Fuat Sezgin’in ‘Yetki Verilmiş Kitap Râvî ve Müellifleri’ Ta-nımı Üzerine İsrâîlî Rivâyetlere Dair Bir Değerlendirme

Recep Atav

Fuat Sezgin’in ‘Yetki Verilmiş Kitap Râvî ve Müellifleri’ Ta-nımı Üzerine İsrâîlî Rivâyetlere Dair Bir Değerlendirme

Abstract

Bilimler tarihi alanında dünya çapında önemli araştırmaları bulunan merhum Fuat Sezgin’in tarih ve hadis tarihi alanında yaptığı çalışmalar vesilesiyle ilahiyat dünyasında özel bir yeri vardır. Birçok dil bilmesi ve tarihçi kimliği, kadîm eserleri değerlendirmede gösterdiği ustalı-ğı sonraki nesiller için ufuk açmakta, ilahiyat alanında yapılan çalışmalara yeni fikirler sun-maktadır. Bu makalede merhum Fuat Sezgin’in İsrâilîyyâta dair rivâyetlerin senedlerini de-ğerlendirmede kullandığı ‘yetki verilmiş kitap ravî ve müellifleri’ tabiri tetkike konu edilip, geçmişten bugüne tartışılagelen İsrâilî rivâyetlerin senedlerini değerlendirmede bu tabirin sunduğu imkândan hareketle farklı bir bakış açısı sunulmaya çalışılacaktır. Yaptığımız bu de-ğerlendirmeyi Taberî’nin Cam‘i’u’l-beyân an te’vili âyi’l-Kur’ân adlı meşhur tefsiri üzerinde in-dirgediğimizi, bu yüzden rivâyetlerin senedlerini değerlendirmede merhum Fuat Sezgin’in or-taya attığı bu tabirin kilit bir öneme sahip olduğunu belirtmemiz gerekir.

Keywords

References

Bağdâdî, Ebû Bekr Ahmed b. Alî b. Sâbit, “el-Câmi li-Ahlâkı’r-Râvî ve Âdâbi’s-Sâmi,” tahk. Mahmut Tahan, Mektebetü’l Maari, Riyat, 1998.
Cabiri, M.Abid, “Arap İslam Aklının Oluşumu”, çev. İbrahim Akbaba, Kitabevi Yay, 2. Baskı, 2000.
Cerrahoğlu, İsmail, Tefsir Tarihi, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara,1988.
Cerrahoğlu, İsmail, “Tefsir Usulü,” İfav yayınları, Ankara,1990.
Derveze, İzzet, “Kuranü’l-Mecid”,çev. Vahdettin İnce, İstanbul: Ekin Yayınları,1997.
Ebû Nuaym, Ahmed b. Abdillâh b. İshâk el-İsfahânî, “Hilyetü’l Evliya Tabakatu’l- Asfıya,” Daru’l- Kitabu’l-Arabi, Beyrut, 1974.
Ebû Reyye, “Muhammedi Sünnetin Aydınlatılması”, çev. Muharrem Tan, Yeni Yönelişler Yayınları, İstanbul,2013.
el-Mızzî, Cemâlüddîn Ebû’l-Haccâc Yusuf, “Tehzîbü’l-Kemâl fî Esmâi’r- Ricâl”, (Müessesetü’r-Risâle, Beyrut, 1992). Fakültesi Dergisi,1968.

