Düşük Sosyo-Ekonomik Seviyedeki 4-8 Yaş Grubundaki Çocuklara ve Ailelerine Verilen Ağız ve Diş Sağlığı Eğitiminin Aileler Üzerindeki Etkililiğinin Değerlendirilmesi

Abstract

AMAÇ: Düşük Sosyo-ekonomik gelir düzeyine sahip gecekondu bölgesindeki yerleşim yerinde yaşayan 4-8 yaş grubundaki çocuklara ve ailelerine verilen ağız ve diş sağlığı eğitimi ile çocukların ve ailelerinin bu konuda bilinçlendirilmesinin sağlanması ve verilen eğitim programının aileler üzerindeki etkililiğinin ortaya konulması amaçlanmıştır.

GEREÇ ve YÖNTEM: Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ilinin Bademlidere bölgesinde bulunan 3 ilkokula kayıtlı 200 çocuk ve aileleri oluşturmuştur. Çalışma grubunu oluşturan çocuklara ve ailelerine ayrı ayrı haftada 10 saatlik ağız ve diş sağlığı ile ilgili eğitim verilmiştir. Çalışma grubunu oluşturan ailelere araştırmacılar tarafından geliştirilen 26 maddelik soru formu eğitim almadan önce ve eğitim aldıktan sonra uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 16 programı kullanılarak  yüzde, frekans ve iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi (t testi) kullanılmıştır.

BULGULAR: Araştırmaya katılan çocukların %45 i kız, %55’i erkektir. Araştırmaya katılan çocuklar hakkında bilgi veren kişilerin %97 sini anneler, %3’ ünü ise babalar oluşturmuştur. Ailelerin %66,5’i eğitim öncesinde ağız ve diş sağlığını korumak için sadece dişleri fırçalamanın yeterli olduğunu ifade ederken verilen eğitim sonrasında %91’ i sadece diş fırçalamanın ağız ve diş sağlığını korumak için yeterli olmadığını belirtmişlerdir. İki grubun ortalamaları karşılaştırılarak yapılan T testine göre,  iki cevap arasındaki fark anlamlı bulunmuştur (p< 0.05). Eğitim ailelerin %64’ü diş fırçalarını eskidiğinde değiştirirken, %56’sı kullanılan fırçanın yılda 1 kez değişmesinin yeterli olduğunu ifade ederken, verilen eğitim sonrası grubun tamamı diş fırçasının 3 ayda 1 değişmesi gerektiğini belirtmiştir (p< 0.05).

SONUÇ: Ailelere ve çocuklara verilen ağız ve diş sağlığı eğitimlerinin ailelerinin bilgi düzeyini arttırdığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Erken çocukluk dönemi, Ağız ve diş sağlığı eğitimi, sosyo-ekonomik düzey

Keywords

• -

-

Abstract

AMAÇ: Düşük Sosyo-ekonomik gelir düzeyine sahip gecekondu bölgesindeki yerleşim yerinde yaşayan 4-8 yaş grubundaki çocuklara ve ailelerine verilen ağız ve diş sağlığı eğitimi ile çocukların ve ailelerinin bu konuda bilinçlendirilmesinin sağlanması ve verilen eğitim programının aileler üzerindeki etkililiğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. GEREÇ ve YÖNTEM: Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ilinin Bademlidere bölgesinde bulunan 3 ilkokula kayıtlı 200 çocuk ve aileleri oluşturmuştur. Çalışma grubunu oluşturan çocuklara ve ailelerine ayrı ayrı haftada 10 saatlik ağız ve diş sağlığı ile ilgili eğitim verilmiştir. Çalışma grubunu oluşturan ailelere araştırmacılar tarafından geliştirilen 26 maddelik soru formu eğitim almadan önce ve eğitim aldıktan sonra uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 16 programı kullanılarak yüzde, frekans ve iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi (t testi) kullanılmıştır.BULGULAR: Araştırmaya katılan çocukların %45 i kız, %55’i erkektir. Araştırmaya katılan çocuklar hakkında bilgi veren kişilerin %97 sini anneler, %3’ ünü ise babalar oluşturmuştur. Ailelerin %66,5’i eğitim öncesinde ağız ve diş sağlığını korumak için sadece dişleri fırçalamanın yeterli olduğunu ifade ederken verilen eğitim sonrasında %91’ i sadece diş fırçalamanın ağız ve diş sağlığını korumak için yeterli olmadığını belirtmişlerdir. İki grubun ortalamaları karşılaştırılarak yapılan T testine göre, iki cevap arasındaki fark anlamlı bulunmuştur (p< 0.05). Eğitim ailelerin %64’ü diş fırçalarını eskidiğinde değiştirirken, %56’sı kullanılan fırçanın yılda 1 kez değişmesinin yeterli olduğunu ifade ederken, verilen eğitim sonrası grubun tamamı diş fırçasının 3 ayda 1 değişmesi gerektiğini belirtmiştir (p< 0.05).SONUÇ: Ailelere ve çocuklara verilen ağız ve diş sağlığı eğitimlerinin ailelerinin bilgi düzeyini arttırdığı saptanmıştır

