Research Article

Spinal Anestezi Alan Ortopedi Hastalarının Ameliyat Öncesi ve Sonrası Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeyleri

Volume: 27 Number: 1 April 21, 2025
EN TR

Spinal Anestezi Alan Ortopedi Hastalarının Ameliyat Öncesi ve Sonrası Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeyleri

Abstract

Amaç: Bu çalışmada, spinal anestezi ile uygulanan ortopedik cerrahi hastalarının ameliyat öncesi ve sonrası depresyon, anksiyete, stres düzeylerini ve etkileyen faktörleri belirlemek amaçlandı. Yöntem: Araştırmanın örneklemini 12 Ocak-15 Nisan 2024 tarihleri arasında Konya’da bir üniversite hastanesinin ortopedi ve travmatoloji kliniğinde spinal anestezi ile ameliyat olan 126 hasta oluşturdu. Veri, Hasta Bilgi Formu ve Depresyon Stres Anksiyete Ölçeği-21 ölçeği ile yüz yüze toplandı. Veri analizinde Mann-Whitney U testi, Wilcoxon testi, Kruskal-Wallis H testi ve Bonferroni düzeltmesi kullanıldı. Bulgular: Ameliyat öncesi ile kıyaslandığında hastaların ameliyat sonrası depresyon, anksiyete ve stres puanlarının arttığı, orta düzeyde depresyon ve ileri düzeyde anksiyete yaşadığı, stres düzeyinde ise değişim olmadığı belirlendi. Depresyon puanının ameliyat öncesi 2,56±1,61 iken ameliyat sonrası 4,79±2,06 puan ile normal düzeyden orta düzeye; anksiyete puanının ameliyat öncesi 3,86±2,51 iken ameliyat sonrası 6,26±2,22 puan ile orta düzeyden ileri düzeye; stres puanının ameliyat öncesi 3,38±2,29 iken ameliyat sonrası 4,99±1,84’ e yükselse de normal düzeyde seyrettiği belirlendi. Ameliyat öncesi anksiyete düzeyini ileri yaş, kadın cinsiyet, düşük eğitim durumu, kronik hastalık varlığı, sürekli ilaç kullanımı, daha önce hastanede yatmış olma, ameliyat öyküsünün olması, protez veya travma cerrahisi uygulanacak olması ve refakatçi bulunması; stres düzeyini ise bekar olmak, protez veya travma cerrahisi uygulanacak olması ve refakatçi bulunması faktörleri olumsuz yönde etkiledi. Ameliyat sonrası anksiyete düzeyini emekli olma, ilk kez hastanede yatıyor olma ve protez cerrahisi geçirme durumlarına ait faktörler olumsuz etkiledi. Ameliyat sonrası stres düzeyini kadın cinsiyet, ev hanımı veya işsiz olma durumları etkiledi. İlk kez hastaneye yatma ve ilk kez ameliyat olma durumları ise ameliyat sonrası depresyonla ilişkiliydi. Sonuç: Hastalar daha yoğun olarak ameliyat sonrası dönemde olmakla birlikte hem ameliyat öncesi hem de sonrası dönemde depresyon, anksiyete ve stres yaşamaktadır. Risk grubunda olan hastaların hekim, hemşire ve psikologlardan oluşan profesyonel bir ekip tarafından psikososyal açıdan desteklenmesi, tedavi ve bakımın bütüncül olarak planlanması önerilmektedir.

Keywords

Ethical Statement

Tıp Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan (5 Aralık 2023 tarih ve 2023/571 sayılı) alındı. Araştırmanın yapıldığı üniversite hastanesi yönetiminden (10 Ocak 2024 tarih ve 673071 sayılı) kurum izni alındı.

