Other

İslami Finans Kapsamında Döngüsel Ekonomi

Volume: 20 Number: 3 December 30, 2021
EN TR

İslami Finans Kapsamında Döngüsel Ekonomi

Abstract

Sanayi devrimi ile başlayan sanayileşme, dünyadaki tüm ülkeleri etkilemiştir. Sanayileşme ile birlikte kaynak arayışları hızlanmış ve ülkeler arasında bir rekabet başlamıştır. Sanayileşme sürecinde sadece üretim faktörüne odaklanılmış, doğal kaynakların tükenmesi ve kaybı dikkate alınmamıştır. Sanayileşme yarışı ve doğrusal ekonomi, doğal kaynakların hızla tükenmesinin altında yatan nedenlerdir. 1966 yılında Amerikalı ekonomist Kenneth E. Boulding, yaptığı çalışmada döngüsel ekonomi kavramından ilk kez bahsetmiştir. Döngüsel ekonomi, kaynak açısından ciddi kıtlık içinde olan ekonomiler için son derece önemli bir alandır. Sınırlı kaynakların sürdürülebilirliği ve verimli kullanımı için büyük potansiyele sahip olan döngüsel ekonomi, kalkınma hedeflerinin gerçekleştirilmesinde önemli bir yere sahiptir. Döngüsel ekonomi, sürdürülebilirlik ve gelişme açısından da önemlidir. Döngüsel ekonomiye geçiş, ekolojik denge ile ilgili Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'nda belirlenen hedeflere ulaşılmasını kolaylaştırmaktadır. Hammadde alımı ile başlayan doğrusal ekonomi süreci, ürünün tasarımı ve üretimi ile devam eder. Üretilen ürün tüketicinin kullanımına sunulur ve tüketicinin kullandıktan sonra atık haline gelmesi ile son bulur. Kıt kaynakları endişe verici bir oranda tüketmenin yanı sıra, doğrusal ekonomi sürecinde büyük miktarlarda atık üretilir. Döngüsel ekonomi, doğrusal ekonominin aksine, daha az hammadde ve enerji kullanılarak üretimin yapıldığı bir üretim sürecidir. Döngüsel ekonomi sürecinde üretim süreci bir döngü içinde kendini tekrar eder. Döngüsel ekonomi süreci, hammadde satın almak yerine atıkların kullanılmasıyla başlar. Daha sonra atık kullanımı, ürünün üretimi, ürünün tüketimi ve atık için ürün tasarımı ile süreç devam eder. Döngüsel üretim süreci sürekli olarak aynı döngüyü tekrar eder. Ekolojik dengenin korunması ve israfın önlenmesi konusu, İslam dini ile döngüsel ekonominin kesişme noktasıdır. İslam dini, çevreyi korumak ve kaynakları israf etmemek gibi müminlerin günlük hayatını düzenleyen kuralları içerir. Atıklar ve ekolojik dengenin korunması ile ilgili ayetlerde bu konular ele alınmaktadır. İslami finans ürünleri arasında ekolojik dengeyi korumak amacıyla lansmanı yapılan Yeşil Sukuk, tüm yatırımcılara hitap eden bir üründür. Yeşil Sukuk, sürdürülebilirliği korumak, iklim değişikliğine uyum sağlamak ve çevre dostu projeleri finanse etmek için tasarlanmıştır. Yeşil Sukuk, iklim değişikliği, küresel ısınma, fosil yakıt tüketimi ve diğer çevre sorunlarını ortadan kaldıracak proje finansmanı ile yakından ilgilidir. Sukuk türleri dikkate alındığında Yeşil Sukuk, var olmayan ürünlerin üretimine dayalı İstisna Sukuk'a, kiralamaya dayalı İcara Sukuk'a ve ortaklığa dayalı Muşaraka Sukuk'a uyum sağlamaktadır. Bu çalışmada "İslami finans ve döngüsel ekonomi kavramları literatürde nasıl ele alınmaktadır?" sorusuna cevap aranmaya çalışılmıştır. Bu çalışma Rusydiana'nın (2019) çalışmasından yola çıkarak tasarlanmıştır. Scopus, Web of Science, Science Direct veri tabanlarında "Döngüsel Ekonomi" ve "İslami Finans" kavramlarının yer aldığı çalışmalar incelenmiştir. Veri tabanlarından elde edilen veriler incelendiğinde 2010-2021 yılları arasında anahtar kelime olarak döngüsel ekonomi kavramının kullanıldığı 56.570 çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalardan 5.667’si ekonomi, ekonometri ve finans alanında yapılmıştır. Anahtar kelime olarak döngüsel ekonomi ve İslami finans kavramlarının kullanıldığı çalışmaların sayısı ise 7’dir. İncelenen çalışmalarda İslami finans kapsamında döngüsel ekonomi projelerinin finansmanına yönelik çeşitli öneriler sunulmaktadır. Bu öneriler, hibrit finansman modeli ile finansman sağlanması, KOBİ'lerin hibrit finansman modeli ile finanse edilmesi, uzun vadeli risk paylaşımı ilkesine dayalı sözleşmelerin oluşturulması ve döngüsel ekonomi sistemine göre yeniden düzenleme raporlama standartlarının yapılmasıdır. Sonuç olarak amaçları açısından birbiriyle yakından ilişkili olan İslami finans ve döngüsel ekonomi kavramlarını ele alan çalışmaların yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır. Literatürde İslami finans ve döngüsel ekonomi kavramlarının bir arada kullanıldığı çok az çalışma bulunmaktadır. Literatürde bu durumda ciddi bir boşluk bulunmaktadır. Bu çalışma ile literatürdeki eksiklik belirtilmeye çalışılmıştır.

