Research Article
BibTex RIS Cite

“Beyne’l-İnsâf ve’t-Ta‘assub: er-Rudûdü’l-Mutabâdile beyne’l-Mubârekfûrî ve ‘Ulemâ‘i’l-Hanefiyye min Hilâli Şurûhi Câmi‘i’t-Tirmizî”

Year 2025, Volume: 23 Issue: 1, 109 - 120, 30.06.2025

Abstract

Bu çalışma, Ehl-i Hadis geleneğinin önde gelen âlimlerinden Şeyh Abdurrahmân Mübarekfûrî ile Hint alt kıtasındaki Deobendî okulunun önde gelen Hanefî âlimleri arasında cereyân eden karşılıklı tenkit ve ilmî reddiyeleri Tirmizî’nin el-Câmi‘u’s-Sahîh’ine yazdıkları şerhler üzerinden inceler ve analiz etmiştir. Makale, Hanefî âlimlerinin Ehl-i Hadîs ile etkileşimlerinde benimsedikleri usûlü inceler ve özellikle Mübârekfûrî'yi hedef alan sert reddiyelerin ve tenkîdî tavırların dikkate değer ör-neklerini vurgular. Metin analizi, sert dil ve katı eleştirilerden (sözgelimi el-Sirhindî ve el-Kankûhî’nin eserlerinde bulunanlar) el-Keşmîrî ve el-Binnûrî tarafından ör-neklendirilen daha geniş akademik tartışmalara kadar çeşitli yanıtlar ve retorik yo-ğunluk ortaya koymaktadır. Özellikle ikincisi, Mübârekfûrî’ye sert eleştiriler yö-neltmiş, onu akademik yetersizlik, önyargı, yanlış yorumlama ve hatta İmam Ebû Hanîfe ve takipçilerine karşı düşmanlıkla itham etmiştir. Tetkik ayrıca Mübârekfûrî’nin Hanefi âlimlerine ve onların yorumlarına verdiği yanıtları da ince-leyerek, özellikle Hanefi otoriteler olmak üzere ünlü hukukçuları küçümseyen ve aşındırıcı dil kullandığını belirtmektedir. Bu, el-Keşmirî’nin el-Urf el-Şâzî’sine yöne-lik eleştirisinde ve kendisiyle belirli fıkıh konularında farklı düşünenlere yönelik sert yanıtlarında açıkça görülmektedir. Hanefi fıkhı ve taraftarlarına yönelik değer-lendirmelerinde kışkırtıcı ifadeler yer almaktadır; bunlar arasında İmam Ebû Hanîfe’nin hadis ezberleme konusundaki güvenilirliğini sorgulaması ve tanınmış âlimlere asılsız ifadeler atfetmesi de yer almaktadır. Söz gelimi İbn Abdülberr’e Ebû Hanîfe’ye karşı ‘zayıf hafıza’ suçlaması yöneltmiştir; araştırmacı bu atıf için İbn Ab-dülberr’in eserlerinde hiçbir kanıt bulamamıştır. Makale, iki taraf arasındaki eleşti-rel etkileşimin bir dereceye kadar akademik canlılığı yansıtsa da, sıklıkla akademik adaletten gerginliğe ve kişisel saldırılara doğru kaydığı sonucuna varmaktadır. Bu durum, mezhepçilik ve önyargıların üstünde yükselirken akademik çabayı onurlan-dıran, bu mirasın yenilenmiş ve dengeli bir şekilde incelenmesine olan ihtiyacın al-tını çiziyor.

