II. Abdülhamid Devrinde Yıldızı Parlayan Bir Devlet Adamı: Reşid Mümtaz Paşa (1856-1928)

R. Ruveyda Okumuş

TR EN

II. Abdülhamid Devrinde Yıldızı Parlayan Bir Devlet Adamı: Reşid Mümtaz Paşa (1856-1928)

Abstract

Reşid Mümtaz Paşa, II. Abdülhamid devrinde (1876-1909) Beyrut ve Hüdavendigar valilikleri ile İstanbul şehreminliği gibi öne çıkan vazifelerde bulunmuştur. Sultan'a bağlı bir devlet adamı olan Reşid Mümtaz Paşa her daim onun himmet ve desteğini görmüş, kimi zaman başarısız olsa da devlet kapısında kalmayı başarmıştır. Devr-i Hamîdî'nin sona ermesiyle bir süre sürgün hayatı yaşayan Reşid Mümtaz Paşa'nın yıldızı Mütareke Dönemi'nde (1918-1922) getirildiği Dâhiliye Nazırlığı ile kısa bir süre için de olsa tekrar parlamıştır. Reşid Paşa tıpkı diğer saltanat yanlıları gibi hayatının son yıllarını yurtdışında geçirmiştir. Bu çalışma Osmanlı arşiv belgelerinden hareketle Reşid Mümtaz Paşa'nın hayatını, devlet adamlığını ve yaptığı icraatları derli toplu bir biçimde ele almaktadır.

Keywords

Reşid Mümtaz Paşa, Bursa, Beyrut, İstanbul Şehreminliği.

References

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA)
Babıali Evrak Odası (BEO.), Dahiliye İdare-i Umumiyye (DH.İ.UM.)
Dahiliye Muhaberat-ı Umumiye İdaresi (DH.MUİ.)
Dahiliye Siyasi (DH. SYS.), Dahiliye Nezareti Sicil-i Ahval İdaresi Defterleri (DH.SAİD.d.)
İrade Dâhiliye (İ.DH.), İrade Taltifat (İ.TAL.)
İrade Dosya Usulü (İ.DUİT.) İrade Şehremaneti (İ.ŞE.)
Yıldız Esas Evrakı (YEE.) Yıldız Perakende (Y.PRK.UM.) Zabtiye (ZB.)
TRT Müzik Dairesi defterleri (BOA. TRT. MD. d.)
Akkılıç, Yılmaz: (haz.), Bursa Ansiklopedisi, C. 4, Bursa, 2002.
Alkan, Necmettin: “Dış Siyasetin Bir Aracı Olarak Hükümdar Gezileri: Kaiser II. Wilhelm'in 1898

Şark Seyahati”, Osmanlı Araştırmaları (XXXI), İstanbul, 2008, s. 9-53.
Alpaslan, Ali: Osmanlı Hat Sanatı Tarihi, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2012.
Atlı, Lem‘i; Canlı Tarihler (Evvel Zaman İçinde), C. 6, İstanbul, 1947.
Baykal, Kâzım: Bursa ve Anıtları, İstanbul: 1982.
Beydilli, Kemal: “Mustafa Reşid Paşa”, DİA, C. 31, İstanbul, 2006, s. 348-350.
Ergin, Osman Nuri: İstanbul Şehreminleri, Haz.: Ahmet Nezih Galitekin, İstanbul, 1996.
Gülsoy, Ufuk: Hicaz Demiryolu, İstanbul: Eren yayınları, 1994.
Işıktaş, Bilen: “Lem‘i Atlı”, Türk Musikisi Atlası, C. 1, Ankara, 2019, s. 367-372.
İnal, İbnül Emin Mahmud Kemal: Son Asır Türk Şairleri: Kemalü'ş-Şuara, C. 3, Haz. Hidayet Özcan, Ankara, 2000.
Karay, Refik Halid: Minelbab İlelmihrab, İstanbul: İnkılâp yayınları, 2019.
Kırmızı, Abdulhamit: Abdülhamid'in Valileri (1895-1908), İstanbul: Klasik yayınları, 2007.
Kuneralp, Sinan: Son Dönem Osmanlı Erkân ve Ricali (1839-1922), İstanbul: ISIS yayınları, 1999.
Küreli, İbrahim: (haz.) Abdülhamid'in Kara Kutusu Arap İzzet Paşa'nın Günlükleri, İstanbul: İş Bankası Yayınları, 2019.
Mümtaz, Ahmet Semih: Canlı Tarihler (Evvel Zaman İçinde), C. 4, İstanbul, 1946.
Mümtaz, Ahmet Semih: Sultan II. Abdülhamid ve Zamanı, İstanbul: Kapı yayınları, 2008.
Mümtaz, Ahmet Semih: Eski İstanbul Konakları, Haz.: İsmail Dervişoğlu, İstanbul, 2011.
Nazif, Süleyman: “Bursa'da Bir Hafta”, Resimli Gazete, nr. 48, 2 Ağustos 1924.
Öndeş, Osman: Modalı Vitol Ailesi, İstanbul: Tarihçi kitabevi, 2015.
Örik, Nahid Sırrı: “Bursa'dan Hatıralar III Hayat ve Kitaplar”, Tanin gazetesi, nr. 1393, 13 Temmuz, 1947.
Pakalın, Mehmed Zeki: Sicill-i Osmanî Zeyli Son Devir Osmanlı Meşhurları Ansiklopedisi, C. XV, Ankara: TTK yayınları, 2008.
Süreyya Mehmed: Sicill-i Osmanî, C. 4, haz. Nuri Akbayar, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 1996.
Talu, Refik Hakan: “Üsküdarlı Bir Beyefendi: Lem‘i Atlı”, Uluslararası Üsküdar Sempozyumu VIII, 21-23 Kasım 2014 Bildiriler, C. 2, İstanbul: 2014, s. 186-191.
Tezler Bilmiş, Hüseyin Gürsel: Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Bursa'da Mimarlık Ortamı, (Doktora Tezi), Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2019.
Karaaslan, Yusuf Ziya: Tarihsel Süreci ve İşleyişi Çerçevesinde Bursa Hamidiye Gurebâ Hastanesi, (Yüksek Lisans Tezi), Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı, Bursa, 2015.
Kul, Hazel: Millî Mücadele Türk Basınında İstanbul Hükümetleri-Ankara İlişkileri, (Doktora Tezi), Hacettepe Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Anabilim Dalı, Ankara, 2019.
Kumaş, Nursal: II. Abdülhamid Devrinde Bursa'da Sosyal Hayat (1876-1909), (Doktora Tezi), Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı, Bursa, 2011.
Orha, Zafer: Beyrut Vilayeti'nde Osmanlı İdaresi (1887-1909), (Doktora Tezi), İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Ana Bilim Dalı Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı, İstanbul, 2017.
Savaş, Merve: Alman İmparatoru II. Wilhelm'in Filistin ve Suriye Ziyareti (1898), (Yüksek Lisans Tezi), Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Ana Bilim Dalı, İstanbul, 2018.
Süreli Yayınlar; Malûmat Gazetesi, Peyâm-ı Sabah Gazetesi, Resimli Kitap Gazetesi, Servet-i Fünûn Gazetesi

