Discussions on History Education in the Journal of Turkish Culture (1963-1978)

Abstract

ABSTRACT The discipline of history has been a field that has been valued in almost every period due to the fact that it provides people with information about the past. Through many social and political issues, people and societies have had the opportunity to see the changes they have experienced and to evaluate the situation they come from. In this sense, importance has been given to history teaching in societies and it is expected that this course will provide a number of individual and social benefits. Opinions and suggestions in various fields (symposium, magazine, book, etc.) have been presented to increase the contribution of the course to human and social life in an efficient way. Examining these opinions and suggestions; has revealed the accumulation of knowledge about many important subjects such as the understanding of history of the period and the state of history teaching. One of these resources is journals. It can be said that journals within the scope of periodicals shed light on the main debates of the period in which they were published. One of the journals that allows to examine the studies conducted within the scope of history education is the Turkish Culture magazine published by the Turkish Culture Research Institute between 1962-1980. During the period when Turkish Culture magazine was published, important scientific studies were made on three subjects such as language, history and culture. It is possible to evaluate these emerging studies in a way that contributes to various fields. In this study, history education articles published in the journal of Turkish Culture were examined through document analysis and the main areas of discussion in these articles were tried to be determined. In this way, it was ensured that the ideas defended and put forward in the journal were presented in a compact manner. It was seen that the first article on history education in the journal was written in 1963 and the last article was written in 1978. The fact that the date range is not too long made the discussions in the specified period to be seen more clearly. As a result of the examination, the articles were grouped in the context of the subject they deal with; Information on Atatürk and history, history research and teaching in higher education, history teaching in secondary education has been obtained. In the studies, it was seen that the emphasis was made more intensely on the teaching of history subjects and the content, especially considering the importance of history. In particular, in line with the ideology of the magazine, the subject of national history has been put forward in detail by referring to the Atatürk period. About Atatürk and history; First of all, it was stated that Atatürk's interest in history, his view of history and the studies carried out in this period built the understanding of history of the Republic. The idea of providing a method and discipline to the developing academic historiography about history research and teaching in higher education and increasing the quality of history education was emphasized. After depicting the current situation about history teaching in secondary education, the idea of dominating the national history understanding in the curriculum and textbooks was advocated. Generally; Atatürk's understanding of history and his studies on the subject have been evaluated by providing information on the state of history in secondary education and higher education and what needs to be done.

Keywords

• History Education
• Journal of Turkish Culture
• Atatürk and History
• History in Secondary Education
• History in Higher Education.

TÜRK KÜLTÜRÜ DERGİSİNDE TARİH EĞİTİMİ TARTIŞMALARI (1963-1978)

Öz

Tarih disiplini, insanlara geçmişle ilgili bilgi sunmasından kaynaklı hemen her dönem değer gören bir alan olmuştur. Sosyal ve siyasi pek çok konu vasıtasıyla insanlar ve toplumlar, yaşadığı değişimleri görme ve geldikleri durumu değerlendirme fırsatı bulmuşlardır. Bu anlamda toplumlarda tarih öğretimine önem verilmiş ve bu dersten bireysel ve toplumsal bir takım faydalar sağlaması beklenmiştir. Dersin insan ve toplum hayatına katkısının verimli bir şekilde arttırılması konusunda da çeşitli alanlarda (sempozyum, dergi, kitap vs.) görüş ve öneriler sunulmuştur. Bu görüş ve önerilerin incelenmesi; dönemin tarih anlayışı, tarih öğretiminin durumu gibi pek çok önemli konu hakkında bilgi birikimini ortaya çıkarmıştır. Bu kaynaklardan biri dergilerdir. Süreli yayınlar kapsamında olan dergilerin yayınlandığı dönemin temel tartışmalarına ışık tuttuğu söylenebilir. Tarih eğitimi kapsamında yapılan çalışmaları incelemeye olanak sağlayan dergilerden biri Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü tarafından 1962-1980 yılları arasında yayınlanan Türk Kültürü dergisidir. Türk Kültürü dergisi yayınlandığı dönemde dil, tarih, kültür gibi konularda önemli bilimsel çalışmalar ortaya çıkarmıştır. Ortaya çıkan bu çalışmaların çeşitli alanlara katkı sağlayacak şekilde değerlendirilmesi mümkündür. Bu çalışmada doküman incelemesi yoluyla Türk Kültürü dergisinde yayınlanan tarih eğitimi makaleleri incelenmiş ve bu makalelerdeki temel tartışma alanları tespit edilmeye çalışılmıştır. Böylelikle dergide savunulan ve ortaya konulan düşüncelerin derli toplu bir şekilde sunulması da sağlanmıştır. Dergide tarih eğitimiyle ilgili ilk makalenin 1963 yılında son makalenin ise 1978 yılında kaleme alındığı görülmüştür. Tarih aralığının çok uzun olmaması belirtilen dönemdeki tartışmaların daha açık görülmesini sağlamıştır. İnceleme sonucunda, makaleler ele aldıkları konu bağlamında gruplandırılmış; Atatürk ve tarih, yükseköğretimde tarih araştırmaları ve öğretimi, ortaöğretimde tarih öğretimi başlıklarına ilişkin bilgiler elde edilmiştir. Çalışmalarda özellikle tarihin öneminden hareketle tarih konularının öğretimi ve içerikle ilgili vurgunun daha yoğun olarak yapıldığı görülmüştür. Özellikle dergi ideolojisi doğrultusunda Atatürk dönemine de atıf yapılarak, milli tarih mevzuu ayrıntılı olarak ortaya konulmuştur. Atatürk ve tarih konusunda; öncelikle Atatürk’ün tarihe olan ilgisinin, tarih görüşünün ve bu dönemde yapılan çalışmaların Cumhuriyetin tarih anlayışını inşa ettiği belirtilmiştir. Yükseköğretimdeki tarih araştırmaları ve öğretimi konusunda gelişen akademik tarihçiliğe bir metod ve disiplin kazandırılması ve verilen tarih eğitiminin niteliğinin arttırılması düşüncesi vurgulanmıştır. Ortaöğretimdeki tarih öğretimi hakkında da mevcut durum resmedildikten sonra müfredatta ve ders kitaplarında milli tarih anlayışının hâkim olması düşüncesi savunulmuştur. Genel olarak; Atatürk’ün tarih anlayışı ve konu hakkındaki çalışmaları, ortaöğretim ve yükseköğretimde tarihin durumu ve yapılması gerekenler üzerine bilgiler sunularak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Tarih Eğitimi
• Türk Kültürü Dergisi
• Atatürk ve Tarih
• Ortaöğretimde Tarih
• Yükseköğretimde Tarih.

