TÜRCÜ VE CİNSİYETÇİ BAĞLAMDA “TERBİYELİ TAVUK” REKLAMLARI
Abstract
Günümüzde artan bir şekilde maruz bırakıldığımız görsel-işitsel iletişim araçlarında yer alan reklamlar, ürün tanıtmanın yanısıra, toplumun inşa sürecindeki söylemler ağını ve dolayısıyla kültürel yapıyı oluşturmada küçümsenemeyecek kadar önemli bir yere sahiptir. Bu araştırma reklamlarda ürün olarak pazarlanan hayvan bedenlerinin, türcü, cinsiyetçi söylemler dahilinde manüpülatif kurgularla oluşturuldugu iddasını, vegan ve feminist eleştiri bağlamında yapılan çözümlemelerle tartışmaya açar. Bu kapsamda insanbiçimsellik üzerinden hayvanın simgesel olarak temsil edildigi Popeyes markasının Terbiyeli Tavuk reklam filmleri araştırmanın bulgularını oluşturur. Bu rekalamlar türcü ve cinsiyetçi bağlamda göstergebilim üzerinden düzanlam ve yananlam anlamlandırma düzeylerinde çözümlenmiştir. Sonuç olarak insanbiçimsellik üzerinden, insanın toplumsal kurallarını anlatmak için olumsuz davranışların göstereni olarak hayvanın sembole dönüştürüldüğü bu reklamlarda, kültürel olarak hayvanın önemsizleştirildiği görülmüştür. Reklamlarda kullanılan insanbiçimsel hayvan temsili üzerinden, şiddetin mizah unsuru yapılarak sunulması ve karakterin genelde erkek cinsiyetinde tanımlanması, eril şiddeti onaylayan, cinsiyetçi söylemi açık eden bir göstergedir. Hayvanın “et” olarak simgesel anlamıyla tanımlanışı gerçek anlamını gizler niteliktedir. Gerçek anlamıyla hayvan beden parçalarını pazarlayan bu türcü reklamların, et yemeyi doğallaştıran mitlerle olan ilişkisinin sürdürüldüğü kültürün de türcü ve cinsiyetçi yapıların kesişimselliğinden beslendiğini söylemek mümkün.
Keywords
References
- Adams, C. J.(2013), Etin Cinsel Politikası Feminist-Vejetaryen Kuram, (Çev.G. Tezcan ve M.E.Boyacıoğlu), İstanbul:Ayrıntı.
- Barthes, R. (2014), Göstergebilimsel Serüven, (Çev. M. Rifat ve S. Rifat), İstanbul:Yapı Kredi Yayınları.
- Batı, U. (2010), Reklamın Dili, İstanbul: Alfa Yayınları.
- Baudrillard, J. (2018), Tüketim Toplumu, (Çev. N. Tutal ve F. Keskin), İstanbul: Ayrıntı.
- Berger, j. (1999), Görme Biçimleri, (Çev. Y. Salman), İstanbul: Metis.
- Berger, j. (2017), Hayvanlara Niçin Bakarız?, (Çev. C. Çapan), İzmir: Tudem Yayin Grubu.
- Berktay, F.(2006), Tarihin Cinsiyeti, İstanbul:Metis.
- Çekiç Akyol, A . (2016),“Türk Televizyon Reklamlarinda Hayvan Kullanimı”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 57:332-351.
- Dağtaş, B.(2012), Reklamı Okumak, Ankara:Ütopya Yayınları.
- Darroch, E.,(2007), “What is sexism? It’s a global problem”, Just Focus, http://www.justfocus.org.nz/what-is-sexism-its-a-global-problem/ (Erişim Tarihi: 20.1.2019)