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

R. Ruveyda Okumuş ^*
0000-0002-1825-0097
Türkiye

Publication Date

December 30, 2020

Submission Date

July 13, 2020

Acceptance Date

September 21, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 2 Number: 2

IZ

https://izlik.org/JA36BE37UG

APA

Okumuş, R. R. (2020). II. Abdülhamid Devrinde Yıldızı Parlayan Bir Devlet Adamı: Reşid Mümtaz Paşa (1856-1928). Hazine-I Evrak Arşiv Ve Tarih Araştırmaları Dergisi, 2(2), 113-140. https://izlik.org/JA36BE37UG

AMA

1.Okumuş RR. II. Abdülhamid Devrinde Yıldızı Parlayan Bir Devlet Adamı: Reşid Mümtaz Paşa (1856-1928). Hazine-i Evrak Arşiv ve Tarih Araştırmaları Dergisi. 2020;2(2):113-140. https://izlik.org/JA36BE37UG

Chicago

Okumuş, R. Ruveyda. 2020. “II. Abdülhamid Devrinde Yıldızı Parlayan Bir Devlet Adamı: Reşid Mümtaz Paşa (1856-1928)”. Hazine-I Evrak Arşiv Ve Tarih Araştırmaları Dergisi 2 (2): 113-40. https://izlik.org/JA36BE37UG.

EndNote

Okumuş RR (December 1, 2020) II. Abdülhamid Devrinde Yıldızı Parlayan Bir Devlet Adamı: Reşid Mümtaz Paşa (1856-1928). Hazine-i Evrak Arşiv ve Tarih Araştırmaları Dergisi 2 2 113–140.

IEEE

[1]R. R. Okumuş, “II. Abdülhamid Devrinde Yıldızı Parlayan Bir Devlet Adamı: Reşid Mümtaz Paşa (1856-1928)”, Hazine-i Evrak Arşiv ve Tarih Araştırmaları Dergisi, vol. 2, no. 2, pp. 113–140, Dec. 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA36BE37UG

ISNAD

Okumuş, R. Ruveyda. “II. Abdülhamid Devrinde Yıldızı Parlayan Bir Devlet Adamı: Reşid Mümtaz Paşa (1856-1928)”. Hazine-i Evrak Arşiv ve Tarih Araştırmaları Dergisi 2/2 (December 1, 2020): 113-140. https://izlik.org/JA36BE37UG.

JAMA

1.Okumuş RR. II. Abdülhamid Devrinde Yıldızı Parlayan Bir Devlet Adamı: Reşid Mümtaz Paşa (1856-1928). Hazine-i Evrak Arşiv ve Tarih Araştırmaları Dergisi. 2020;2:113–140.

MLA

Okumuş, R. Ruveyda. “II. Abdülhamid Devrinde Yıldızı Parlayan Bir Devlet Adamı: Reşid Mümtaz Paşa (1856-1928)”. Hazine-I Evrak Arşiv Ve Tarih Araştırmaları Dergisi, vol. 2, no. 2, Dec. 2020, pp. 113-40, https://izlik.org/JA36BE37UG.

Vancouver

1.R. Ruveyda Okumuş. II. Abdülhamid Devrinde Yıldızı Parlayan Bir Devlet Adamı: Reşid Mümtaz Paşa (1856-1928). Hazine-i Evrak Arşiv ve Tarih Araştırmaları Dergisi [Internet]. 2020 Dec. 1;2(2):113-40. Available from: https://izlik.org/JA36BE37UG

II. Abdülhamid Devrinde Yıldızı Parlayan Bir Devlet Adamı: Reşid Mümtaz Paşa (1856-1928)

Abstract

Keywords

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

IZ

Cite