Sahîh-i Buhârî Nüshalarına Dair Yeni Bulgular II: es-Sagânî Nüshası ve Türkiye Kütüphanelerindeki Yazmaları
Abstract
Bu çalışma Radıyyüddîn es-Sagânî’nin (v. 650/1252) Sahîh-i Buhârî nüshasının hususiyetlerini,
diğer Buhârî nüshalarından ayrılan yönlerini ve Türkiye’de tespiti yapılan yazmalarını
ele almaktadır. Günümüze ulaşıp ulaşmadığı konusunda belirsizlikler bulunan es-
Sagânî’nin Buhârî nüshasının Türkiye’de yirmiden fazla kopyası (furû‘) tespit edilmiştir. Çalışmada
önce es-Sagânî’nin hayatı ve ilmî kişiliği ele alınmış, sonra nüshasının özellikleri
üzerinde durulmuştur. Diğer Buhârî nüshalarından ayrılan yönleri örnekleriyle birlikte ortaya
konulmuştur. Türkiye’de tespiti yapılan nüshaların ön plana çıkanları tanıtılarak çalışma
sonlandırılmıştır. Buhârî’nin yaşadığı dönemde yazılan ve talebesi Firebrî’nin tashihini
içeren kadîm bir nüshaya dayanıyor olması es-Sagânî nüshasını diğerlerinden ayıran en belirgin
özelliktir. Bu nüshayı esas alıp başka üç nüsha için işaretler belirleyen es-Sagânî, nüshalar
arasında lafız farklılığı meydana geldiğinde bunlara hâşiyede işaret etmiş ve günümüz
tahkik kurallarını o dönemde büyük oranda işletmiştir. Firebrî’den sonra oluşan nüshalar
arası birçok farklılığı bizzat Buhârî’nin veya Firebrî’nin notlarıyla çözüme kavuşturan es-
Sagânî’nin Buhârî nüshası ayrıca hâşiye kısmındaki açıklamalarla es-Sagânî’nin dilci kimliğini
yoğun bir şekilde hissettirmektedir. Türkiye’deki zengin yazma eser külliyatının es-
Sagânî nüshasını ilgilendiren yönü bu makale ile ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Keywords
References
- Hadis Tetkikleri Dergisi (HTD), XIV/1, 2016.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Religious Studies
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
June 30, 2016
Submission Date
February 25, 2016
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2016 Volume: 14 Number: 1