References

1. AKBABA, Bülent, “1960-1970’lerde Tarih Eğitimi”, Türkiye’de Tarih Eğitimi, Edt. Ahmet Şimşek, Pegem Akademi, Ankara 2017, ss.209-242.
2. ALASLAN, Funda, ŞİMŞEK, Ahmet, ÇAMDEVİREN, Şenel, “Türk Maarif (Eğitim) Şuralarında Tarih Eğitimi”, Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, C. 2, S.2, 2012, s.189-225.
3. “Amacımız ve Yolumuz”, Türk Kültürü, S. 1, Ankara 1962, s. 5-6.
4. ATA, Bahri, “1943’teki İkinci Millî Eğitim Şurası’nın Tarih Eğitimi Kararlarından Birinin Uygulanması: Bir Histomap’in Öyküsü”, Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, C.8, S.2, 2008, ss. 335-353.
5. ATA, Bahri, “Tarih Öğretiminin Tarihi (1869-1922 Dönemi)”, Türkiye’de Tarih Eğitimi Araştırmaları El Kitabı, Edt. İ. H. Demircioğlu ve E. Demircioğlu, Pegem Akademi, Ankara 2017, ss.1-28.
6. Avrasya’da Türk Dili ve Tarihi Eğitimi Sempozyum Bildiriler, Edt. Cezmi Bayram, Kübra Özçetin, Ahmet Vurgun, Türk Ocakları İstanbul Şubesi Yayınları, İstanbul 2013.
7. BAŞTAV, Şerif, “Milli Eğitimde Tarihin Rolü”, Türk Kültürü, S. 18, Nisan 1964, ss. 84-89.
8. BCA (Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi), 30-18-1-2, 218, 26, 1, 08.04.1968.

