΄Abdürrazzâk b. Hammâm (126–211/744–827) Şi‘i mi?

Abstract

Bazı biyografi/tabakât kaynaklarında büyük hadis bilgini ΄Abdurrazzâk b. Hemmâm’ın

şiî olduğu hakkında bilgiler bulunmaktadır. Bu bilgilere dayanılarak onun rivayet ettiği hadislerin

güvenilirliğinden şüphelenilmiştir. Râvi eleştirmenleri bu konuda dikkatli davranmamışlar,

sünnî olanlar konuyla gerektiği gibi ilgilenmezken, şiî olanlar ΄Abdurrazzak’ı şiî göstermeye

çalışmışlardır. Ayrıca ilk dönem bilginlerinin kullandıkları ‘teşeyyu΄’ teriminin, ‘şiî

mezhebine mensup bilginler’ anlamında kullanıldığı sanılmıştır. Hâlbuki teşeyyu’ kavramı ilk

dönemlerde yalnızca, halifeliğe liyakatte Hz. Ali’yi Hz. Osman’a tercih etmek anlamına gelmekteydi.

Sünnî bilginlerin çoğu da halifeliğe Hz. Ali’nin Hz. Osman’dan daha layık olduğu

kanaatindeydi.

Bu çalışmada ΄Abdurrazzâk hakkında doğru ve güvenilir bilgiye ulaşma hedeflenmiş olup

onun bugün bilinen anlamda şiî olup olmadığı tartışılmıştır. Biyografi bilginlerinin verdikleri

bilgiler ve ΄Abdurrazzâk’ın rivayet ettiği hadisler incelenmiş, elde edilen bilgiler ışığında onun

şiî olmadığı anlaşılmıştır. Bu arada onun rivayet ettiği hadislerin güvenilirliği problemine de

ışık tutulmuş, böylece araştırıcıların, ΄Abdurrazzâk’ın rivayetleri hakkında daha güvenilir bir

yol izleyebilmelerine katkıda bulunmak amaçlanmıştır.

Keywords

• Hadis,Râvi,Teşeyyu΄,Sunnî,Şi‘î

References

1. Hadis Tetkikleri Dergisi, (HTD), IV/1, 2006.