References

  1. Adhikari, S., Pathak, B., Ghimire, B., Baniya, S., Joshi, P., Kafle, P., Adhikari, P., Rana, A., Regmi, L., Dhakal, B., Simkhada, N., Tandon, O., Pathak, I., & Rawal, N. (2023). Prevalence of pre-operative anxiety and associated risk factors among patients awaiting elective surgery in a tertiary care hospital. F1000Research, 12. https://doi.org/10.12688/f1000research.136320.2
  2. Akıncı, N. (2022). Cerrahi servislerinde yatan hastaların ameliyat sonrası anksiyete ve depresyon düzeylerinin belirlenmesi. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 9(2), 113-119.
  3. Akinsulore A., Owojuyigbe, A., Faponle, A., Fatoye, F. (2015). Assessment of preoperative and postoperative anxiety among elective major surgery patients in a tertiary hospital in Nigeria. Middle East J Anaesthesiol, 23(2), 235-240.
  4. Altınbaş, A., Kutanis, D. (2023). Elektif cerrahi operasyon planlanan hastalarda preoperatif anksiyete düzeyinin vücut kitle indeksi ile ilişkisi. Hitit Medical Journal, 5(1), 31-37.
  5. Arık, E., Dolgun, H. (2019). Genel anestezi altında cerrahi girişim planlanan bireylerin sosyodemografik özelliklerinin anksiyete üzerine etkisi. JARSS, 27(1), 22-29.
  6. Arıkan, B. (2016). Kalça ve diz artroplastisi geçiren bireylerin öğrenim gereksinimleri ile anksiyete ve depresyon durumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Antalya.
  7. Arpag, N., Öztekin, S.D., Dayıoğlu, N., Katran, H.B., Gür, S. (2021). Anestezi türünün ameliyat öncesi anksiyete düzeyine etkisinin belirlenmesi. Journal of Medical Sciences, 2(3), 58-66.
  8. Arslan, S., Taylan, S., Deniz, S. (2017). Nöroşirürji hastalarının ameliyat öncesi anksiyete düzeyleri. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 20(1), 17-21.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Surgical Diseases Nursing​​

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

April 22, 2025

Publication Date

April 21, 2025

Submission Date

January 6, 2025

Acceptance Date

February 8, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 27 Number: 1

APA
Çil, E., & İltuş, F. (2025). Spinal Anestezi Alan Ortopedi Hastalarının Ameliyat Öncesi ve Sonrası Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeyleri. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 27(1), 31-50. https://doi.org/10.69487/hemarge.1614529
AMA
1.Çil E, İltuş F. Spinal Anestezi Alan Ortopedi Hastalarının Ameliyat Öncesi ve Sonrası Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeyleri. Hemar-G. 2025;27(1):31-50. doi:10.69487/hemarge.1614529
Chicago
Çil, Esra, and Fatma İltuş. 2025. “Spinal Anestezi Alan Ortopedi Hastalarının Ameliyat Öncesi Ve Sonrası Depresyon, Anksiyete Ve Stres Düzeyleri”. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi 27 (1): 31-50. https://doi.org/10.69487/hemarge.1614529.
EndNote
Çil E, İltuş F (April 1, 2025) Spinal Anestezi Alan Ortopedi Hastalarının Ameliyat Öncesi ve Sonrası Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeyleri. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi 27 1 31–50.
IEEE
[1]E. Çil and F. İltuş, “Spinal Anestezi Alan Ortopedi Hastalarının Ameliyat Öncesi ve Sonrası Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeyleri”, Hemar-G, vol. 27, no. 1, pp. 31–50, Apr. 2025, doi: 10.69487/hemarge.1614529.
ISNAD
Çil, Esra - İltuş, Fatma. “Spinal Anestezi Alan Ortopedi Hastalarının Ameliyat Öncesi Ve Sonrası Depresyon, Anksiyete Ve Stres Düzeyleri”. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi 27/1 (April 1, 2025): 31-50. https://doi.org/10.69487/hemarge.1614529.
JAMA
1.Çil E, İltuş F. Spinal Anestezi Alan Ortopedi Hastalarının Ameliyat Öncesi ve Sonrası Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeyleri. Hemar-G. 2025;27:31–50.
MLA
Çil, Esra, and Fatma İltuş. “Spinal Anestezi Alan Ortopedi Hastalarının Ameliyat Öncesi Ve Sonrası Depresyon, Anksiyete Ve Stres Düzeyleri”. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, vol. 27, no. 1, Apr. 2025, pp. 31-50, doi:10.69487/hemarge.1614529.
Vancouver
1.Esra Çil, Fatma İltuş. Spinal Anestezi Alan Ortopedi Hastalarının Ameliyat Öncesi ve Sonrası Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeyleri. Hemar-G. 2025 Apr. 1;27(1):31-50. doi:10.69487/hemarge.1614529