Book Review
BibTex RIS Cite

Bid‘at Ehlinden Hadis Rivâyeti –Sahîh-i Müslim Özelinde–, Fuat KARABULUT

Year 2024, Volume: 22 Issue: 1, 167 - 175, 30.06.2024

Abstract

Bid‘at Ehlinden Hadis Rivâyeti –Sahîh-i Müslim Özelinde–,
Fuat KARABULUT, 1. Baskı, Ankara: Fenomen Yayıncılık, 2022, 252 sayfa.

References

  • el-Cûzcânî, Ebû İshak İbrahim b. Ya‘kûb. Ahvâlü’r-ricâl (nşr. Subhî el-Bedrî es-Sâmerrâî), Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1405/1985.
  • Çalgan, Mehmet Ali. Muhaddisler Muhtevâ Tenkidi Yaptı Mı, İstanbul: İFAV Yayın, 2024.
  • Çınar, Merve. Ehl-i Bid’at Olarak Cerh Edilen Raviler ve Rivayetlerinin Değeri. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
  • Doğanay, Süleyman, “Bid’atçılıkla Tenkid Edilen Buhârî Ravileri”, Bilimname: Düşünce Platformu, 2015/1, sayı: 28, s. 27-54.
  • İbn Hacer, Ahmed b. Ali el-Askalânî. Hedyü’s-sârî mukaddimetü fethi’l-bâri şerhu Sahîhi’l-Buhârî, Dımaşk: Dâru’l-Feyha, 2000/1421.
  • İbnü’s-Salâh, Ebû Osman b. Abdurrahman eş-Şehrezûrî. Ulûmü’l-hadîs (nşr. Nureddin Itr), Dımaşk: Dâru’l-Fikr, 1427/2006.
  • Karabulut, Fuat. Bid‘at Ehlinden Hadis Rivayeti -Sahîh-i Müslim Özelinde-. Ankara: Fenomen Yayıncılık, 2023.
  • el-Kâsımî, Muhammed Cemâluddîn b. Muhammed, Kavâidü’t-tahdîs min funûni mustalahi’l-hadîs (nşr. Muhammed Behcet el-Baytâr), Dımaşk: Mektebetü’n-Neşri’l-Arabî, 1343/1925.
  • Kuzudişli, Bekir. Şîa ve Hadis: Başlangıcından Kütüb-i Erbaa’ya Hadis Rivayeti ve İsnad, İstanbul: Klasik Yayınları, 2017.
  • Müslim b. el-Haccâc, Ebü’l-Hüseyin el-Kuşeyrî. el-Câmi‘u’s-sahîh. I-VIII, İstanbul: Çağrı Yayınları, 1412/1992.
  • Müslim b. el-Haccâc, Kitâbü’t-Temyîz (nşr. Muhammed b. Ali el-Ezherî). Kahire: el-Fârûku’l-Hadîse li’t-Tıbâ‘a, 2008.
  • en-Necâşî, Ahmed b. Ali, Ricâlü’n-Necâşî, Beyrut: Şeriketü’l-A‘lemî li’l-Matbû‘ât, 1431/2010.
  • Özdemir, Zehra. Hadis Usulünde Ehl-i Bid‘at Problemi ve Uygulamadaki Yansımaları Kayseri: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2007.
  • es-Suyûtî, Ebü’l-Fazl Celâlüddin Abdurrahman b. Ebî Bekir b. Muhammed eş-Şâfiî. Tedrîbü’r-Râvî fi şerhi Takrîbi’n-Nevâvî (nşr. Muhammed Avvâme). I-V, Medine: Dâru’l-minhâc, 2016/1437.
  • Şahyar, Ataullah, “Bid‘at Ehlinden Hadis Rivayeti Kapsamında Mihne Sürecinin Cerh ve Ta’dile Etkisi” Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (2013/2) 12/24, s. 29-57.
  • Taş, Mustafa, “Müslim’in Ehli Bid‘at Râvilerden Rivayet ile İlgili Durumu”, Marife Dini Araştırmalar Dergisi (Aralık 2018) 18/2: s. 605-629.
  • Topgül, Muhammed Enes. Rivayetten Râviye: Cerh-Ta‘dîl Hükümleri Nasıl Oluştu?. İstanbul: İFAV Yayın, 2024.
  • Topgül, Hadis Râvilerinde Şiîlik Eğilimi. İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2010.
  • Turhan, Halil İbrahim. “Buhârî’nin Ehl-i Bid‘at Râvileri ile İlgili Metodu”, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (2016) 9: s. 107-110.
  • Tûsî, Ebû Ca‘fer Muhammed b. el-Hasan b. Ali, el-Fihrist (nşr. M. Sâdık Âl-i Bahrululûm), Necef: el-Mektebetü’l-Murtazâ, ts.
Year 2024, Volume: 22 Issue: 1, 167 - 175, 30.06.2024

