance sheet of the current situation has been calculated by using the hydrological data obtained from the stream gauge stations such as precipitation, inflow, evaporation etc. With created model, optimistic and pessimistic scenarios are derived for determining the future (2017-2050) water need. According to the calculations, the amount of water entering the Burdur Lake basin including the superficial and underground waters is currently 275,7 hm³ and the water demand is 33,8 hm³.  In the optimistic scenario, the amount of water entering the basin in the year 2050 is 353,5 hm³ and the water demand is 9,3 hm³ while in pessimistic scenario, the amount of water entering the basin is 189,4 hm³ and unmet water demand is 100,7 hm³ was found.

Keywords

• Basin Planning and Management,Burdur Lake Basin,The WEAP Model,Integrated Water Resources Managemen

References

1. [1] Kocaeli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, "Suyun Önemi", isu.gov.tr, [Online]. Available:https://www.isu.gov.tr/icerik/detay.aspx?Id=42. [Accessed: Jan. 02,2019]
2. [2] Su Vakfı, "Su Medeniyeti", suvakfi.org.tr, [Online].Available: http://www.suvakfi.org.tr/su-medeniyeti/. [Accessed: Jan. 08,2019]
3. [3] Ünver A., "Su Kaynaklarının Yönetimi ve Çevresel Sürdürülebilirlik Açısından Sulama Kooperatifleri", Yüksek Lisans Tezi, Namık Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekirdağ, 2016.
4. [4] Smedly T., "Is the World Running out of Fresh Water", bbc.com, [Online]. Available: http://www.bbc.com/future/story/20170412-is-the-world-running-out-of-fresh-water. [Accessed: Jan. 02,2019]
5. [5] Özmen M.T., "Sel - Taşkın Türkiye ve Antalya", Antalya Büyükşehir Belediyesi, Antalya, 2015.
6. [6] Uluırmak A., "Türkiye'de Su Yönetimi", Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2014.
7. [7] White K., D., Vaddey S., V., Hamlet A., F., Cohen S., Neilsen D., Taylor W., "Integrating Climate Impacts in Water Resource Planning and Management", 13th International Conference on Cold Regions Engineering, 2006.
8. [8] Harmancıoğlu N.B., Gül A., Fıstıkoğlu O., "Entegre Su Kaynakları Yönetimi", Türkiye Mühendislik Haberleri, 419, 35-39, 2002.

9. [9] Muluk B.Ç., Kurt B., Turak A., Türker A., Çalışkan M.A., Balkız Ö., Gümrükçü., Sarıgül G., Zeydanlı U., Türkiye'de Suyun Durumu ve Su Yönetiminde Yeni Yaklaşımlar: Çevresel Perspektif, İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği - Doğa Koruma Merkezi, 2013.
10. [10] Yılmaz S., "Abdal Çayı Havzasında (Samsun) Su Yönetimi", Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun, 2017.
11. [11] Integrated Water Resources Management, Global Water Partnership (GWP), 2000.
12. [12] Arranz, R., McCartney, M., "Application of the Water Evaluation and Planning (WEAP) model to assess future water demands and resources in the Olifants catchment, South Africa", Colombo, Sri Lanka: International Water Management Institute, 103pp. (IWMI Working Paper 116), 2007.
13. [13] Stockholm Çevre Enstitüsü, "WEAP", weap21.org, [Online]. Available: https://www.weap21.org/index.asp?action=200. [Accessed: Jan. 08,2019]
14. [14] Löker E.D., "Burdur Havzası Master Plan Raporu", Hidromark Mühendislik Müşavirlik A.Ş., Ankara, (2017).
15. [15] Stockholm Çevre Enstitüsü, "WEAP tarihçesi", weap21.org, [Online]. Available: https://www.weap21.org/index.asp. [Accessed: Jan. 08,2019]