Demokratik Tutum Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Mehmet Sincar; İdris Şahin; Kadir Beycioğlu

TR

Demokratik Tutum Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı öğretmen adaylarının algılarına dayalı olarak Demokratik Tutum Ölçeğini (DTÖ) geliştirmektir.

Yöntem: Ölçeğin açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi ve test-tekrar test güvenirliği süreçleri için üç farklı katılımcı grubu ile çalışılmıştır. Katılımcı grupları, açımlayıcı faktör analizi için 384, doğrulayıcı faktör analizi için 319 ve test-tekrar test güvenirliği için 45 öğretmen adayından oluşmaktadır. Veri toplama aracının kapsam geçerliliğinin sağlanması için alanyazın taraması yapıldıktan sonra, öğretmen adayları ve akademisyenlerden oluşan bir grupla görüşmeler gerçekleştirilmiş, daha sonra yapı geçerliği için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Veri toplama aracının güvenirliğini belirlemek için Cronbach Alpha iç tutarlılık ve madde toplam korelasyon değerleri hesaplanmış; zamana karşı güvenirliğini belirlemek için de test-tekrar test güvenirlik analizi gerçekleştirilmiştir.

Bulgular: Tüm geçerlik ve güvenirlik çalışmalarından sonra veri toplama aracının 4 faktörlü yapıda 16 maddeden oluştuğu gözlenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda elde edilen uyum indeksi değerleri, χ 2 /Sd= 1.809; GFI = .936; AGFI = .910; NNFI (TLI)= .891; CFI = .912; RMSEA = .05 ve RMR =.043 olarak belirlenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizinden elde edilen değerler, ölçek için model-veri uyumunun kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir. Ölçeğin güvenirlik çalışmaları kapsamında yapılan analizler sonucunda, Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı .748 olarak hesaplanmıştır.

Sonuçlar ve Öneriler: Araştırma sonucunda yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmalarından elde edilen bulgular ölçeğin öğretmen adaylarının demokratik tutumlarının belirlenmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir.

Keywords

Demokrasi,demokratik tutum,ölçek geliştirme

References

Apple, M. & Beane, J. A. (2011). Demokratik okullar: Güçlü eğitimden dersler. (Çeviri, M. Sarı). Ankara: Dipnot Yayıncılık.
Başaran, İ. E. (1991). Örgütsel davranış: insanın üretim gücü. Ankara: Kendi Yayını.
Büyükkaragöz, S. & Kesici, Ş. (1996). Öğretmenlerin hoşgörü ve demokratik tutumları. Eğitim Yönetimi, 2(3), 353-365.
Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
Çarıkçı, S. & Er, K. O. (2010). Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi’nde öğrenim gören öğretmen adaylarının insan hakları eğitimine yönelik tutumları. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(24), 54-69.
Farrel, J. P. (1998). Democracy and education: Who gets to speak and who is listened to? Curriculum Inquiry, 28(1), 1-7.
Genç, S. Z. & Kalafat, T. (2008). Öğretmen adaylarının demokratik tutumları ile empatik becerilerinin değerlendirilmesi üzerine bir araştırma. Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19, 211-222
Gömleksiz, M. N. & Çetintaş, S. (2011). Öğretmen adaylarının demokratik tutumları: Fırat, Dicle,7 Aralık, Cumhuriyet ve Erzincan Üniversiteleri Örneği). Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 17, 1-14.
Gözütok, F. D. (1995). Öğretmenlerin demokratik tutumları. Ankara: Türk Demokrasi Vakfı Yayınları.
Gülmez, M. (1996). İnsan haklarının eğitimi hakkı. Ankara: TODAİE.

