Hastanelerde Hazırlanan Onkoloji İlaçlarının Maliyetlerinin Belirlenmesi: Kemoterapi Hazırlama Maliyeti

Abstract

Amaç: Kanser tedavisinde kullanılan yöntemlerden olan kemoterapi üretim hizmetleri tedavi kapsamında kullanılan ilaçlar, doz ve çeşitlilik açısından farklı maliyetlere sahiptir ve kürlerdeki farklılıklar nedeniyle de hastadan hastaya değişkenlik göstermektedir. Çalışmanın temel amacı; ilaçlardan kaynaklanan bu değişiklikten arındırılmış şekli ile, kemoterapi hazırlama süreçlerinin maliyet ve karlılık oranlarının karşılaştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışma bir eğitim araştırma hastanesinde yapılmıştır ve iki farklı yöntem olan manuel ve robotik kemoterapi hazırlama maliyetlerini içermektedir. Araştırma verileri; hastanenin 1 Ocak- 31Aralık 2023 tarihleri arasındaki idari, mali ve istatistiki kayıtları taranarak elde edilmiştir. Hastane otomasyon programı üzerinden fatura edilen kemoterapi hizmet sayıları ortaya konmuştur; bununla birlikte hizmetin verilebilmesi için gerekli olan personel, malzeme, kemoterapinin hazırlandığı ortamda tüketilen diğer tüm maliyetler raporlanmıştır. Elde edilen verilerin analizi ve değerlendirilmesi sürecinde veriler tekrar incelenerek hata kontrolleri yapılmıştır. Süreçte görevli baş eczacı, sorumlu eczacı ve hizmetin üretimine dahil olan personelden görüş alınmış ve gözlem yapılmıştır. Analizler için Excel’den yararlanılmıştır. Bulgular: Çalışma kapsamında ele alınan tüm hizmetlerin %3,02’sinin (1576) manuel, %96,98’sinin (50578) ise robotik infüzyon kemoterapi kategorisinde olduğu tespit edilmiştir. Kemoterapi hazırlama maliyetleri kapsamında; personel giderleri, malzeme giderleri, diğer giderler ve genel üretim giderleri ele alınmıştır. Sonuç: Çalışma kapsamında yapılan analizler sonucunda; manuel kemoterapi birim maliyeti 210,83 TL, birim geliri 221,74 TL ve karlılık oranı %5 olarak hesaplanmıştır. Robotik kemoterapi içinse; birim maliyeti 386,0 TL, birim geliri 469,34 TL ve karlılık oranı da %18 olarak hesaplanmıştır.

Keywords

• sağlık yönetimi
• süreç maliyeti
• kemoterapi hazırlama

Determining the Costs of Oncology Drugs Prepared in Hospitals: Cost of Chemotherapy Preparation

Abstract

Objectives: Chemototherapy manufacturing services, which are among the methods used in cancer treatment, have different costs in terms of dose and variety and vary from patient to patient due to differences in cures. The main objective of the study is to compare the cost and profitability ratios of chemotherapy preparation processes with the purified form of this change caused by drugs. Materials and Methods: The study was conducted in a training research hospital and involved the costs of preparing two different methods, manual and robotic chemotherapy. The research data were obtained by scanning the administrative, financial and statistical records of the hospital from January 1 to December 31, 2023. The numbers of chemotherapy services billed through the hospital automation program are revealed; also personnel, materials, and all other costs consumed in the environment where chemotherapy is being prepared are reported, which are necessary for the provision of the service. In the process of analysis and evaluation of the obtained data, the data was re-examined and error checks were carried out. In the process, the responsible chief pharmacist, the responsible pharmacist and the personnel involved in the production of the service were consulted and observed. Excel is used for analysis. Results: It was found that 3.02% (1576) of all services considered in the scope of the study were manual and 96.98% (50578) were in the category of robotic infusion chemotherapy. Within the scope of chemotherapy preparation costs; personnel expenses, material expenses, other expenses and general production expenses are considered. Conclusion: As a result of the analyses carried out within the scope of the study, the unit cost of manual chemotherapy was calculated as 210,83 TL, the unit revenue was 221.74 TL and the profitability rate was 5%. For Robotic chemotherapy; unit cost is 386.0 TL, unit revenue 469.34 TL and profitability ratio is 18%.