References

  • القرآن الكريم
  • ابن الملقن، سراج الدين أبو حفص عمر بن علي بن أحمد الشافعي المصري، البدر المنير في تخريج الأحاديث والأثار الواقعة في الشرح الكبير، تحقيق: مصطفى أبو الغيط وعبد الله بن سليمان وياسر بن كمال، دار الهجرة للنشر والتوزيع - الرياض-السعودية، الطبعة: الاولى، 1425هـ-2004م.
  • ابن عبد البر، الانتقاء في فضائل الأئمة الثلاثة الفقهاء، أبو عمر يوسف بن عبد البر النمري، مكتبة القدسي، سنة النشر: 1350هـ.
  • البخاري، أبو عبد الله محمد بن إسماعيل، صحيح البخاري، المحقق : محمد زهير بن ناصر الناصر، الناشر : دار طوق النجاة، الطبعة : الأولى 1422هـ.
  • البنوري، محمد يوسف، معارف السنن، ايجوكيشنل بريس كراتشي – باكستان-، الطبعة المنشورة عام: 1413هـ.
  • البنوري، محمد يوسف، نفحة العنبر من حياة إمام العصر الشيخ أنور، الناشر: إدارة المجلس العلمي بكراتشي، الطبعة الثانية، 1389هـ - 1969م.
  • البنوري، محمد يوسف، نفحة العنبر من حياة إمام العصر الشيخ أنور، الناشر: إدارة المجلس العلمي بكراتشي، الطبعة الثانية، 1389هـ - 1969م.
  • البيهقي، أبو بكر أحمد بن الحسين بن علي بن موسى، سنن البيهقي الكبرى، تحقيق: محمد عبد القادر عطا، مكتبة دار الباز - مكة المكرمة، سنة النشر: 1414 – 1994.
  • البيهقي، أبو بكر أحمد بن الحسين، المدخل إلى علم السنن، اعتنى به وخرَّجَ نقُولَه: محمد عوامة، دار اليسر للنشر والتوزيع، القاهرة، دار المنهاج للنشر والتوزيع، بيروت– لبنان، الطبعة الأولى: 1437هـ-2017 م.
  • السرهندي، سراج أحمد، مجموعة أربعة شروح ترمذي، كانبور، سنة الطبع: 1299هـ.
  • العطاري، محمد هاشم خان، شرح جامع الترمذي، مقدمة الكتاب، مكتبة إمام أهل السنة، سنة النشر: 1439هـ- 2018م.
  • الغوري، سيد عبدالماجد، تحفة الأحوذي بشرح جامع الترمذي دراسة نقدية، التجديد، المجلد 20، العدد 39، الجامعة الإسلامية العالمية ماليزيا، 1437هـ - 2016م، ص197.
  • الكشميري، أنظر شاه، نقش دوام، الناشر: شاه اكيدمي، ديوبند، الطبعة الثانية:1996م.
  • الكشميري، أنور شاه، العرف الشذي، تصحيح: الشيخ محمود شاكر، دار إحياء التراث العربي، بيروت-لبنان، الطبعة الأولى: 1425هـ -2004م.
  • الكنكوهي، رشيد أحمد، الكوكب الدري، العناية: تقي الدين الندوي، أروقة للدراسات والنشر، الطبعة الأولى: 1438هـ - 2017م.
  • لدهيانوي، محمد يوسف، حضرت شيخ اكابر كي نظر مين، مجلة شهرية "البينات"، عدد خاص عن الشيخ البنوري، محرم 1398هـ.
  • المباركفوري، محمد عبد الرحمن، تحفة الأحوذي بشرح جامع الترمذي، دار الكتب العلمية، بيروت –لبنان، الطبعة الأولى:1410هـ - 1990م.
  • المباركفوري، محمد عبد الرحمن، مقدمة تحفة الأحوذي، المراجعة والتصحيح: عبد الرحمن محمد عثمان، دار الفكر للطباعة والنشر والتوزيع، د.ت. ج1، ص427.
  • ممدوح، محمود سعيد، تشنيف الأسماع بشيوخ الإجازة والسماع، بيروت، الطبعة الثانية:1434هـ.
  • النوشهروي، أبو يحيى إمام خان، تراجم علماء أهل الحديث، د.ن و د.ط.
There are 20 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Hadith
Journal Section Research Article
Authors

