Research Article

DİŞ KIRMA SUÇUNA KARŞI OSMANLI HUKUKUNDA UYGULANAN YAPTIRIMLAR

Volume: 17 Number: 1 June 30, 2022
EN TR

DİŞ KIRMA SUÇUNA KARŞI OSMANLI HUKUKUNDA UYGULANAN YAPTIRIMLAR

Abstract

Osmanlı halkı çeşitli sorunları için mahkemelere ve divana başvurarak adalet karşısında hakkını arayabilmiştir. Arşiv kayıtlarında kaba sözler söyleme ve küfretmeye dayalı rencide etme ile silah, bıçak, taş, sopa gibi aletlerle yaralama olaylarına dair şikâyetlere rastlanmaktadır. Bunlar haricinde evinde ya da sokak, çarşı, pazar, hamam gibi umuma açık yerlerde yumruk yumruğa yapılmış kavgalar da şikâyet sebebi olarak mahkemelere taşınmıştır. Yakın temasla gerçekleşmiş kavgalarda yüze ve ağza alınan darbeler diş kırılmasıyla sonuçlandığında dişi kırılan kişi şikâyetçi olmuştur. Bu çalışmada Şer‘iye Sicili, Mühimme Defterleri, Ahkâm-ı Şikâyet Defterleri ve çeşitli perakende evraklara yansımış diş kırılması hadiselerinin İslam ve Osmanlı hukukunda ele alınması ve suçluya ne gibi yaptırımlar uygulandığı üzerinde durulmuştur. Arşivde örneğine çok sık rastlanan bir suç türü olmadığı için çalışmanın kapsamı geniş tutulmuş, zaman ve mekân sınırlamasına gidilmemiştir. Dişlerin dış görünüş, konuşma ve beslenme üzerindeki önemli etkilerinden dolayı diş kırılması olayları Osmanlı hukukunda önemsenen davalar arasında yerini almış ve dişi kırana çeşitli yaptırımlar uygulanmıştır. Bunların başında diyet gelmiştir. Ayrıca diş kırma suçu nedeniyle hapis, küreğe gönderme gibi ta‘zir cezalarının verilmiş olduğu da görülmüştür. Kısas yapılabileceğine dair ceza maddeleri de olmakla birlikte bunun örneklerine az rastlanmış, genellikle diyet tercih edilmiştir.

Keywords

References

  1. 1. T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı (BOA) Arşiv Belgeleri A.{DVNS.AHK.ADN.d. (Defter No) 1. A.{ DVNS.AHK.SS.d. (Defter No) 1, 2, 5, 9. A.{DVNSMHM.d... (Defter No): 22, 64, 95. A.} MKT.DV.. 75/54, 103/38, 143/26. A.} MKT.MVL. 1/69. A.} MKT.UM. 442/19, 86/16. A.} MKT.MVL. 48/43, 48/85. BEO 1222/91631. DH.H. 64/36. İE. DH. 6/543. MVL 203/50, 205/40, 205/65, 1076/8, 741/13, 742/49, 743/43, 745/33, 957/78, 1077/55. TS.MA.e 189/76.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2022

Submission Date

March 22, 2022

Acceptance Date

May 31, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 17 Number: 1

APA
Çelik, B. (2022). DİŞ KIRMA SUÇUNA KARŞI OSMANLI HUKUKUNDA UYGULANAN YAPTIRIMLAR. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 17(1), 23-37. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1091790
AMA
1.Çelik B. DİŞ KIRMA SUÇUNA KARŞI OSMANLI HUKUKUNDA UYGULANAN YAPTIRIMLAR. JSSR. 2022;17(1):23-37. doi:10.48145/gopsbad.1091790
Chicago
Çelik, Buket. 2022. “DİŞ KIRMA SUÇUNA KARŞI OSMANLI HUKUKUNDA UYGULANAN YAPTIRIMLAR”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 17 (1): 23-37. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1091790.
EndNote
Çelik B (June 1, 2022) DİŞ KIRMA SUÇUNA KARŞI OSMANLI HUKUKUNDA UYGULANAN YAPTIRIMLAR. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 17 1 23–37.
IEEE
[1]B. Çelik, “DİŞ KIRMA SUÇUNA KARŞI OSMANLI HUKUKUNDA UYGULANAN YAPTIRIMLAR”, JSSR, vol. 17, no. 1, pp. 23–37, June 2022, doi: 10.48145/gopsbad.1091790.
ISNAD
Çelik, Buket. “DİŞ KIRMA SUÇUNA KARŞI OSMANLI HUKUKUNDA UYGULANAN YAPTIRIMLAR”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 17/1 (June 1, 2022): 23-37. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1091790.
JAMA
1.Çelik B. DİŞ KIRMA SUÇUNA KARŞI OSMANLI HUKUKUNDA UYGULANAN YAPTIRIMLAR. JSSR. 2022;17:23–37.
MLA
Çelik, Buket. “DİŞ KIRMA SUÇUNA KARŞI OSMANLI HUKUKUNDA UYGULANAN YAPTIRIMLAR”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, vol. 17, no. 1, June 2022, pp. 23-37, doi:10.48145/gopsbad.1091790.
Vancouver
1.Buket Çelik. DİŞ KIRMA SUÇUNA KARŞI OSMANLI HUKUKUNDA UYGULANAN YAPTIRIMLAR. JSSR. 2022 Jun. 1;17(1):23-37. doi:10.48145/gopsbad.1091790