Abstract

References

  • el-Cûzcânî, Ebû İshak İbrahim b. Ya‘kûb. Ahvâlü’r-ricâl (nşr. Subhî el-Bedrî es-Sâmerrâî), Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1405/1985.
  • Çalgan, Mehmet Ali. Muhaddisler Muhtevâ Tenkidi Yaptı Mı, İstanbul: İFAV Yayın, 2024.
  • Çınar, Merve. Ehl-i Bid’at Olarak Cerh Edilen Raviler ve Rivayetlerinin Değeri. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
  • Doğanay, Süleyman, “Bid’atçılıkla Tenkid Edilen Buhârî Ravileri”, Bilimname: Düşünce Platformu, 2015/1, sayı: 28, s. 27-54.
  • İbn Hacer, Ahmed b. Ali el-Askalânî. Hedyü’s-sârî mukaddimetü fethi’l-bâri şerhu Sahîhi’l-Buhârî, Dımaşk: Dâru’l-Feyha, 2000/1421.
  • İbnü’s-Salâh, Ebû Osman b. Abdurrahman eş-Şehrezûrî. Ulûmü’l-hadîs (nşr. Nureddin Itr), Dımaşk: Dâru’l-Fikr, 1427/2006.
  • Karabulut, Fuat. Bid‘at Ehlinden Hadis Rivayeti -Sahîh-i Müslim Özelinde-. Ankara: Fenomen Yayıncılık, 2023.
  • el-Kâsımî, Muhammed Cemâluddîn b. Muhammed, Kavâidü’t-tahdîs min funûni mustalahi’l-hadîs (nşr. Muhammed Behcet el-Baytâr), Dımaşk: Mektebetü’n-Neşri’l-Arabî, 1343/1925.
  • Kuzudişli, Bekir. Şîa ve Hadis: Başlangıcından Kütüb-i Erbaa’ya Hadis Rivayeti ve İsnad, İstanbul: Klasik Yayınları, 2017.
  • Müslim b. el-Haccâc, Ebü’l-Hüseyin el-Kuşeyrî. el-Câmi‘u’s-sahîh. I-VIII, İstanbul: Çağrı Yayınları, 1412/1992.
  • Müslim b. el-Haccâc, Kitâbü’t-Temyîz (nşr. Muhammed b. Ali el-Ezherî). Kahire: el-Fârûku’l-Hadîse li’t-Tıbâ‘a, 2008.
  • en-Necâşî, Ahmed b. Ali, Ricâlü’n-Necâşî, Beyrut: Şeriketü’l-A‘lemî li’l-Matbû‘ât, 1431/2010.
  • Özdemir, Zehra. Hadis Usulünde Ehl-i Bid‘at Problemi ve Uygulamadaki Yansımaları Kayseri: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2007.
  • es-Suyûtî, Ebü’l-Fazl Celâlüddin Abdurrahman b. Ebî Bekir b. Muhammed eş-Şâfiî. Tedrîbü’r-Râvî fi şerhi Takrîbi’n-Nevâvî (nşr. Muhammed Avvâme). I-V, Medine: Dâru’l-minhâc, 2016/1437.
  • Şahyar, Ataullah, “Bid‘at Ehlinden Hadis Rivayeti Kapsamında Mihne Sürecinin Cerh ve Ta’dile Etkisi” Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (2013/2) 12/24, s. 29-57.
  • Taş, Mustafa, “Müslim’in Ehli Bid‘at Râvilerden Rivayet ile İlgili Durumu”, Marife Dini Araştırmalar Dergisi (Aralık 2018) 18/2: s. 605-629.
  • Topgül, Muhammed Enes. Rivayetten Râviye: Cerh-Ta‘dîl Hükümleri Nasıl Oluştu?. İstanbul: İFAV Yayın, 2024.
  • Topgül, Hadis Râvilerinde Şiîlik Eğilimi. İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2010.
  • Turhan, Halil İbrahim. “Buhârî’nin Ehl-i Bid‘at Râvileri ile İlgili Metodu”, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (2016) 9: s. 107-110.
  • Tûsî, Ebû Ca‘fer Muhammed b. el-Hasan b. Ali, el-Fihrist (nşr. M. Sâdık Âl-i Bahrululûm), Necef: el-Mektebetü’l-Murtazâ, ts.
There are 20 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Hadith
Journal Section Articles
Authors

