EN
TR
İran’da Zorunlu Askerlik Sistemine Geçiş (1906-1943)
Abstract
Batı Avrupa krallıklarında başlayan zorunlu askerlik sistemi, devlet ile ulus arasında ulusal birliğin tesis edilmesi ve ordunun korunması için kilit bir rol oynamıştır. Avrupa’da sanayileşme ile birlikte ortaya çıkan modern yapı, askerî gücün geliştirilmesinde zorunlu askerlik sistemini gerekli kılmıştır. Pehlevi Hanedanı döneminde Rıza Han ve ardından Muhammed Rıza Şah, modernleşme, istikrar ve milliyetçilik amaçlarıyla zorunlu askerlik sistemini İran’da benimsemişlerdir. Ancak, bu yeni sistem geleneksel İran toplumu tarafından tepkiyle karşılanmış ve Rıza Han’ın otoritesini güçlendirmek için yeni bir ordu düzenine ihtiyaç duyduğu şeklinde algılanmıştır. Muhammed Rıza Şah döneminde ise ülkenin ulusal birliği zedelenmiş, bu sebeple otoriter bir hükümet oluşturulmuştur. Yeni kurulan kabine ve yetkilendirilen Genelkurmay tarafından yönlendirilen ordu, zorunlu askerlik kanunu ile yeniden yapılandırılmıştır. Bu makalede, Kaçar Hanedanlığından Muhammed Rıza Şah Pehlevi dönemine kadar geçen sürede İran’da düzenli bir ordu oluşturulmasının süreçleri ve zorunlu askerlik sisteminin gerekliliği incelenmiştir.
Keywords
References
- ABRAHAMİYAN, Ervand, Iran Beyn-i Du İnkılab, çev. Muhammed İbrahim Fettahi ve Ahmed Gül Muhammedi, Ney, Tahran 1388
- AHMEDİ, Hüseyin ve Seyid Muhammed Hadi Raci, “Mevâzi-i Fıkha Der-Kubal-i Tasvib ve İcrâ-yı Kanun Hıdmet-i Nizâm-ı İcbâri (Ba Te'kid Ber Mevazi-i Şehid Muderris ve Hac-ı Ağa Nurullah İsfahâni) (1294-1320)”, Du Fasılname-i İlmi Pejuheşname-i Hukuk-u İslami, Sayı 21 (1399), c. II, s. 517-538
- AKİLİ, Bakır, Rıza Şah ve Kuşun-u Müttehid'ul-Şekil, Namek, Tahran 1377
- ARYABAHŞAYİŞ, Yahya, “Nizâm-ı İcbari”, Mutalaat-ı Tarihi, Sayı 25 (1388), c. 6, s. 44-85
- AZİMİ, Fahreddin, Buhrân-ı Demokrasi Der-İran 1320-1332, Alborz, Tahran 1370
- CARONIN, Stephane, Erteş ve Hükümet-i Pehlevi, çev. Gulamreza Ali Babayi, Haceste, Tahran 1377
- FETHİ, Kuruş ve Mesud Adinehvend, “Alel ve Zemineha-yı İhya-yı Kanun-ı Nizam-ı Vazife Der-Evayil Saltanat-ı Muhammed Rıza Şah Pehlevi”, Fasılname-i İlmi Mutalaat-ı Tarih-i Nizami, Sayı 33 (1401), c. 9, s. 85-110
- HALİLİFER, Muhammed Rıza, Tovsee ve Nevsazi der-Dövre-i Rıza Şah, Danişgâh-ı Şehid Beheşti, Tahran 1373
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Late Modern Military History, Late Modern History (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
December 31, 2024
Submission Date
June 2, 2024
Acceptance Date
November 11, 2024
Published in Issue
Year 2024 Number: 10
APA
İmamoğlu, O. (2024). İran’da Zorunlu Askerlik Sistemine Geçiş (1906-1943). Harp Tarihi Dergisi, 10, 91-117. https://doi.org/10.61348/htde.1494391
AMA
1.İmamoğlu O. İran’da Zorunlu Askerlik Sistemine Geçiş (1906-1943). TJMH. 2024;(10):91-117. doi:10.61348/htde.1494391
Chicago
İmamoğlu, Oğuzhan. 2024. “İran’da Zorunlu Askerlik Sistemine Geçiş (1906-1943)”. Harp Tarihi Dergisi, nos. 10: 91-117. https://doi.org/10.61348/htde.1494391.
EndNote
İmamoğlu O (December 1, 2024) İran’da Zorunlu Askerlik Sistemine Geçiş (1906-1943). Harp Tarihi Dergisi 10 91–117.
IEEE
[1]O. İmamoğlu, “İran’da Zorunlu Askerlik Sistemine Geçiş (1906-1943)”, TJMH, no. 10, pp. 91–117, Dec. 2024, doi: 10.61348/htde.1494391.
ISNAD
İmamoğlu, Oğuzhan. “İran’da Zorunlu Askerlik Sistemine Geçiş (1906-1943)”. Harp Tarihi Dergisi. 10 (December 1, 2024): 91-117. https://doi.org/10.61348/htde.1494391.
JAMA
1.İmamoğlu O. İran’da Zorunlu Askerlik Sistemine Geçiş (1906-1943). TJMH. 2024;:91–117.
MLA
İmamoğlu, Oğuzhan. “İran’da Zorunlu Askerlik Sistemine Geçiş (1906-1943)”. Harp Tarihi Dergisi, no. 10, Dec. 2024, pp. 91-117, doi:10.61348/htde.1494391.
Vancouver
1.Oğuzhan İmamoğlu. İran’da Zorunlu Askerlik Sistemine Geçiş (1906-1943). TJMH. 2024 Dec. 1;(10):91-117. doi:10.61348/htde.1494391