9. COPEAUX, Etienne, Tarih Ders Kitaplarında (1931-1993) Türk Tarih Tezinden Türk İslam Sentezine, İletişim Yayınları, İstanbul 2006.
10. ÇAPA, Mesut, “Osmanlı İmparatorluğundan Türkiye Cumhuriyetine Geçiş Sürecinde Türkiye’de Tarih Öğretiminin Tarihçesi” Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, C. 2 S.3, ss.1-28.
11. DEMİRCİOĞLU, İsmail Hakkı, “Türkiye’de Tarih Eğitiminin Tarihi”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, C.6, S.12, 2008, ss. 431-450.
12. ERGÜÇ, Arslan, “Bir Kitap ve Düşündürdükleri”, Türk Kültürü, S. 74, Aralık 1968, ss. 129-133.
13. FRAENKEL, Jack, WALLEN, Norman, HYUN, Helen, How to Design and Evaluate Research in Education, Connect Learn Succeed, New York 2011.
14. GÜL, Bülent, “Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü’nün Türk Dünyası Edebiyat Araştırmalarındaki Yeri”, II. Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatları Öğretimi Sempozyumu Bildirileri, Edt. İsmet Çetin, Halil Çeltik, Gazi Üniversitesi Basımevi, Ankara 2017, ss. 177-184.
15. GÜLENSOY, Tuncer, “Türkiye Cumhuriyeti’nin Kültür Tarihi İçinde Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü”, Türk Yurdu, S. 286, 2011, ss. 100-102.
16. İNALCIK, Halil, “Türk Tarihi ve Atatürk’te Tarih Şuuru”, Türk Kültürü, S.7, Mayıs 1963, ss. 6-11.
17. KAFESOĞLU, İbrahim, “Milli Tarih Şuuru”, Türk Kültürü, S. 189, Temmuz 1978, ss. 513-516.
18. KÖKEN, Nevzat, Cumhuriyet Dönemi Tarih Anlayışları ve Tarih Eğitimi (1923-1960), Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara 2014.
19. KURAN, Ercümend, “Üniversite ve Yüksek Okullarımızda Medeniyet Tarihi Öğretiminin Lüzumu”, Türk Kültürü, S. 18, Nisan 1964, ss. 49-50.
20. KURAN, Ercümend, “Sonçağ Türk Tarihi Araştırmalarının Önemi”, Türk Kültürü, S. 40, Şubat 1966, ss. 367-368.
21. KURAN, Ercümend, “Milli Tarih Görüşümüz”, Türk Kültürü, S. 85, Kasım 1969, ss. 15-17.
22. KURAT, Akdes Nimet, “Akademik Tarih Tahsili, Proseminer ve Seminerlere Dair”, Türk Kültürü, S. 104, Haziran 1971, ss. 687-696.
23. ORAL, Mustafa, Türk Ulusunun İnşası Ortak Tarih Söylemi, Yeni İnsan Yayınevi, İstanbul 2015.
24. ORUÇ, Şahin, “II. Meşrutiyet Döneminde Tarih Öğretimi”, Türkiye’de Tarih Eğitimi, Edt. Ahmet Şimşek, Pegem Akademi, Ankara 2017, ss. 37-53.
25. ORHONLU, Cengiz, “Atatürk ve Tarih Görüşü”, Türk Kültürü, S.61, Kasım 1967, ss. 26-30.
26. ÖZBARAN, Salih, Tarih ve Öğretimi, Cem Yayınevi, İstanbul 1992.
27. ÖZBARAN, Salih, Tarih Öğretimi ve Ders Kitapları 1994 Buca Sempozyumu, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul 2011.
28. ŞİMŞEK, Ahmet, “Geçen Yüzyılda Türkiye’de Tarih Dersleri”, Avrasya’da Türk Dili ve Tarihi Eğitimi Sempozyum Bildiriler, Edt. Cezmi Bayram, Kübra Özçetin, Ahmet Vurgun, Türk Ocakları İstanbul Şubesi Yayınları, İstanbul 2013, ss. 224-234.
29. TİMURTAŞ, Faruk K., “Atatürk’ün Tarih Görüşüne Düşman Olanlar”, Türk Kültürü, S .42, ss. 519-524.
30. TÜRK, İbrahim Caner, “Tanzimat Döneminde Tarih Eğitimi”, Türkiye’de Tarih Eğitimi, Edt. Ahmet Şimşek, Pegem Akademi, Ankara 2017, ss. 9-2.
31. VURGUN, Ahmet, AVAROĞULLARI, Muhammet, “Akdes Nimet Kurat, Tarihçilik ve Tarih Öğretimi”, Turkish History Education Journal, C.1, S.1, 2012, ss.116-130.
32. VURGUN, Ahmet, Milli Tarih Nedir?, Yeni İnsan Yayınevi, İstanbul 2016.
33. VURGUN, Ahmet, “Tarih Eğitiminin Tarihinden Bir Kesit: 20. Yüzyılın Başlarında (1898-1904) Osmanlı Devlet Okullarında Tarih Dersinin Yeri”, Turkish History Education Journal, C.9, S.2, 2020, ss. 604-627.
34. VURUCU, İkbal, “Milli Tarih, Çokkültürcülük ve Endoktrinasyon Üzerine”, Tarihin ve Tarihçinin İzinden Kazım Yaşar Kopraman Armağanı, Edt. Altan Çetin, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara 2014, ss. 497-511.
35. YILDIRIM, Ali, ŞİMŞEK, Hasan, Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2008.
36. YILDIZ, Hakkı Dursun, “Türk Tarihi ve Liselerimizdeki Tarih Öğretimi” Türk Kültürü, S. 18, Nisan 1964, ss. 90-93.
37. YILDIZ, Hakkı Dursun, “Ortaöğretimde Türk Tarihi”, Türk Kültürü, S. 40, Şubat 1966, ss. 369-372.
38. Uluslararası Tarih Eğitimi Sempozyumu Özet ve Tam Metinleri (http://historyeducation.org/arsiv/)
39. Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, Türk Kültürü Dergisi, (www.tkaed.org).