Akif Acar

Publication Date June 30, 2024
Submission Date June 19, 2024
Acceptance Date June 21, 2024
Published in Issue Year 2024 Volume: 22 Issue: 1

Cite

APA Acar, A. (2024). Bid‘at Ehlinden Hadis Rivâyeti –Sahîh-i Müslim Özelinde–, Fuat KARABULUT. Hadis Tetkikleri Dergisi, 22(1), 167-175.
AMA Acar A. Bid‘at Ehlinden Hadis Rivâyeti –Sahîh-i Müslim Özelinde–, Fuat KARABULUT. HTD. June 2024;22(1):167-175.
Chicago Acar, Akif. “Bid‘at Ehlinden Hadis Rivâyeti –Sahîh-I Müslim Özelinde–, Fuat KARABULUT”. Hadis Tetkikleri Dergisi 22, no. 1 (June 2024): 167-75.
EndNote Acar A (June 1, 2024) Bid‘at Ehlinden Hadis Rivâyeti –Sahîh-i Müslim Özelinde–, Fuat KARABULUT. Hadis Tetkikleri Dergisi 22 1 167–175.
IEEE A. Acar, “Bid‘at Ehlinden Hadis Rivâyeti –Sahîh-i Müslim Özelinde–, Fuat KARABULUT”, HTD, vol. 22, no. 1, pp. 167–175, 2024.
ISNAD Acar, Akif. “Bid‘at Ehlinden Hadis Rivâyeti –Sahîh-I Müslim Özelinde–, Fuat KARABULUT”. Hadis Tetkikleri Dergisi 22/1 (June 2024), 167-175.
JAMA Acar A. Bid‘at Ehlinden Hadis Rivâyeti –Sahîh-i Müslim Özelinde–, Fuat KARABULUT. HTD. 2024;22:167–175.
MLA Acar, Akif. “Bid‘at Ehlinden Hadis Rivâyeti –Sahîh-I Müslim Özelinde–, Fuat KARABULUT”. Hadis Tetkikleri Dergisi, vol. 22, no. 1, 2024, pp. 167-75.
Vancouver Acar A. Bid‘at Ehlinden Hadis Rivâyeti –Sahîh-i Müslim Özelinde–, Fuat KARABULUT. HTD. 2024;22(1):167-75.

