Hadis Terimi Hakkında

Abstract

Tarihî süreçte kavramlar, yaşlarına ve kullanımlarına bağlı olarak çeşitli değişimler

geçirmekte; dönemin şartlarına göre, dildeki diğer sözcüklerle aralarındaki

bağlantıları çoğalmakta veya azalmaktadır.1 Geçmişte üç beş kelimeyle

açıklanabilen bir kavram, zamanla değişik boyutlar kazanmasından dolayı,

sayfalarca açıklama gerektirebilmektedir. Örneğin hadis kavramı, İslâm’ın ortaya

çıkışından kısa bir süre sonra, onun temel kavramlarından biri hâline gelmiş,

İslâm bilimlerinin gelişimiyle beraber genişleyerek çok boyutlu anlamlar

kazanmıştır.

Bir yandan Hz. Peygamber’in tarihsel ve dinî kimliğiyle, diğer yandan İslâm

dininin yapısını oluşturan ana unsurlardan biri olması nedeniyle önemli bir

terim olan hadis, aynı zamanda üzerinde en çok tartışılan meselelerden biridir.

Bu öneme binaen, geçmişte ve günümüzde yazılan birçok kitap ve makale, hadis

kelimesinin sözlük ve ıstılah anlamları hakkında –bunların çoğu birbirinin

tekrarı olsa da– bilgi vermektedir. Fakat hadis teriminin tarihsel gelişimini inceleyen

müstakil bir çalışma bulabilmek zordur.

Bu eksiklik nedeniyle hadis kelimesinin İslâm’dan önceki dönemde nasıl

kullanıldığından başlayarak, İslâm’ın gelişi ve daha sonra Hadis ilminin gelişimiyle

kazandığı anlam boyutlarını ve aynı/yakın anlamlarda kullanılan diğer

terimleri bir makale çerçevesinde incelemek yararlı olacaktır. Modern zamanlarda

İslâm’a dair yapılan çalışmaların üzerinde yoğunlaştığı alanlardan birinin

hadis olduğu düşünüldüğünde, hadis terimi hakkında, derli toplu müstakil bir

makale yazılmasının gereği ortaya çıkmaktadır.

Keywords

• Hadis,Terimi

References

1. Hadis Tetkikleri Dergisi, (HTD), XI/1, 2013.