KIRIM’IN İŞGALİNDE DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI VE LUDENDORFF (1918)

Öz

I. Dünya Savaşı esnasında paylaşılamayan bir bölge olan Kırım; Rusya, Ukrayna, Almanya ve Osmanlı Devleti arasında rekabet konusu olmuştur. Stratejik açıdan son derece önemli olan bu bölge, 1783 yılında Rus Çarlığı tarafından işgal edilmiş ve 1918 yılında Alman işgaline uğramıştır. Uzun zamandır Rusların zulmünden bıkmış olan bölge halkı Almanları hoşgörü ile karşılamışlar ve onların gelişini kendi bağımsızlıkları için bir fırsat olarak değerlendirmek istemişlerdir. Nisan-Ekim 1918 tarihleri arasında Kırım’da Alman işgal devri yaşanmıştır. Bu süre içinde Alman Hükümeti ve Ordu Yüksek Komutanlığı arasında Kırım politikaları ile ilgili pek çok görüş ayrılığı ortaya çıkmıştır. Rusya, Ukrayna ve Osmanlı Devletini de hesaba katmak durumunda olan Alman Hükümeti, ordunun başında Kırım’da bulunan General Erich von Ludendorff’u kontrol etmeye çalışmaktadır. Çünkü Ludendoff Kırım bölgesinde ilerlemeyi savunmakta ve kontrolsüz bir şekilde hareket etmektedir. Bu çalışmada I. Dünya Savaşı esnasında Kırım’daki Alman işgali ve Almanya’nın politikaları işlenmektedir. En önemli husus ise tüm bilgilerin tamamen Alman arşiv belgelerine dayanılarak kaleme alınmış olmasıdır.

Anahtar Kelimeler

• Kırım
• Almanya
• Ukrayna
• I. Dünya Savaşı
• Rusya

References

1. BUNYAN, J, Intervation, Civil War and Communism in Russia, April-December 1919 Documents and Materials, Baltimore 1936.
2. FİSCHER, Fritz, Griff nach der Weltmacht. Düsseldorf 1964.
3. GATZKE, H. W, “Dokumentation zu den deutsch-russischen Beziehungen im Sommer 1918”, in: Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte, Heft 1 (3), 1955, s. 67-98.
4. GROENER, W, Lebenserinnerungen, Göttingen 1957.
5. HAUßMANN, C, Schlaglichter: Reichstagsbriefe und Aufzeichnungen von Conrad Haussmann, Frankfurt 1924. (Tagebucheintragung vom 21.4.1918).
6. KIRIMAL, Edige, Der nationale Kampf der Krimtürken mit besonderer Berücksichtigung der Jahre 1917-1918. Emsdetten 1952.
7. Funkspruch russisches Außenkommissariat an das deutsche Auswärtige Amt (AA), Moskau 26.3.1918 (Dokumenty vnešnej politiki SSSR. Band 1, Moskau 1959, s. 215-216.
8. Funkspruch deutsches AA an russisches Außenkommissariat, Berlin 29. 3. 1918.

9. Bussche an Mirbach, Berlin 23. 4. 1918 (Politisches Archiv Bonn PA, Großes Hauptquartier, Rußland 31, Band 11).
10. Admiralstab an Bülow, Berlin 8. 6. 1918. Militärgeschichtliches Forschungsamt Freiburg, PG 69 257.
11. “Maritim-politische Richtlinien”, Berlin 10.6.1918 Bundesarchiv Koblenz, Nachlaß Keyserlingk, K 08-8/3, Kapitel 4.
12. Telegramm Lersner an AA, Spa 26. 7. 1918 (PA Deutschland 131, Band 44 Blatt 126).
13. Das Protokoll der Besprechung vom 30. Juli 1918 bei der OHL in Avesnes (ebenda Blatt 187-189).
14. Fernschrieben Ludendorff an Oberost, 17. 4. 1918. Militärgeschichtliches Forschungsamt Freiburg, PG 69 256.
15. Telegramm Ludendorff an Reichskanzler, Spa 19. 6. 1918 (PA, Großes Hauptquartier, Rußland 31, Band 16).