Fadl Ahmed Muhācir This is me 0009-0009-3244-3512

Submission Date May 11, 2025
Acceptance Date June 30, 2025
Publication Date June 30, 2025
Published in Issue Year 2025 Volume: 23 Issue: 1

Cite

APA Muhācir, F. A. (2025). “Beyne’l-İnsâf ve’t-Ta‘assub: er-Rudûdü’l-Mutabâdile beyne’l-Mubârekfûrî ve ‘Ulemâ‘i’l-Hanefiyye min Hilâli Şurûhi Câmi‘i’t-Tirmizî”. Hadis Tetkikleri Dergisi, 23(1), 109-120.
AMA Muhācir FA. “Beyne’l-İnsâf ve’t-Ta‘assub: er-Rudûdü’l-Mutabâdile beyne’l-Mubârekfûrî ve ‘Ulemâ‘i’l-Hanefiyye min Hilâli Şurûhi Câmi‘i’t-Tirmizî.” Hadis Tetkikleri Dergisi. June 2025;23(1):109-120.
Chicago Muhācir, Fadl Ahmed. “‘Beyne’l-İnsâf Ve’t-Ta‘assub: Er-Rudûdü’l-Mutabâdile Beyne’l-Mubârekfûrî Ve ‘Ulemâ‘i’l-Hanefiyye Min Hilâli Şurûhi Câmi‘i’t-Tirmizî’”. Hadis Tetkikleri Dergisi 23, no. 1 (June 2025): 109-20.
EndNote Muhācir FA (June 1, 2025) “Beyne’l-İnsâf ve’t-Ta‘assub: er-Rudûdü’l-Mutabâdile beyne’l-Mubârekfûrî ve ‘Ulemâ‘i’l-Hanefiyye min Hilâli Şurûhi Câmi‘i’t-Tirmizî”. Hadis Tetkikleri Dergisi 23 1 109–120.
IEEE F. A. Muhācir, “‘Beyne’l-İnsâf ve’t-Ta‘assub: er-Rudûdü’l-Mutabâdile beyne’l-Mubârekfûrî ve ‘Ulemâ‘i’l-Hanefiyye min Hilâli Şurûhi Câmi‘i’t-Tirmizî’”, Hadis Tetkikleri Dergisi, vol. 23, no. 1, pp. 109–120, 2025.
ISNAD Muhācir, Fadl Ahmed. “‘Beyne’l-İnsâf Ve’t-Ta‘assub: Er-Rudûdü’l-Mutabâdile Beyne’l-Mubârekfûrî Ve ‘Ulemâ‘i’l-Hanefiyye Min Hilâli Şurûhi Câmi‘i’t-Tirmizî’”. Hadis Tetkikleri Dergisi 23/1 (June2025), 109-120.
JAMA Muhācir FA. “Beyne’l-İnsâf ve’t-Ta‘assub: er-Rudûdü’l-Mutabâdile beyne’l-Mubârekfûrî ve ‘Ulemâ‘i’l-Hanefiyye min Hilâli Şurûhi Câmi‘i’t-Tirmizî”. Hadis Tetkikleri Dergisi. 2025;23:109–120.
MLA Muhācir, Fadl Ahmed. “‘Beyne’l-İnsâf Ve’t-Ta‘assub: Er-Rudûdü’l-Mutabâdile Beyne’l-Mubârekfûrî Ve ‘Ulemâ‘i’l-Hanefiyye Min Hilâli Şurûhi Câmi‘i’t-Tirmizî’”. Hadis Tetkikleri Dergisi, vol. 23, no. 1, 2025, pp. 109-20.
Vancouver Muhācir FA. “Beyne’l-İnsâf ve’t-Ta‘assub: er-Rudûdü’l-Mutabâdile beyne’l-Mubârekfûrî ve ‘Ulemâ‘i’l-Hanefiyye min Hilâli Şurûhi Câmi‘i’t-Tirmizî”. Hadis Tetkikleri Dergisi. 2025;23(1):109-20.