Gürşimşek, I. & Göregenli, M. (2004). Öğretmen adayları ve öğretmenlerde demokratik tutumlar, değerler ve demokrasiye ilişkin inançlar. Uluslararası Demokrasi Eğitimi Sempozyumu Kitabı: 77-85
Jöreskog, K. G., & Sörbom, D. (1993). LISREL 8.0: Stractural equation modeling with the SIMPLIS command language. Lincolnwood: Scientific Software International.
Kağıtçıbaşı, Ç. & Cemalcılar, Z. (2014). Dünden bugüne insan ve insanlar sosyal psikolojiye giriş (16. baskı). İstanbul: Evrim Yayınevi.
Karahan, F., Sardoğan, M. E., Özkamalı, E. & Dicle, N. A. (2006). Öğretmen adaylarında demokratik tutum, nevrotik eğilimler ve kendini gerçekleştirme. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 149-158.
Kellner, D. (2002). Yeni teknolojiler/yeni okur-yazarlıklar: yeni binyılda eğitimin yeniden yapılandırılması (Çeviri, A. Taşkent). Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 2(1), 107-132.
Kline, R.B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. New York: The Guilford Press.
Koçoğlu, E. (2013). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının, okul yöneticilerinde olması gereken demokratik tutum ve davranışlara ilişkin görüşleri. Turkish Studies, 8(6), 413-430.
Kongar, E. (1993). Demokrasi ve kültür (2. Baskı). İstanbul: Remzi Kitabevi.
McLaren, P. (2011). Okullarda yaşam eleştirel pedagojiye giriş (Çeviri, M.Y. Eryaman & H. Arslan). Ankara: Anı Yayıncılık.
O’Brien, L. M. (2005). Social foundations of education and democracy: Teacher education for the development of democratically-oriented teachers. Educational Foundations, Summer-Fall, 33-44.
Rainer, J. & Guyton, E. (1999). Democratic practices in teacher education and the elementary classroom. Teaching and Teacher Education, 15, 121-132
Rowland, S. (2003). Teaching for democracy in higher education. Teaching in Higher Education, (8)1, 89-101.
Sağlam, H. İ. (2000). Sosyal bilgiler dersinin demokratik tutum geliştirmedeki rolü. Milli Eğitim Dergisi, 146, 67-71.
Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H. & Müller, H. (2003). Evaluating the Fit of Structural Equation Models: Tests of Significance and Descriptive Goodness of Fit Measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 52.
Steiger, J. H. (1990). Structural model evaluation and modification: An interval estimation approach. Multivariate Behavioral Research, (25), 173-180.
Şahin, İ. (2009). Demokrasi ve insan hakları eğitimi. e-Journal of New World Sciences Academy Education Sciences, 4(4), 1341-1354.
Şahin, İ. (2016). Öğretmen adaylarının demokratik tutum ve değerlere ilişkin algısı. İçinde, edit. K. Beycioğlu, N. Özer, D. Koşar ve İ. Şahin, Eğitim yönetimi araştırmaları (e-kitap, 524-542). Ankara: Pegem A
Taneri, P. O. (2014). Üniversite öğrencilerinin demokrasinin eğitime yansımaları hakkındaki görüşleri (Çankırı Karatekin Üniversitesi). The opinions of university students about the reflections of democracy in education. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 12-27.
Tezbaşaran, A. (1997). Likert tipi ölçek hazırlama kılavuzu. Ankara: Türk Psikologlar Derneği.
Ural, S. N. & Sağlam, H. İ. (2011). İlköğretim öğrencilerinin demokratik tutum düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Değerler Eğitimi Dergisi, 9(22), 161-180.
Ural, S.N. (2010). İlköğretim öğrencilerinin demokratik tutum ve empatik eğilim düzeylerine sosyal bilgiler dersinin etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
Wallerstein, I. (2000). Bildiğimiz dünyanın sonu: Yirmi birinci yüzyılın sosyal bilimi. (Çeviri, T. Birkan). İstanbul: Metis Yayınları.
Yeşil, R. (2001). İlköğretim düzeyinde okul ve ailenin demokratik davranışlar kazandırmadaki etkisi. Doktora tezi. Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
Zencirci, İ. (2010). İlköğretim okullarında yönetimin demokratiklik düzeyi: katılım, özgürlük ve özerklik. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(24), 86-114.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Studies on Education

Journal Section

Research Article

Authors

Mehmet Sincar ^*
Türkiye

İdris Şahin
Türkiye

Kadir Beycioğlu
Türkiye

Publication Date

December 31, 2019

Submission Date

October 9, 2019

Acceptance Date

January 2, 2020

Published in Issue

Year 2019 Volume: 3 Number: 2

IZ

https://izlik.org/JA58ST99DR

APA

Sincar, M., Şahin, İ., & Beycioğlu, K. (2019). Demokratik Tutum Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(2), 91-100. https://izlik.org/JA58ST99DR

AMA

1.Sincar M, Şahin İ, Beycioğlu K. Demokratik Tutum Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. GAUN-JES. 2019;3(2):91-100. https://izlik.org/JA58ST99DR

Chicago

Sincar, Mehmet, İdris Şahin, and Kadir Beycioğlu. 2019. “Demokratik Tutum Ölçeğinin Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi 3 (2): 91-100. https://izlik.org/JA58ST99DR.

EndNote

Sincar M, Şahin İ, Beycioğlu K (December 1, 2019) Demokratik Tutum Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi 3 2 91–100.

IEEE

[1]M. Sincar, İ. Şahin, and K. Beycioğlu, “Demokratik Tutum Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, GAUN-JES, vol. 3, no. 2, pp. 91–100, Dec. 2019, [Online]. Available: https://izlik.org/JA58ST99DR

ISNAD

Sincar, Mehmet - Şahin, İdris - Beycioğlu, Kadir. “Demokratik Tutum Ölçeğinin Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi 3/2 (December 1, 2019): 91-100. https://izlik.org/JA58ST99DR.

JAMA

1.Sincar M, Şahin İ, Beycioğlu K. Demokratik Tutum Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. GAUN-JES. 2019;3:91–100.

MLA

Sincar, Mehmet, et al. “Demokratik Tutum Ölçeğinin Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 3, no. 2, Dec. 2019, pp. 91-100, https://izlik.org/JA58ST99DR.

Vancouver

1.Mehmet Sincar, İdris Şahin, Kadir Beycioğlu. Demokratik Tutum Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. GAUN-JES [Internet]. 2019 Dec. 1;3(2):91-100. Available from: https://izlik.org/JA58ST99DR

Abstract

Demokratik Tutum Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

IZ

Cite