Keywords

• health management
• process cost
• chemotherapy preparation

References

1. Akar, Ç. (1984). Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi Röntgen Laboratuvarı Maliyet-Hacim-Kâr Analizleri. Gazi Üniversitesi.
2. Akbulut, F., ve Gençtürk, M. (2021). Faaliyet tabanlı maliyetleme yöntemleri ile geleneksel maliyetleme yönteminin karşılaştırılması. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 24(3), 435-456. https://sid.hacettepe.edu.tr/tr/menu/makaleler-168
3. Akca, N. (2007). Sağlık hizmetlerinde fiyatlandırma ve hastane hizmetlerinde maliyete dayalı fiyatlandırma modeline ilişkin bir örnek uygulama (Tez Numarası: 229105). [Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
4. Baykara, O. (2016). Kanser Tedevisinde Güncel Yaklaşımlar. Balikesir Saglik Bilimleri Dergisi, 5(3), 154-165. https://doi.org/10.5505/bsbd.2016.93823
5. Büyükmirza, H. K. (2012). Maliyet ve Yönetim Muhasebesi (17. Baskı). Ankara: Gazi Kitabevi.
6. Chan, H., & Lim, Y. (2016). Cost Analysis of Using a Closed-System Transfer Device (CSTD) for Antineoplastic Drug preparation in a Malaysian Government-Funded Hospital. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 4951-4957. https://doi.org/10.22034/APJCP.2016.17.11.4951
7. Çalışkan, Z. (2009, S.2 s.). Sağlık Hizmetlerinde Önceliklerin Belirlenmesinde Ekonomik Değerleme Yöntemi Olarak Maliyet-Etkililik Analizi, [Cost-Effectıveness Analysıs As An Economıc Evaluatıon Method For Prıorıty Settıng In Health Servıces]. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(2), s. 311-332. https://iibfdergi.sdu.edu.tr/tr/.
8. Dalğar, H. (2012). İşletmelerde Maliyet Muhasebesi İle Entegre Üretim Takip Sisteminin Oluşturulması: Bir Vaka Çalışması. Muhasebe Ve Finansman Dergisi (56), 29-50. https://mufad.org.tr/.

9. Erkol, Ü., ve Ağırbaș, İ. (2011). Hastanelerde Maliyet Analizi ve Faaliyet Tabanlı Maliyetleme Yöntemine Dayalı Bir Uygulama[Cost Analysis in Hospitals and An Application of Activity Based Costing Method]. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, 64(2), s. 87-95. https://doi.org/10.1501/Tıpfak_000000790
10. Guıde, P. I. (2009). The Future of Hazardous IV Drug Preparatıon is Here. 1-4. https://www.uspharmacist.com/ adresinden 01.02.2024 tarihinde alınmıştır.
11. Güçlüel, Y., ve Can, G. (2020). Onkoloji Hizmetlerinin Organizasyonu Ve Hemşirelik Yönetimi [Organization And Nursing Management Of Oncology Services]. Gevher Nesibe Journal of Medical & Health Sciences, 5(9), 34–42. https://doi.org/10.46648/gnj.130
12. Hänninen, K., Ahtiainen, H., Suvikas-Peltonen, E., & Tötterman, A. (2023). Automated unit dose dispensing systems producing individually packaged and labelled drugs for inpatients: a systematic review. Eur J Hosp Pharm, 127-135. https://doi.org/10.1136/ejhpharm-2021-003002
13. Kanmaz, Ö. (2019). Hastanelerde Hazırlanan Onkolojik İlaçların İmha Maliyetlerinin Düşürülmesinde Eczacının Rolü. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi] İstanbul Medipol Üniversitesi.
14. Kısakürek, M. M. (2010). Hastane İşletmelerinde Bölüm Maliyet Analizi: Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde Bir Uygulama. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 24(3), s. 226-256.
15. Kısakürek, M., ve Biçer, E. (2011). Maliyet Hacim Kâr Analizinin Bir Hastane İşletmesi MR Ünitesinde Uygulanması [Cost Volume Profıt Analysıs Applıcatıon Of Mr Unıt Of A Hospıtal Admınıstratıon]. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(2), s. 281-306. https://iibfdergi.sdu.edu.tr/tr/.
16. Özgen, H., ve Tatar, M. (2007). Sağlık Sektöründe Bir Verimlilik Değerlendirme Tekniği Olarak Maliyet-Etkililik. [Cost-Effectiveness Analysis as an Efficiency Evaluation Technique in The Health Sector and the Case of Turkey]. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 10(2), s. 109-137. https://sid.hacettepe.edu.tr/tr/menu/makaleler-168
17. Rawabdeh A. A. (2005). Health care cost containment strategies: the Jordanian experience. The International journal of health planning and management, 20(1), 53–66. https://doi.org/10.1002/hpm.797
18. Sağlık Bakanlığı, H. (2017). Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Kanser Dairesi Başkanlığı: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/kanser-tedavisi/kanser-tedavisi-nelerdir/kemoterapi.html adresinden 15.01.2024 tarihinde alınmıştır
19. Tesse, G.; Capasso, G.; Brattoli, S.; Tolomeo, A.; Dimiccoli, V.; Spartà, M.; Mazzotta, S.; Altieri, G.; Giannelli, A.; Ancona, D.; et al. Performance Qualification of Automatic System for Antineoplastic Preparation. Appl. Sci. 2024, 14, 106. https://doi.org/10.3390/ app14010106
20. Titiz, İ., ve Çetin, C. (2000). Karar Almada Geleneksel Maliyet Yöntemi Yaklaşımında Yaşanan Gelişmeler ve Stratejik Maliyet Yönetimi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(2), s. 121-138. https://iibfdergi.sdu.edu.tr/tr/.
21. Yanık, A., Ekinci, O., Kavuncubaşı, Ş., ve Çaşkurlu, T. (2012). Yoğun Bakım Ünitesi Hizmetlerinin Hastane Maliyetlerine Etkisi [The impact of intensive care unit services on hospital costs]. Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi, 52(2), s. 67 - 73. https://hnhtipdergisi.com/.