Keywords

• Erken çocukluk dönemi, Ağız ve diş sağlığı eğitimi, sosyo-ekonomik düzey

References

1. Ay Y., Z., Eroğlu, E., Türkaslan, S., Bozkurt, F. ve Yılmaz, H. (2005). Aile ve Öğretmenlere Verilen Oral Hijyen Eğitiminin Mental Engelli Çocukların Ağız Sağlığı Durumu Üzerindeki Etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 12 (3), 17-22.
2. Ayrancı, Ü. (2005). Bir Grup İlkokul Öğrencisinde Diş Çürüğü Saptama Araştırması. Sürekli Tıp Eğitimi
3. Dergisi, 14 (3), 50-54.
4. Chan, SCL., Tsar, JSJ., King NM. (2002). Feding and Oral Hygiene Habits of Preschool Children in Hong Kong and Their Caregivers’ Dental Knowledge and Attitudes. Int J Pediatr Dent.12 (5), 322-331.
5. Çavuş, Z.,S. (2010). Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Ağız ve Diş Sağlığına Aile Tutumlarının ve Beslenme Alışkanlıklarının Etkisinin İncelenmesi. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Bolu: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
6. Ersoy, Ö. ve Tezel Sahin, F. (1999). 0-6 Yas Döneminde Anne Baba Eğitiminin Önemi. Mesleki Eğitim Fakültesi
7. Dergisi, 1, 58-62.
8. Gazezoğlu, Ö. (2007). Okulöncesi Eğitim Kurumlarına Devam Eden 6 Yas Çocuklarına Öz Bakım Becerilerinin Kazandırılmasında Oyun Yoluyla Öğretimin Etkisi. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

9. Güler Ç., Eltas A., Güneş D. ve ark. , Malatya İlindeki 7-14 Yaş Arası Çocukların Ağız-Diş Sağlığının
10. Değerlendirilmesi. İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2012; 2: 19-24
11. Köksal, E. (2014). Ağız Diş Sağlığında Beslenmenin Önemi. Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi
12. Oktay, A. (1999). Yaşamın Sihirli Yılları: Okul Öncesi Dönem. İstanbul: Epsilon Yayınları
13. Özmert E. A., Erken çocukluk gelişiminin desteklenmesi-III: Aile. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2006;
14. : 256-273
15. Öztunç, H., Haytaç, M. C., Özmeriç, N. ve Uzel, İ.(2000). Adana İlinde 6-11 Yas Çocukların Ağız Diş Sağlığı
16. Durumlarının Değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi, 17 (2), 1-6.
17. Tulunoğlu, Ö., Bodur, H. ve Akal, N. (1999). Aile eğitim düzeyinin okul öncesi çocuklardaki ağız diş sağlığı uygulamaları üzerine etkisinin değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 16 (2) , 27-32.
18. WHO. Oral Health Promotion through Schools.WHO Information Series on School Health. Document 11, WHO,Geneva 2003 :49-50.
19. Yazar A., Çelik M, ve Kök M., Aile Katılımının Okul Öncesi Eğitimde ve 2006 Okul Öncesi Eğitim
20. Programındaki Yeri. Atatürk Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitü Dergisi 2008 cilt 12, sayı 2: 234-243