Muhaddislerin Muttasıl İsnâdı Tespit Metotları

Bu çalışmada hadis ilminin önemli konularından biri olan isnadın ittisali ve ravinin ha-casından hadisi bizzat alması meselesi incelenecektir. Bu da hadis münekkidlerinin ve onlardan sonra gelen araştırmacıların isnadın müttasil veya münkati’ olarak belirlemenin yöntemlerinin bilinmesi gerekmektedir. Hadis münekkidleri ittisalı belirlemede bü-yük çaba sarf ederek bunu bazı maddelerle zikretmişlerdir. Bunlar: açık bir şekilde itti-salı ifade eden tehammül siğalarının kullanılması, kesin ittisalı ifade etmemekle baraber bazı şartler veya ibarelerle ittisalı ifade etmesi, belli araştırmalarla sama’ın olmadığı, ra-vinin hadis aldığı hoca yetişmemesi, yetiştiği halde hadis almadığı, mülaki olmadığı veya ihtilata sahip olmasının tespiti durumlarıdır. Bu nedenle araştırmacılar ittisalı kesin bir şekilde belirlemek için cerh ve ta’dil eserlerine ve ravilerin hoca ve talebelerini belirle-meye, münekidlerin raviler hakkındaki görüşlerini belirlemekle baraber sam’ın olup olmadığını belirlemek için karinelere başvurmaya çalışmışlardır. Çalışmamızın sonunda şu önemli şonuçlara ulaşılmıştır: Müslümanlar isnada hiçbir millette olmadığı kadar çok önem vermişlerdir. Eda ve tehammül siğaları isnadın ittisalini belirlemede çok önemli rol alsa da bezen durum böyle olmamaktadır. Ayrıca hadis münekidlerin incelemesinin ardından hoca talebe ilişkileri göz önünde bulundurularak birbirlerine yetişmeleri veya mülaki olmalarının tespiti ile ortaya çıkmaktadır.