İlmî Tedrîsâtın Tertîbi Üzerine…

    Her düşünce ve tasavvur, kendi iç bütünlüğü içerisinde bir ilim telâkkîsine sahiptir. İslâmî ilim geleneği de kendi bütünlüğü içerisinde bu telâkkîyi önce inşâ sonra ikmâl etmiştir. Hayatın tabi akışı içerisinde ihtiyaçlar zuhûr ettikçe önce ilmî geleneğinin alt yapısını teşkil edecek ve istidlâle medâr olacak davranış ve deliller cem‘ ve tasnif edilmiş, sonra bunlar konularına göre taksime tabi tutulmuştur. İslâmî ilimlerin teşekkülünün ilk merhalesini teşkil eden cem‘ dönemi diyebileceğimiz bu sürecin ardından yeni bir telif sürecine intikâl edilmiştir.
    İlim dallarının birbirinden ayrışmaya başladığı, konularının kendine haslığı göz önünde bulundurularak hususî eserlerde toplanmaya başlandığı birkaç yüzyıl devam eden bir sürecin ardından, özellikle farklı medeniyetlere ve dinlere mensup kişilerin Müslüman olmaları ile birlikte, onların sahip olduğu birikim ile İslâmî ilimlerin her birinin sahip olduğu kazanımlar mezcedilmeye başlandı. Dolayısıyla tasnif dönemi diyebileceğimiz bu süreci ikinci bir adım, imtizâcın hâsıl ettiği müktesebâtı ise tefekküre doğru atılan ilk adım olarak değerlendirmek mümkündür.
    İlim dallarının, malumâta dayalı inşâdan tefekküre dayalı tasavvura geçişinde söz konusu ara merhale çok önemli bir tesir icra etmiştir. Bugün İslâmî düşüncenin tefekkür temellerinin sağlamlaştırıldığı merhale ve her türlü adımın atıldığ süreç ‘öteki ile karşılaşmanın kazanımlarının’ bize ait tasavvura uygun bir dönüşüme tabi tutulmasından sonra kurgulanmıştır. Öteki ile karşılaşma dönemi diyebileceğimiz bu merhalede mevcut kazanımları edinip üstlenmek, bir ilmi ilim yapan cihet-i vahdesini tespit, konu ve mesâilindeki farklılaşma dolayısıyla yeni ilim dallarının teşekkülü ve küllî tefekkür geleneğinin vazgeçilmez bir parçası olması şeklinde tezâhür etmiştir.
Tefekkür geleneğimizin içinde yer alan ilim ehlinin, bu küllî tasavvuru idrâk etmesi ve tasavvuru teşkil eden bir duruşa sahip olması, mensuplarından söz konusu tasavvuru üstlenecek insanları/ilim ehlini yetiştirmesine bağlıdır. Bu da, içinde doğulan tasavvurun, hâli hazırda ve gelecekte üstlenilip sürdürülmesi için atılması gereken doğru adımları tespit ve tatbik ile mümkündür.
    Geleceği kurgulayacak ilim ehlinin, içinden geldiği toplumdan edindiği ortalama müktesebâtla yetinmeksizin, tedrîs ve ta‘lîm sürecinde işaret edilen ilim dallarından her birinin ‘içselleştirerek’ elde edilmesi umulan kazanımlarını ikmâl etmesi gerekir. Dil, mantık ve irfân birlikteliğinin hâsıl ettiği usûlün kazanımlarının özümsemesi, kendisinde bir küllî tasavvur ve duruşun zâtında vücut bulması bize ait tasavvurun hâsıl olmasının vazgeçilmez yoludur.
Bütünüyle Batı esaslı eğitim-öğretim değerler manzûmesinin kurgulayıp kontrol ettiği dinî eğitim; her şeyden önce bize ait tasavvuru terk etmeyi öncelemiş, ikinci olarak bidâyetten itibaren tedrîs sürecini izleyip kâmil manada içselleştirerek bir tasavvur oluşumunu imkânsız hâle getirmiştir. Bugün, gerek yaygın gerekse örgün din tasavvurunun teşekkülünü sağlayan diyanet, ilâhiyat ve kendine ait tasavvuru keşfedip sürdürememiş medrese-dergâh camiası, farkında olmadan Batı değerler manzûmesi üzerinden ve müsaade edilen sınırlar içerisinde kalan bir tasavvur üretmektedir. Üretilen ‘yeni tasavvurun’ i‘tikâdî, amelî ve zihnî anlamda ilim geleneğimize aykırı bir mahiyet arz etmesi, ötekine ait değerleri destekleyici vasfından kaynaklanmaktadır.
    İşaret edilen hususların farkında olarak yayın faaliyetlerini sürdüren Hadis Tetkikleri Dergisi (HTD) aracılığı ile kendi duruşumuzu ve müşterek tasavvurumuzu keşfe gayret gösteren arayışlara imkân sunmayı önemsiyoruz. Bir başka deyişle, tereddüt ve sapmaların farkına vararak seyrimize devam etmenin mutlak ihtiyacımız olduğunun idrâki içerisindeyiz. Dolayısıyla aklî, kalbî ve zihnî tekâmülü hâsıl eden usûl tasavvurumuzun öncelenmesi, malûmâtın bu tasavvura göre yorumlanması gerektiğini müdrikiz.
Yayın hayatımızın ikinci yirmi yılı içerisinde, faaliyetlerimizi kesintisiz sürdürerek geride bıraktığımız yirmi iki yılın ardından, Hadis Tetkikleri Dergisi’nin bu sayısında; hadis ilimlerinin muhtelif alanlarında ilmî, irfânî ve nazarî alanlara ta‘alluk eden ilginizi çekecek tetkiklere yer verdik. Araştırmacı ve akademisyenlerimizin müktesebâtını yansıtan tetkikler, araştırma notları, bilimsel etkinlik ve kitap tanıtımları bu sayımızda sizlerin ilgisine arz ettiğimiz içeriğimizdir.
    Makaleleriniz ve araştırmalarınızla sağladığınız destekleriniz sayesinde muhteviyâtı daha da zenginleşecek olan Hadis Tetkikleri Dergisi (HTD) kendini keşif gayreti içerisinde olan ilim ehlince bize iletilen her türlü talebe açık olup bütün imkânlarımızı kullanarak talepte bulunanları desteklemeye çalışacağımızın bilinmesini isteriz.
Geride bıraktığımız kesintisiz yirmi iki yıl ve kırk üç sayı boyunca Hadis Tetkikleri Dergisi’ne (HTD) destek olan, sahip çıkan, bizleri cesaretlendiren, yazılarıyla bizi onurlandıran bütün hoca ve kardeşlerimize şükranlarımızı sunarken bundan sonra da HTD’nin imkânlarının, araştırmacılarımızın hizmetinde olduğunu te’yîden ifade istiyoruz.
    Gelecek sayılarımızda görüşmek dileğiyle...
    Saygılarımızla...

İbrahim HATİBOĞLU