Research Article

Nazariyyatü Irtikâi Hadîsi’d-Da‘îf ilâ’l-Hasen li-gayrihî

Volume: 22 Number: 1 June 30, 2024
TR AR

Nazariyyatü Irtikâi Hadîsi’d-Da‘îf ilâ’l-Hasen li-gayrihî

Abstract

Bu araştırma, güvenilir râvîlerin takibiyle zayıf hadisin sahîh li-gayrihî mertebesine yükselmesi konusundaki teorik bir çalışmayı içermektedir. Dr. Mahmûd el-Tahhân, Nu-ruddîn Itr ve Mâhir Yâsin el-Fahl gibi çağdaş hadis âlimleri, sahîh li-gayrihî mertebesine yükselen hasen li-zâtihî hadisini ele almışlar ancak zayıf hadisin sahîh li-gayrihî merte-besine yükselmesini ele almamışlardır. Bu, bnü’s-Salâh’ın Ulûmu’l-Hadîs adlı eserinde hasen li zâtihî bahsinde, Muhammed b. ‘Amr bin Alkame’nin “Ümmetime zor gelmeyece-ğini bilseydim...” örneğinde, râvînin kendisinin sadûk olduğunu, ancak ona benzer veya ondan üstün bir destek gelirse sahîh li-gayrihî mertebesine yükseleceğini belirtmesine dayanmaktadır. Bu görüş, İbnü’s-Salâh’ın es-Sıyâne fî Şerhi Müslim adlı eserinde belirt-tiği hususla çelişmektedir; zira bu eser Ulûmu’l-Hadîs adlı eserinden sonra yazılmıştır. Bilindiği üzere, “âlimin görüşü, tüm eserlerinden alınır.” Ayrıca bu görüş, Sahîhayn’ın (Buhârî ve Müslim) gerçekliğiyle de çelişmektedir; zira onlar eserlerinde munkatı‘ ol-duğu için zayıf sayılan mu‘allak hadislere yer vermiş ve başka yerlerde tam isnadlarıyla zikretmişlerdir. Ayrıca, râvîlerin hatalarının bulunmadığını, güvenilir râvîlerin onayla-dığı rivayetlerle mutabık olduğunu belirterek, ‘intikâî metod’ olarak adlandırılan yön-temi kullanmışlardır. Bazı âlimler, güvenilir râvîlerin takibiyle zayıf hadisin sahîh li-gayrihî mertebesine yükselebileceğini açıkça belirtmişlerdir. Bunlar arasında Hâfız İbn Hacer, es-Subkî ve İbn Kesîr yer almaktadır. Zira, takip edilen hadis, takip eden râvînin hükmünü alır, İbn Hacer'in açıkça belirttiği gibi; çünkü Sahîh-i Buhârî’yi şerh ederken bu konu geniş çapta ele almıştır. Bu nedenle, Sahîhayn’in hadislerinin hükmünün sadece yolların toplamıyla verilmesi gerektiğini belirleyebilmiştir. Ayrıca, İbnü’s-Salâh, es-Sıyâne fî Şerhi Müslim adlı eserinde, güvenilir râvîlerin takibiyle zayıf hadisin sahîh li-gayrihî mertebesine yükseldiğini ve onların Sahîhayn'de nasıl yer aldığını belirtmiştir. Bu görüş, Abdulrahmân el-Mu‘allimî el-Yemânî, Şeyh Muhammed Avvâme ve araştırma-cı Ebu Bekir Kâfî tarafından da desteklenmekte olup, Buhârî ve Müslim’in es-Sahîh’le-rinde hadislerin nasıl yer aldığını dikkate almanın önemini vurgulamışlardır.

