Research Article

ÖMER HAN DÖNEMİ HOKAND HANLIĞI (1809-1822)

Volume: 3 Number: 5 January 20, 2021
TR EN

ÖMER HAN DÖNEMİ HOKAND HANLIĞI (1809-1822)

Abstract

Hokand Hanlığı’nı 12 yıl idare eden Ömer Han, 1787 yılında dünyaya geldi. Şehzâdeliği döneminde iyi bir eğitim aldı. Bu eğitimi esnasında Arapça ve Farsçayı bütün inceliğiyle öğrenerek doğu edebiyatına merak saldı. Ağabeyi Alim’in Han olmasıyla onun hizmetine girdi ve Alim Han (1799-180)’ın askeri seferlerine katıldığı gibi tecrübe kazanması için Alim Han tarafından Mergilân valiliğine atandı. Mergilân valiliği esnasında dayılarının kızı Mahlar Ayim ile evlendi. Bu evlilikten kendisinden sonra tahta geçecek olan Muhammed Ali ile Sultan Mahmud isminde iki çocuğu dünyaya geldi. Alim Han’a gerçekleştirilen darbe neticesinde 1810 yılında Hokand hükümdarı oldu ve ilk iş olarak darbeci devlet adamlarını ortadan kaldırarak kendi saltanatını kurdu. Kendi saltanatı döneminde devletin sınırlarını genişletmek için askeri seferler tertip etti. Askeri seferlerinin yanı sıra Hanlığın yönetiminde ıslahatlar gerçekleştirdi ve yeni makamlar oluşturdu. Döneminin büyük şairlerinden birisi olan ve Emirî mahlasıyla şiirler kaleme alan Ömer Han’ın saltanat devrinde sanatsal faaliyetlere büyük destek verildi ve Hanlığın başkenti Hokand şehri dönemin sanat merkezlerinden birisi haline getirildi. Bilime verdiği desteğin yanında yeni medreseler, imarethaneler, su kanalları bina edildi ve vakıf müesseseleri kuruldu.

Keywords

Ömer Han, Hokand Hanlığı, Buhara Emirliği, Emir Haydar

References

  1. Anonim, Zafername-i Hüsravi, Farsçadan Özbekceye Tercüme eden ve Yayına Hazılaryan Ş. Vahidov, Ş. Cörayev, Tarihiy Miros, Toşkent, 2011.
  2. Aslan, Üzeyir ,“Han Şair Emîrî’nin Musammatları”, Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, C. 8, S. 1, s. 4-51.
  3. Avaz Muhammed Attar Hukandî, Tarih-i Cehânnumây i(Olemni Kürsatuvçi Tarih), Farsçadan Özbekçeye çev. ve yay. haz., Ş. Vahidov, Akademik Yay., Taşkent 2012.
  4. Babacanov, B.M., Kokandskoe Hanstvo: Vlast’, Politika, Religiya, Yengi Neşr., Yokyo-Taşkent 2010. Bellew, W. H., The History of Kashghar, Foreign Department Press, Calcuta 1875.
  5. Beysembiev, T.K., Tarihi Şahruhi Kak İstoriçeskiy İstoçnik, İzd. “Nauka”Kazahskoy SSR, Alma-Ata, 1987. Bobobekov, Haydarbek, Kukan Tarihi, Fan va Tehnologiya, Taşkent 2016.
  6. Boulger, D. C., The Life of Yakup Bek Athalık Ghazi, and Badaulet; Emeer of Kashgar, H. Allen&Co, London 1878. Bulduk, Üçler, Hokand Hanlığı ve İbret’in Fergana Tarihi, Berikan Yayınevi Ankara 2006.
  7. Çelik, Bilal, “Hokand Hanlığı Siyaset ve Kültür Hayatında Bir Kadın: Mahlar Ayim”, Geçmişten Günümüze Kadın ve Şehir, Ed. Osman Köse, Canik Belediyesi Kültür Yay., Samsun 2016, s. 301-309.
  8. Çelik, Bilal, “Hokand Hanlığı” Avrasya’nın Sekiz Asrı Çingiz Oğulları, Haz., Hayrunnisa alan, İlyas Kamaloğlu, Ötüken Neşr, İstanbul 2016, s.572-571.
  9. Çelik, Bilal, 1800-1865 Yılları Arasında Buhara Hanlığı, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Sakarya 2009. Dilşad Tanlangan Asarlar, Yay. Haz. M. Kadirova, Edebiyat va Sanat Neşriyatı, Taşkent 1972.
  10. Dubovitskii Viktor, Bababekov Khaydarbek “The Rise and Fall of the Khokand Khanate”, Fergana Vally: The Heart of Central Asia, Ed. S. Frederick Starr, New York, 2011. p. 29-69.
APA
Şen, H. (2021). ÖMER HAN DÖNEMİ HOKAND HANLIĞI (1809-1822). Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, 3(5), 115-132. https://izlik.org/JA56UJ68YY
AMA
1.Şen H. ÖMER HAN DÖNEMİ HOKAND HANLIĞI (1809-1822). JGTHR. 2021;3(5):115-132. https://izlik.org/JA56UJ68YY
Chicago
Şen, Hüseyin. 2021. “ÖMER HAN DÖNEMİ HOKAND HANLIĞI (1809-1822)”. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi 3 (5): 115-32. https://izlik.org/JA56UJ68YY.
EndNote
Şen H (January 1, 2021) ÖMER HAN DÖNEMİ HOKAND HANLIĞI (1809-1822). Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi 3 5 115–132.
IEEE
[1]H. Şen, “ÖMER HAN DÖNEMİ HOKAND HANLIĞI (1809-1822)”, JGTHR, vol. 3, no. 5, pp. 115–132, Jan. 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA56UJ68YY
ISNAD
Şen, Hüseyin. “ÖMER HAN DÖNEMİ HOKAND HANLIĞI (1809-1822)”. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi 3/5 (January 1, 2021): 115-132. https://izlik.org/JA56UJ68YY.
JAMA
1.Şen H. ÖMER HAN DÖNEMİ HOKAND HANLIĞI (1809-1822). JGTHR. 2021;3:115–132.
MLA
Şen, Hüseyin. “ÖMER HAN DÖNEMİ HOKAND HANLIĞI (1809-1822)”. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, vol. 3, no. 5, Jan. 2021, pp. 115-32, https://izlik.org/JA56UJ68YY.
Vancouver
1.Hüseyin Şen. ÖMER HAN DÖNEMİ HOKAND HANLIĞI (1809-1822). JGTHR [Internet]. 2021 Jan. 1;3(5):115-32. Available from: https://izlik.org/JA56UJ68YY