Muvatta’ın Şeybânî Nüshasının Leysî Nüshası Üzerine Zevâidi

Year 2023, Volume: 22 Issue: 2, 303 - 223, 31.12.2023

Üzeyir Durmuş

Abstract

Mâlik’in Muvatta’ı kadim hadis kitaplarından olup en meşhur nüshası Leysî’ye aittir. Şeybânî nüshası ise Hanefî bir fakihe ait olmasının yanında Mâlik’in görüşlerine yer vermeyip Hanefî görüşlerine yer vermesi gibi özgün bir kısım özellikleriyle öne çıkmaktadır. Şeybânî ve Leysî nüshaları muhteva açısından karşılaştırıldığında çoğu rivâyetinin Leysî nüshasındaki rivâyetlerle aynı olduğu görülmektedir. Ancak Şeybânî nüshası Mâlik’ten rivâyet edilmeyen 82 ve Mâlik’ten rivâyet edildiği halde Leysî nüshasında bulunmayan 81 rivâyet içermektedir. Bu 81 rivâyetin 32’si diğer Muvatta’ nüshalarında yer almakta, 9’u çeşitli hadis kitaplarında Mâlik’ten nakledilmekte; kalan 40 rivâyetin 27’si Mâlik’e dayanmayan rivâyetlerle başka müelliflerce nakledilmekte, 13 rivâyet ise ulaşılabilen hadis kaynaklarında bulunmamakta-dır.

Keywords

: Hadis , Muvatta’ , Leysî , Şeybânî , Zevâid.

References

• Abdullâh b. el-Mübârek. ez-Zühd ve’r-rekâik. Beyrût: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, ty.
• Abdurrezzâk b. Hemmâm es-San’ânî. el-Musannef. Beyrût: el-Mektebetü’l-İslâmî, 1403.
• Begavî, Hüseyin b. Mes’ûd. Şerhü’s-Sünne. Beyrût: el-Mektebü’l-İslâmî, 1983.
• Beyhekî, Ahmed b. Hüseyin. es-Sünenü’l-Kebîr. thk. Abdullâh b. Abdulmuhsin et-Türkî. Kâhire: Dâru’l-lü’lüe, 2011.
• Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. Ṣaḥîḥü’l-Buḫârî. Kâhire: Dârü'l-hadîs, 2011.
• Cevherî, Abdurrahmân b. Abdullâh. Müsnedü’l-Muvatta’. Beyrût: Dâru’l-garbi’l-İslâmî, 1997.
• Dârekutnî, Ali b. Ömer. es-Sünen. Beyrût: Müessesetü’r-risâle, 2004.
• Dârimî, Abdullâh b. Abdurrahmân. Sünenü’d-Dârimi. thk. Hüseyn Selîm Esed ed-Dârânî. Suûdi Arabistan: Dâru’l-muğnî, 2000.
• Ebû Dâvûd, Süleymân b. Eş’as. Sünenü Ebî Dâvûd. thk. Muhammed Muhyiddîn Abdülhamîd. Beyrût: el-Mektebetü’l-asriyye, ty.
• Hâkim, Muhammed b. Abdullâh. el-Müstedrek ale’s-Sahîhayn. Beyrût: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, 1990.
• İbnü’l-Arabî, Ebû Saîd b. el-Arabî. Mu’cemu İbni’l-Arabî. Riyad: Dâru İbni’l-Cevzî, 1997.
• İbn Balabân, Ali b. Balabân. el-İhsân fî takrîbi Sahîh İbni Hibbân. Beyrût: Müessesetü’r-risâle, 1988.
• İbn Ebî Şeybe, Abdullâh b. Muhammed. el-Musannef. Riyad: Mektebetü’r-rüşd, 1409.
• İbn Şebbe, Ömer b. Şebbe. Târîhu’l-Medîne. Cidde: es-Seyyid Habîb Muhammed Ahmed, 1399.
• Leknevî, Ebu’l-Hasenât Muhammed Abdulhayy el-Leknevî. et-Ta’lîku’l-mümecced alâ Muvatta’i Muhammed. Dımaşk: Dâru’l-kalem, 2005.
• Mâlik b. Enes. el-Muvatta’ (Abdullâh b. Mesleme el-Ka’nebî rivâyeti). Thk. Abdülmecîd Türkî. Beyrût: Dârü’l-garbi’l-İslâmî, 1999.
• Mâlik b. Enes. el-Muvatta’ (Abdullâh b. Vehb rivâyeti). thk. Mikloş Muranyi. Beyrût: Dârü’l-garbi’l-İslâmî, 2002.
• Mâlik b. Enes. el-Muvatta’ (Abdurrahmân b. Kâsım rivâyeti). thk. Muhammed b. Alevî. Abu Dabi: el-Mecmeu’s-sekafî, 2004.
• Mâlik b. Enes. el-Muvatta’ (Ali b. Ziyâd el-Absî rivâyeti). thk. Muhammed el-Şâzelî en-Nüfeyr. Beyrût: Dârü’l-garbi’l-İslâmî, 1980.
• Mâlik b. Enes. el-Muvatta’ (Ebû Mus’âb ez-Zührî rivâyeti). thk. Beşşâr Avvâd Ma’rûf ve Mahmûd Muhammed Halîl. Beyrût: Müessesetü’r-risâle, 1998.
• Mâlik b. Enes. el-Muvatta’ (Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî rivâyeti). thk. Abdülvehhâb Abdüllatîf. Kâhire: Lecnetü ihyâi’t-türâs, 1994.
• Mâlik b. Enes. el-Muvatta’ (Süveyd b. Saîd el-Hadesânî rivâyeti). thk. Abdülmecîd Türkî. Beyrût: Dârü’l-garbi’l-İslâmî, 1994.
• Mâlik b. Enes. el-Muvatta’ (Yahyâ b. Yahyâ el-Leysî rivâyeti). thk. Muhammed Mustafâ el-A’zamî. Abu Dabi: Müessesetü Zâyid b. Sultân, 2004.
• Mâlik b. Enes. el-Muvatta’ (Yahyâ b. Yahyâ el-Leysî rivâyeti). thk. Muhammed Fuâd Abdülbaki. Kâhire: Dârü’l-hadîs, 2005.
• Müslim, Ebü’l-Hüseyn Müslim b. el-Haccâc. Ṣaḥîḥü Müslim. Beyrût: Dârü’l-kütübi’l-ilmiyye, 2011.
• Nesâî, Ahmed b. Şuayb. es-Sünenü’l-Kübrâ. Beyrût: Müessesetü’r-risâle, 2001.
• Özel, Ahmet. “Mâlik b. Enes”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA). 27/506-513.
• Saîd b. Mansûr. es-Sünen. Hindistan: Dâru’s-selefiyye, 1982.
• Sezgin, Fuad, Buhârî’nin Kaynakları. İstanbul: İbrahim Horoz Basımevi, 1956.
• Sifil, Ebubekir. Muvatta Nüshaları Muhteva Analizi. İstanbul: Rihle Kitap, 2017.
• Şâfiî, Muhammed b. İdrîs. el-Müsned. Kuveyt: Şeriketü Garâs, 2004.
• Tirmizî, Muhammed b. Îsâ. Sünenü’t-Tirmizî. Mısır: Mustafâ el-Bâb el-Halebî, 1975.