Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndaki Temalar Bağlamında Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarında Bektaşi Edebiyatından Yararlanma Yolları

The oral and written works have a significant effect on the integration of Bektashis with the public. The Bektashi poets used the language of public in their works while telling the teachings of Bektashism to the people. As a result of this relationship between the people and Bektashis, the folk literature has been emerged on the axis of Bektashism in time. The aim of this study is investigating the utilization ways of the Bektashi literature in the secondary education Turkish textbooks in the context of Turkish course education program. In this study, the screening model is used, which is a quantitative nonexperimental research method, in accordance with the aim of the study. The document analysis technique is employed to collect the research data. The universe of the research consists of the entire Bektashi literature since the thirteenth century to the present day. The samples, selected by random sampling method from this universe, are evaluated under the relevant themes of Turkish Course Education Program, and different application methods are considered. As a result of the research, it is determined that the utilization level of Bektashi literature is very low in the Turkish course textbooks; however, there are enough poetics and proses in the Bektashi literature that can be used as examples for each theme in the Turkish Course Education Program. In addition, Bektashi literature has been found very rich for text selection to be used in the Turkish course textbooks.

Bektaşilerin halkla bütünleşmesinde sözlü ve yazılı eserlerin büyük bir etkisi vardır. Bektaşi ozanları Bektaşilik öğretilerini halka anlatırken bu eserlerde halkın dilini kullanmışlarladır. Bektaşilerle halk arasındaki bu iletişim zamanla Bektaşilik ekseninde bir halk edebiyatının doğmasına vesile olmuştur. Bu çalışmanın amacı Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndaki temalar bağlamında ortaokul Türkçe ders kitaplarında Bektaşi edebiyatından yararlanma yollarının araştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada, deneysel olmayan nicel araştırma deseni olan tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini on üçüncü yüzyıldan günümüze kadar olan tüm Bektaşi edebiyatı oluşturmuştur. Bu evrenden rastgele örnekleme tekniğiyle seçilen örnekler Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndaki ilgili temalar altında değerlendirilmiş, farklı uygulama yolları üzerinde durulmuştur. Araştırmanın sonunda ortaokul Türkçe ders kitaplarında Bektaşi edebiyatından yararlanma durumunun çok zayıf olduğu buna rağmen Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndaki temalar dikkate alındığında Bektaşi edebiyatında bu temaların her birine örnek olabilecek manzum ya da nesir türünde eserler bulunduğu, Türkçe ders kitaplarına metin seçiminde Bektaşi edebiyatının oldukça zengin bir yapıya sahip olduğu anlaşılmıştır.