Fayda, Mustafa “Taberi” TDV İslâm Ansiklopedisi, İstanbul: TDV Yayınları, 2010.
Hatîb el-Bâğdâdî, “Tarihu Bağdat”, thk. Beşar Iyâd, Dâru’l-Garbı’l-İslamî, Beyrut, 2002.
Hizmetli, Sabri, “Siyer ve İslam Tarihçiliği Üzerine” Diyanet İlmi Dergi, 4/24, 1989.
Horovitz, “Vehb b. Münebbih”, İslam Ansiklopedisi, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul:1986.
İbn Abdilberr,”Câmiu’l-Beyan an Te’vili Ay’yi’l- Kur’an”, Tahk. Mahmut Şakir, Kahire, Müessesetu’r-Risale, 2000.
İbn Hacar, “Fethu’l-Bari”, tahk. M. Fuat Abdulbaki, Beyrut: Daru’l-Marife,2001.
İbn Hacer, “Lisanu’l- Mizan ”, Müessesetü’l-İlmiyye, Lübnan,1971.
İbn Haldun, “Mukaddime”, çev. Zakir Kadiri Ugan, (Meb. Yay, İstanbul,1989.
İbn Hıbbân, Ebû Hâtim Muhammed, “Sikât”, Dairatül Maarifi Osmaniyye, Haydar abat, 1973.
İbn Sad, Ebû Abdillâh Muhammed, “et-Tabakatu’l Kübra”, tahk. İhsan AbbasDaru’l Sadır, Beyrut, 1968.
İbn Salâh, Abdirrahmân b. Mûsâ eş-Şehrezûrî, “Hadis İlimleri ve Hadis İstılahları Ansiklopedisi”, trc. M. Yaşar Aydemir, İstanbul: M.Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2012.
İbn Teymiyye, “Mecmuatü’l- Fetava”, tahk. Abdurrahman b. Muhammed, Mecmeu Melikü’l-Fehd, Medine, 1995.
İbn Teymiyye, Ebû Abdillâh Fahreddîn, Mecmuatü’l-Resail ve’l- Mesail, Beyrut, 1992.
İbnu’l-Hacer, Ebü’l-Fazl Şihâbüddîn Ahmed b. Alî b. Muhammed el-Askalânî, “Tehzibu’l-Tehzib,” Dairetü’l Maarifi Nizamiyye, Hindistan, Tarihsiz.
Kandemir, Yaşar, “Ka’bul-Ahbar”, TDV İslâm Ansiklopedisi, TDV Yayınları, İstanbul: 2001.
Kaya, Mesut, "De ki: Tevrat'ı Getirin de Okuyun, Tefsirde Kitab-ı Mukaddes'ten Nakilde Bulunmanın Meşruiyeti Bağlamında Bikai-Sehavi Polemiği”, Marife, (Yaz -2013).
Kaya, Mesut, “Çağdaş Tefsirlerde İsrâiliyata Yaklaşım ve Kitab-ı Mukaddes Bilgilerinin Kullanımı”, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Doktora Tezi, 2013.
Koç, M. Akif, “İsnat Verileri Çerçevesinde Erken Dönem Tefsir Faaliyetleri”, Otto Yayınları, Ankara, 2003.
Naima, “Tarih-i Na'ima”, Zuhuri Danışman Yayınları, İstanbul, 1967.
Özcan, Hıdır, “Yahudi Kültürü ve Hadisler”,4. Baskı, İnsan Yayınları, İstanbul,2006.
Özdemir, Veysel, “Abdullah b. Amr b. el-Âs (65/684)’ın Rivayetlerinin Hadis Kaynaklarına Az Sayıda İntikalinin Sebepleri” Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2007.
Öztürk, Mustafa, Tefsirin Halleri, 2. Baskı, Ankara Okulu Yayınları, Ankara, 2016.
Saraçoğlu, Tuba, “Hadis ve Tarih: Metodolojik bir Karşılaştırma Adlı Makale Üzerine”, Hadis Tetkikleri Dergisi,2007.
Sezgin Fuad, “Buhari’nin Kaynakları”, Otto Yayınları, Ankara,2014.
Sezgin, Fuad, “Târîhu’t-Türâsi’l-Arabî” (et-Tedvînü’t-Târihî), Arapça’ya nakl. Mahmud Fehmi Hicâzî, (Riyad: İdâretü’s-Sekâfiyye, Riyad, 1991).
Sezgin, Fuat, “İslam Tarihinin Kaynağı Olmak Bakımından Hadis'in Ehemmiyeti”, İslam Tetkikleri Enstütüsü Dergisi,1956.
Suiçmez, Yusuf, “Sahabe ve Tabiin Sözlerinin Hz. Peygamber’e Nispeti”, Otto Yay. Ankara,2015.
Taberi, Muhammed İbn Cerir b. Yezid b.Kesir el-Amulî, “Milletler ve Hükümdarlar Tarih”i, Çev. Zakir Kadiri Ugan, Ahmet Tamir, Meb yay, İstanbul,1991.
Zehebi, M. Hüseyin ez-Zehebi, “et-Tefsir ve'l-Müfessirun”, Daru İhyai’t-Turasi’l-Arabi, Beyrut, 1976.
Zehebî, Şemsettin Muhammed b. Ahmed, “Siyerü Âlâmi’n-Nübelâ”, Daru’l- Hadis, Kahire,1985.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies

