Research Article

Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Kırılganlık: İsrail-İran Savaşının ASEAN Ekonomilerine Etkileri

Volume: 21 Number: 1 June 29, 2026
TR EN

Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Kırılganlık: İsrail-İran Savaşının ASEAN Ekonomilerine Etkileri

Abstract

Bu çalışmada, Şubat 2026 tarihinde meydana gelen İran-İsrail çatışması ile birlikte kapanan Hürmüz Boğazı’nın, ASEAN bölgesi devletlerinin ekonomik durumuna olan etkisi analiz edilecektir. Neorealist Uluslararası İlişkiler kuramı ile birlikte darboğaz kademesi mekanizması ve enerji güvenliği teorisi çerçevesinde teşkil edilen bu çalışma, krizin direk olarak enerji kesintisinin ötesinde, özellikle petrokimya alanındaki tedarik zinciri ve gübre talebi ile anında ortaya çıkan enflasyonla yükselen günlük tüketim ve gıda fiyatları konularında meydana gelen olumsuz durumu incelemektedir. Çalışmanın bulguları, böylesine geniş kapsamlı bir ekonomik darbeye karşı ASEAN ekonomilerinin genel itibariyle yapısal olarak hazırlıksız olduğu gerçeğini ortaya çıkarmaktadır. Ancak bölge ülkeleri sürece, birbirinden farklı tepkiler vermektedir. Ayrıca çalışma, Hürmüz Boğazı krizinin Çin’in bölgesel etkisi ve yükselişine de değinmektedir. Çin’in stratejik olarak İran ile tesis ettiği olumlu ilişkileri ile petrol rezervleri, kendi konumunu güçlendirmekle birlikte avantaj da sağlamakladır. Buna ek olarak çalışma, ASEAN bölgesi için enerji ve gübre rezerv koordinasyonu ile ASEAN Elektrik Ortak Şebekesi, Enerji Dayanışma Fonu ile körfez ülkeleri ile olan ilişkilerinde daha açık diplomasi ile çok taraflı bir yapı oluşmasını önermektedir. Makalenin literatüre özgün katkısı ile Enerji güvenliğini gıda güvenliği ile ilişkilendiren darboğaz kademesi bakış açısını ASEAN’a uyarlamasında ve Hürmüz Boğazı krizini sadece olağan üstü bir durum olarak değil, uzun zamandır süregelen ASEAN’daki yapısal ihmallerin bir sonucu olarak ele almasında yatmaktadır.

Keywords

References

  1. Al Jazeera. (2026). Southeast Asia shuts offices, limits travel as oil crisis deepens. [Erişim Tarihi: 12 Mart 2026] https://www.aljazeera.com/news/2026/3/12/southeast-asia-shuts-offices-limits-travel-as-oil-crisis-deepens
  2. Agency for Natural Resources and Energy [ANRE]. (2024). FY2023 energy supply and demand report (preliminary report). Ministry of Economy, Trade and Industry. [Erişim Tarihi: 22 Kasım 2024] https://www.meti.go.jp/english/press/2024/1122_003.html
  3. Atlantic Council Experts. (2026). How the Iran war could shift energy policies around the world. Atlantic Council. [Erişim Tarihi: 3 Nisan 2026] https://www.atlanticcouncil.org/blogs/energysource/how-the-iran-war-could-shift-energy-policies-around-the-world/
  4. Badawi, H. (2025). China’s string of pearls strategy: Asserting maritime dominance in the Indian Ocean. International Journal of Politics and Security, 7(1), 1–19. https://doi.org/10.53451/ijps.1527457
  5. Bangkok Post. (2026). Baht may fall to 35 per dollar if war persists. [Erişim Tarihi: 28 Mart 2026] https://www.bangkokpost.com/business/general/3220425/baht-may-fall-to-35-per-dollar-if-war-persists
  6. Bin Tariq, A., Ali, R. M., & Kiran, M. (2025). Geopolitical power struggle and security dilemma in Strait of Hormuz: Implications on Saudi-Iran rivalry and regional order. Al-Marsoos, 3(2), 1–15.
  7. Blythe, J., Shrestha, S., & Teng, P. (2026, March 20). Securing ASEAN’s food resilience amidst the Middle East conflict. S. Rajaratnam School of International Studies (RSIS). [Erişim Tarihi: 28 Mayıs 2026] https://rsis.edu.sg/rsis-publication/rsis/securing-aseans-food-resilience-amidst-the-middle-east-conflict/
  8. BNN Bloomberg. (2026). Iran war pushes countries into energy triage as they conserve power and curb soaring prices. [Erişim Tarihi: 19 Mart 2026] https://www.bnnbloomberg.ca/business/2026/03/17/iran-war-pushes-countries-into-energy-triage-as-they-conserve-power-and-curb-soaring-prices/

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Politics

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 29, 2026

Submission Date

April 25, 2026

Acceptance Date

June 10, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 21 Number: 1

APA
Temiz, S., & Aydoğdu, E. T. (2026). Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Kırılganlık: İsrail-İran Savaşının ASEAN Ekonomilerine Etkileri. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 21(1), 280-309. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1937569
AMA
1.Temiz S, Aydoğdu ET. Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Kırılganlık: İsrail-İran Savaşının ASEAN Ekonomilerine Etkileri. JSSR. 2026;21(1):280-309. doi:10.48145/gopsbad.1937569
Chicago
Temiz, Süleyman, and Erdal Taha Aydoğdu. 2026. “Enerji Güvenliği Ve Jeopolitik Kırılganlık: İsrail-İran Savaşının ASEAN Ekonomilerine Etkileri”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 21 (1): 280-309. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1937569.
EndNote
Temiz S, Aydoğdu ET (June 1, 2026) Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Kırılganlık: İsrail-İran Savaşının ASEAN Ekonomilerine Etkileri. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 21 1 280–309.
IEEE
[1]S. Temiz and E. T. Aydoğdu, “Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Kırılganlık: İsrail-İran Savaşının ASEAN Ekonomilerine Etkileri”, JSSR, vol. 21, no. 1, pp. 280–309, June 2026, doi: 10.48145/gopsbad.1937569.
ISNAD
Temiz, Süleyman - Aydoğdu, Erdal Taha. “Enerji Güvenliği Ve Jeopolitik Kırılganlık: İsrail-İran Savaşının ASEAN Ekonomilerine Etkileri”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 21/1 (June 1, 2026): 280-309. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1937569.
JAMA
1.Temiz S, Aydoğdu ET. Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Kırılganlık: İsrail-İran Savaşının ASEAN Ekonomilerine Etkileri. JSSR. 2026;21:280–309.
MLA
Temiz, Süleyman, and Erdal Taha Aydoğdu. “Enerji Güvenliği Ve Jeopolitik Kırılganlık: İsrail-İran Savaşının ASEAN Ekonomilerine Etkileri”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, vol. 21, no. 1, June 2026, pp. 280-09, doi:10.48145/gopsbad.1937569.
Vancouver
1.Süleyman Temiz, Erdal Taha Aydoğdu. Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Kırılganlık: İsrail-İran Savaşının ASEAN Ekonomilerine Etkileri. JSSR. 2026 Jun. 1;21(1):280-309. doi:10.48145/gopsbad.1937569