Keywords

Supporting Institution

yok

Project Number

yok

Thanks

yok

References

  1. Abdullah, Syafiq Abdullah - Keshminder, J. S. “What drives green sukuk? A leader’s perspective”. Tandfonline. Erişim 2 Aralık 2020. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/20430795.2020.1821339
  2. Alam, Nafis vd. “Green Sukuk: An Innovation in Islamic Capital Markets”. Energy and Finance, Erişim 2 Aralık 2016. https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-319-32268-1
  3. Birleşmiş Milletler Kalkınma Raporu. https://annualreport.undp.org.tr/wp-content/uploads/2019/06/UNDP-TR-ROAR1718-EN.pdf
  4. Bo, Ding vd. “Sukuk Issuance in China: Trends and Positive Expectations”. International Review of Management and Marketing 6/4 (2016), 1020-1025.
  5. Boulding, K. E. "The Economics of the Coming Spaceship Earth in Environmental Quality Issues in a Growing Economy (ed. Daly, H. E.) (Johns Hopkins University Press, 1966).
  6. Campra, Maura vd. “Islamic Countries and Maqasid Al-Shariah Towards the Circular Economy. The Dubai Case Study”.European Journal of Islamic Finance, 17 (2021), 1-10. https://doi.org/10.13135/2421-2172/4560
  7. Ela, Mehmet. “Yeşil Sukuk ve Türkiye'de Uygulanabilirliği”. Yönetim ve Ekonomi 26/1 (2019), 221-237. https://doi.org/ 10.18657/yonveek.435303
  8. Farhand, Zaid Muhammad, “Islamıc Finance in Sustaınable Economy: Empowerment of Sukuk Wakalah to Build Waste Industry”. Airlangga International Journal of Islamic Economics and Finance 3/1 (2020), 52-67.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religion, Society and Culture Studies

Journal Section

Other

Publication Date

December 30, 2021

Submission Date

May 21, 2021

Acceptance Date

October 24, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 20 Number: 3

APA
Sumer, S., & Yanık, R. (2021). İslami Finans Kapsamında Döngüsel Ekonomi. Hitit İlahiyat Dergisi, 20(3), 201-224. https://doi.org/10.14395/hid.939566
AMA
1.Sumer S, Yanık R. İslami Finans Kapsamında Döngüsel Ekonomi. Hitit İlahiyat Dergisi. 2021;20(3):201-224. doi:10.14395/hid.939566
Chicago
Sumer, Serpil, and Ramazan Yanık. 2021. “İslami Finans Kapsamında Döngüsel Ekonomi”. Hitit İlahiyat Dergisi 20 (3): 201-24. https://doi.org/10.14395/hid.939566.
EndNote
Sumer S, Yanık R (December 1, 2021) İslami Finans Kapsamında Döngüsel Ekonomi. Hitit İlahiyat Dergisi 20 3 201–224.
IEEE
[1]S. Sumer and R. Yanık, “İslami Finans Kapsamında Döngüsel Ekonomi”, Hitit İlahiyat Dergisi, vol. 20, no. 3, pp. 201–224, Dec. 2021, doi: 10.14395/hid.939566.
ISNAD
Sumer, Serpil - Yanık, Ramazan. “İslami Finans Kapsamında Döngüsel Ekonomi”. Hitit İlahiyat Dergisi 20/3 (December 1, 2021): 201-224. https://doi.org/10.14395/hid.939566.
JAMA
1.Sumer S, Yanık R. İslami Finans Kapsamında Döngüsel Ekonomi. Hitit İlahiyat Dergisi. 2021;20:201–224.
MLA
Sumer, Serpil, and Ramazan Yanık. “İslami Finans Kapsamında Döngüsel Ekonomi”. Hitit İlahiyat Dergisi, vol. 20, no. 3, Dec. 2021, pp. 201-24, doi:10.14395/hid.939566.
Vancouver
1.Serpil Sumer, Ramazan Yanık. İslami Finans Kapsamında Döngüsel Ekonomi. Hitit İlahiyat Dergisi. 2021 Dec. 1;20(3):201-24. doi:10.14395/hid.939566

Cited By

Hitit Theology Journal is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY NC).