Batı’da Hadis Çalışmalarında Tek Râvili Tarîkler

Year 2012, Volume: 10 Issue: 2, 7 - 22, 30.12.2012

Fatma Kızıl

Abstract

Batı’da hadis araştırmalarının kurucusu Ignaz Goldziher hadislerle ilgili değerlendirmelerinde

isnâdları dikkate almamışsa da hem ondan önceki dönemde Alois Sprenger ve

William Muir gibi isimler hem de sonraki dönemde J.H. Kramers ve Joseph Schacht gibi

oryantalistler isnâdlardan belirli sınırlamalarla yararlanma yoluna gitmişlerdir. Söz konusu

sınırlamaların en dikkat çekeni tek Râvili tarîklerin güvenilmez kabul edilmesidir. Schacht

geliştirdiği müşterek Râvi teorisi ile müşterek Râviden önceki tek Râvili tarîklerin tarihîliğini

reddetmiş ve bu konuyla irtibatlı olarak “yayılma” kavramını geliştirmiştir. Müşterek Râvi

teorisini birtakım değişikliklerle uygulayan G.H.A. Juynboll ise hem müşterek Râvi öncesi

hem de sonrası tek Râvili tarîklerin sıhhatini reddederek, esasen mefhûm olarak Schacht’ta

da görülen “dalış”ları kavramlaştırmış, ayrıca “örümcek” adını verdiği dalışlardan mürekkep

isnâd yapılarının tarihlendirilemez olduğunu iddia etmiştir. Bu makalede müşterek Râvi teorisi

bağlamında geliştirilen yayılma, dalış ve örümcek kavramlarından hareketle tek Râvili

isnâdlara yöneltilen eleştiriler ele alınarak tahkîk edilmekte, söz konusu eleştirilerin oryantalistlerin

hadis literatürüne genel yaklaşımı ile yakından irtibatlı olduğu gösterilmektedir.

Keywords

hadis , oryantalizm , Batı’da hadis çalışmaları , tek Râvili tarîk , dalış , müşterek Râvi

References

• Hadis Tetkikleri Dergisi, (HTD), X/2, 2012.