Keywords

References

  1. أحمد معبد، مقطع" فائدة حديثية معنى الانتقاء عند البخاري ومسلم"، YouTube
  2. أحمد معبد، "ما معنى الاحتجاج بالراوي، YouTube
  3. بشار عواد معروف، والشيخ شعيب الأرناؤوط، تحرير تقريب التهذيب، ط. مؤسسة الرسالة – بيروت، 1417هـ- 1997م.
  4. ابن حجر، أبو الفضل، أحمد بن علي العسقلاني، فتح الباري بشرح صحيح البخاري، ط. دار المعرفة – بيروت، 1379هـ.
  5. ابن حجر، أبو الفضل العسقلاني، النكت على صحيح البخاري، تحقيق: أبو الوليد هشام بن علي السعيدني، وأبو تميم نادر مصطفى محمود، ط. المكتبة الإسلامية – القاهرة، 1426هـ- 2005م.
  6. ابن حجر، أبو الفضل، أحمد بن علي العسقلاني، النكت على كتاب ابن الصلاح، تحقيق: ربيع بن هادي عمير المدخلي، ط. عمادة البحث العلمي- المدينة المنورة، 1404هـ- 1984م.
  7. ابن حجر، "ماء زمزم لما شرب"، تحقيق: سائد بكداش، ط. دار البشائر الإسلامية – لبنان، 1421هـ.
  8. ابن رجب الحنبلي، عبد الرحمن بن أحمد، "شرح علل الترمذي" تحقيق: نور الدين عتر، ط. دار الملاح.

Details

Primary Language

Arabic

Subjects

Hadith

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2024

Submission Date

June 9, 2024

Acceptance Date

June 10, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 22 Number: 1

APA
Nuermaımatı, A. (2024). Nazariyyatü Irtikâi Hadîsi’d-Da‘îf ilâ’l-Hasen li-gayrihî. Hadis Tetkikleri Dergisi, 22(1), 73-88. https://izlik.org/JA28ME65RY
AMA
1.Nuermaımatı A. Nazariyyatü Irtikâi Hadîsi’d-Da‘îf ilâ’l-Hasen li-gayrihî. Hadis Tetkikleri Dergisi. 2024;22(1):73-88. https://izlik.org/JA28ME65RY
Chicago
Nuermaımatı, Awazıahung. 2024. “Nazariyyatü Irtikâi Hadîsi’d-Da‘îf Ilâ’l-Hasen Li-Gayrihî”. Hadis Tetkikleri Dergisi 22 (1): 73-88. https://izlik.org/JA28ME65RY.
EndNote
Nuermaımatı A (June 1, 2024) Nazariyyatü Irtikâi Hadîsi’d-Da‘îf ilâ’l-Hasen li-gayrihî. Hadis Tetkikleri Dergisi 22 1 73–88.
IEEE
[1]A. Nuermaımatı, “Nazariyyatü Irtikâi Hadîsi’d-Da‘îf ilâ’l-Hasen li-gayrihî”, Hadis Tetkikleri Dergisi, vol. 22, no. 1, pp. 73–88, June 2024, [Online]. Available: https://izlik.org/JA28ME65RY
ISNAD
Nuermaımatı, Awazıahung. “Nazariyyatü Irtikâi Hadîsi’d-Da‘îf Ilâ’l-Hasen Li-Gayrihî”. Hadis Tetkikleri Dergisi 22/1 (June 1, 2024): 73-88. https://izlik.org/JA28ME65RY.
JAMA
1.Nuermaımatı A. Nazariyyatü Irtikâi Hadîsi’d-Da‘îf ilâ’l-Hasen li-gayrihî. Hadis Tetkikleri Dergisi. 2024;22:73–88.
MLA
Nuermaımatı, Awazıahung. “Nazariyyatü Irtikâi Hadîsi’d-Da‘îf Ilâ’l-Hasen Li-Gayrihî”. Hadis Tetkikleri Dergisi, vol. 22, no. 1, June 2024, pp. 73-88, https://izlik.org/JA28ME65RY.
Vancouver
1.Awazıahung Nuermaımatı. Nazariyyatü Irtikâi Hadîsi’d-Da‘îf ilâ’l-Hasen li-gayrihî. Hadis Tetkikleri Dergisi [Internet]. 2024 Jun. 1;22(1):73-88. Available from: https://izlik.org/JA28ME65RY