PERİDE CELAL'S WOMEN INTERVIEWS IN SON POSTA NEWSPAPER: “AMONG WORKING WOMEN”
Abstract
Peride Celal is a significant writer who authored numerous short stories and novels. Between 1935 and 1950, her serialized stories focusing on love were published in daily newspapers such as Son Posta, Cumhuriyet, Tan, and Milliyet. Readers followed these love stories and novels with great interest, and newspapers increased their circulation as a result. Peride Celal is still in her early twenties and thus earns a living by writing. When we look at her works of this period, it is seen that she generally deals with urban women. After the 1950s, she started to produce more qualified works. Peride Celal also conducted interviews for Son Posta, the newspaper where her first novel and stories were published. These interviews, titled "Among Working Women," featured five Republic-era women working in fields such as medicine, law, pharmacy, music, and education. This focus aligns with the class-based preferences evident in her literary works. These pioneering women in their professions are concrete manifestations of the equality of opportunities created by the Republic in education. In this five-part interview series, Peride Celal sought to understand and convey the challenges faced by educated, urban-class women in their educational and professional lives. The interviews were published in the Son Posta newspaper, which began publication in 1930, when the Republic was in crisis, shortly before the establishment of the Free Republican Party. The most important feature of the newspaper is that it is populist and oppositional. It was published with the aim of bringing the problems of the people to its pages without accepting political, ideological and financial tutelage. This article aims to shed light on Peride Celal's work in the field of journalism, which has always been discussed in the context of her literary identity, and to make a contribution to her biography in this sense. The interviews reflect the experiences of women in working life. The interviews reflect the experiences of women in working life. In this respect, it is clear that interviews can provide a different perspective to understand the functioning of the Republic's discourse and policies on women's rights in practice. The Republican government tried to make women's visibility in the public sphere permanent through revolutionary regulations in the fields of education, law and politics, and at the same time wanted to establish a ground on which women could build their own freedom and individuality. However, it is also important to note that the interviews were conducted after the dissolution of the Turkish Women’s Union and the subsequent state control over the women's movement. In this context, what women said about their career choices, educational processes, and responsibilities in both public and private spheres is particularly distinctive. In these interviews, women who were educated and became professional thanks to the opportunities offered to them by the Republic were able to express not only their achievements but also the difficulties they faced. While conducting these interviews, Peride Celal also wanted to draw attention to the tension between a woman's choice of profession and career and the social role and position deemed appropriate for her. In sum, Peride Celal offers a small cross-section of how women lived in the daily reality of 1937. Based on Peride Celal's interviews, the article aims to analyze how women in working life interpreted this process.
Keywords
SON POSTA GAZETESİNDE PERİDE CELAL’İN KADIN RÖPORTAJLARI: “ÇALIŞAN KADINLAR ARASINDA”
Öz
Peride Celal pek çok öykü ve roman kaleme almış önemli bir edebiyatçıdır. 1935-1950 yılları arasında Son Posta, Cumhuriyet, Tan ve Milliyet gibi günlük gazetelerde aşkı merkeze alan popüler tefrikaları yayımlanmıştır. Okuyucu bu aşk öykülerini ve romanlarını ilgiyle takip etmekte, gazeteler tirajlarını bu sayede artırmaktadır. Peride Celal henüz yirmili yaşlarının başında bu sayede yazarak hayatını kazanmaktadır. Bu dönem yapıtlarına bakıldığında genellikle kentli kadını ele aldığı görülmektedir. 1950’li yıllardan sonra ise daha nitelikli yapıtlar vermeye başlamıştır. Peride Celal ilk romanının ve öykülerinin yayınlandığı Son Posta gazetesinde röportajlar da yapmıştır. “Çalışan Kadınlar Arasında” adını verdiği bu röportajları Peride Celal tıp, hukuk, eczacılık, müzik ve eğitim alanında çalışan beş cumhuriyet kadını ile yapmıştır. Bu durum edebi eserlerindeki sınıfsal tercihleri ile de uyumludur. Mesleklerinde öncü bu kadınlar Cumhuriyet’in eğitimde yarattığı fırsat eşitliğinin somut tezahürleridir. Beş bölüm süren bu röportaj serisinde Peride Celal yüksek öğrenim görmüş, kentli sınıfa mensup kadınların eğitim ve çalışma hayatında karşılaştığı sıkıntıları anlamaya ve anlatmaya çalışmıştır. Röportajlar, Cumhuriyet’in krizde olduğu 1930 yılında Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın kurulmasından kısa süre önce yayın hayatına başlayan Son Posta gazetesinde yayımlanmıştır. Gazetenin en büyük özelliği halkçı ve muhalif olmasıdır. Siyasi, ideolojik ve mali vesayeti kabul etmeden halkın sorunlarını sayfalarına taşıyabilme amacıyla çıkarılmıştır. Makale, bu röportajlar ekseninde hep edebiyatçı kimliği ile ele alınan Peride Celal’in gazetecilik alanında yaptığı işlerin aydınlatılmasını ve bu anlamda onun biyografisine bir katkı yapmayı amaçlamaktadır. Röportajlar çalışma hayatının içindeki kadınların deneyimlerini yansıtmaktadır. Bu bakımdan röportajların Cumhuriyet’in kadın hakları konusundaki söylem ve politikalarını uygulamadaki işleyişini kavramaya yönelik farklı bir bakış açısı sağlayabileceği açıktır. Cumhuriyet yönetimi eğitim, hukuk, siyaset alanında yaptığı devrimci düzenlemelerle kadının kamusal alanda görünürlüğünü kalıcı kılmaya çalışmış ve aynı zamanda kadının kendi özgürlüğünü ve bireyselliğini inşa edebileceği bir zemini de kurmak istemiştir. Bununla beraber röportajların Türk Kadın Birliği’nin tasfiye edilerek kadın hareketinin devlet denetimine alındığı bir dönemin sonrasında yapılmış olmasına da ayrıca dikkat edilmelidir. Kadınların meslek seçimleri, eğitim süreçleri, kamusal ve özel alandaki sorumlulukları ile ilgili söyledikleri bu bağlamda özellikle ayırt edicidir. Bu röportajlarda Cumhuriyet’in kendisine sunduğu imkanlarla tahsil görüp, meslek sahibi olan kadınlar sadece elde ettikleri başarıları değil, yaşadıkları zorlukları da dile getirebilmişlerdir. Peride Celal bu röportajları yaparken kadının kendi meslek seçimi ve kariyer tercihi ile ona uygun görülen toplumsal rol ve konum arasındaki gerilime de dikkat çekmek istemektedir. Özetle Peride Celal kadınların 1937 yılının gündelik gerçekliği içinde nasıl yaşadığına dair küçük bir kesit sunmaktadır. Makale, Peride Celal’in röportajlarından yola çıkarak çalışma yaşamı içindeki kadınların bu süreci nasıl yorumladıklarını analiz etmeyi hedeflemektedir.
Anahtar Kelimeler