Journal Section

Research Article

Authors

Recep Atav
0000-0003-3413-8422
Türkiye

Publication Date

December 31, 2020

Submission Date

May 12, 2020

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2020 Volume: 18 Number: 2

IZ

https://izlik.org/JA26FX98BJ

Cite

RIS / Bibtex

APA

Atav, R. (2020). Fuat Sezgin’in ‘Yetki Verilmiş Kitap Râvî ve Müellifleri’ Ta-nımı Üzerine İsrâîlî Rivâyetlere Dair Bir Değerlendirme. Hadis Tetkikleri Dergisi, 18(2), 59-73. https://izlik.org/JA26FX98BJ

AMA

1.Atav R. Fuat Sezgin’in ‘Yetki Verilmiş Kitap Râvî ve Müellifleri’ Ta-nımı Üzerine İsrâîlî Rivâyetlere Dair Bir Değerlendirme. Hadis Tetkikleri Dergisi. 2020;18(2):59-73. https://izlik.org/JA26FX98BJ

Chicago

Atav, Recep. 2020. “Fuat Sezgin’in ‘Yetki Verilmiş Kitap Râvî Ve Müellifleri’ Ta-Nımı Üzerine İsrâîlî Rivâyetlere Dair Bir Değerlendirme”. Hadis Tetkikleri Dergisi 18 (2): 59-73. https://izlik.org/JA26FX98BJ.

EndNote

Atav R (December 1, 2020) Fuat Sezgin’in ‘Yetki Verilmiş Kitap Râvî ve Müellifleri’ Ta-nımı Üzerine İsrâîlî Rivâyetlere Dair Bir Değerlendirme. Hadis Tetkikleri Dergisi 18 2 59–73.

IEEE

[1]R. Atav, “Fuat Sezgin’in ‘Yetki Verilmiş Kitap Râvî ve Müellifleri’ Ta-nımı Üzerine İsrâîlî Rivâyetlere Dair Bir Değerlendirme”, Hadis Tetkikleri Dergisi, vol. 18, no. 2, pp. 59–73, Dec. 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA26FX98BJ

ISNAD

Atav, Recep. “Fuat Sezgin’in ‘Yetki Verilmiş Kitap Râvî Ve Müellifleri’ Ta-Nımı Üzerine İsrâîlî Rivâyetlere Dair Bir Değerlendirme”. Hadis Tetkikleri Dergisi 18/2 (December 1, 2020): 59-73. https://izlik.org/JA26FX98BJ.

JAMA

1.Atav R. Fuat Sezgin’in ‘Yetki Verilmiş Kitap Râvî ve Müellifleri’ Ta-nımı Üzerine İsrâîlî Rivâyetlere Dair Bir Değerlendirme. Hadis Tetkikleri Dergisi. 2020;18:59–73.

MLA

Atav, Recep. “Fuat Sezgin’in ‘Yetki Verilmiş Kitap Râvî Ve Müellifleri’ Ta-Nımı Üzerine İsrâîlî Rivâyetlere Dair Bir Değerlendirme”. Hadis Tetkikleri Dergisi, vol. 18, no. 2, Dec. 2020, pp. 59-73, https://izlik.org/JA26FX98BJ.

Vancouver

1.Recep Atav. Fuat Sezgin’in ‘Yetki Verilmiş Kitap Râvî ve Müellifleri’ Ta-nımı Üzerine İsrâîlî Rivâyetlere Dair Bir Değerlendirme. Hadis Tetkikleri Dergisi [Internet]. 2020 Dec. 1;18(2):59-73. Available from: https://izlik.org/JA26FX98BJ