Research Article

Bireylerin Yaşam Doyumunda Çocuklukta Ebeveynleştirmenin Rolü

Volume: 12 Number: 2 August 31, 2025
EN TR

Bireylerin Yaşam Doyumunda Çocuklukta Ebeveynleştirmenin Rolü

Abstract

Amaç: Yaşam doyumu, bireylerin genel mutluluğunu etkileyen önemli bir faktördür ve bu durumu şekillendiren unsurlardan biri, bireylerin çocukluk dönemlerinde yaşadıkları ebeveynleştirme düzeyidir. Bu çalışmada, bireylerin yaşam doyumu düzeylerine ebeveynleştirilmiş çocuk olma durumunun etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, yaşları 15 ile 65 arasında değişen 227 katılımcıyla yürütülmüştür. Veriler Yaşam Doyumu Ölçeği ve Ebeveynleştirilmiş Çocuk Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, pearson korelasyon ve CHAID analizinden yararlanılmıştır. Bulgular: Sonuç olarak, bu çalışma, bireylerin yaşam doyumunu etkileyen başlıca faktörlerin ekonomik durum ve fiziksel-duygusal alanların yeterliliği olduğunu ortaya koymaktadır. Ekonomik durumu düşük olan katılımcıların yaşam doyumu puanlarının belirgin şekilde daha düşük olduğu görülmüştür. Ayrıca, kalabalık aile ortamı ve çocukluk döneminde yaşanan olumsuz deneyimlerin yaşam doyumunu olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca, son doğan çocukların ebeveynleştirilme ölçeği ve kardeş odaklı ebeveynleşme ölçeği puanlarının daha düşük olduğu görülmüştür, bu durumun doğum sırasının aile içindeki ilişkilerde ve ebeveynlik dinamiklerinde önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Sonuç: Bu bulgular, aile yapısının, ekonomik koşulların ve çocukluk deneyimlerinin bireylerin sosyal ilişkileri ve gelişimsel süreçleri üzerindeki etkilerini anlamak için dikkate alınması gereken kritik unsurlar olduğunu vurgulamaktadır.

Keywords

References

  1. Adisa, T. A., Aiyenitaju, O., & Adekoya, O. D. (2021). The work–family balance of British working women during the COVID-19 pandemic. Journal of Work-Applied Management, 13(2), 241–260. https://doi.org/10.1108/jwam-07-2020-0036
  2. Bayar, Ö., & Doğan, T. (2023). Childhood psychological resilience factors in young adults with adverse childhood experiences: A qualitative preliminary study. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 15(Supplement 1), 213-224. https://doi.org/10.18863/pgy.1292636
  3. Barnett, B., & Parker, G. (1998). The parentified child: Early competence or childhood deprivation?. Child Psychology and Psychiatry Review, 3(4), 146–155. https://doi.org/10.1017/S1360641798001695
  4. Belen, H., Yildirim, M., ve Belen, F.S. (2020). Mutluluk korkusunun gelişme üzerindeki etkisi: Umut ajansının ve umut yollarının aracı rolleri. Avustralya Psikoloji Dergisi , 72 (2), 165-173.
  5. Błażek, M. (2016). Parental attitudes and parentification of children in families with limited parental care competencies. Polish Journal of Applied Psychology, 14(3), 93–108. https://doi.org/10.1515/pjap-2015-0064
  6. Boszormenyi-Nagy, I., & Spark, G. (1973). Invisible loyalties: Reciprocity in intergenerational. Harper & Row. Bowlby, J. (1980). Attachment and loss. Basic Books.
  7. Buhl, H. M. (2008). Significance of individuation in adult child-parent relationships. Journal of Family Issues, 29(2), 262–281. https://doi.org/10.1177/0192513X07304272
  8. Burton, L. (2007). Childhood adultification in economically disadvantaged families: Aconceptual model. Family Relations, 56(4), 329–345. https://doi.org/10.1111/j.1741-3729.2007.00463.x

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Child and Adolescent Development

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 29, 2025

Publication Date

August 31, 2025

Submission Date

December 6, 2024

Acceptance Date

May 2, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 12 Number: 2

APA
Atalay, D. (2025). Bireylerin Yaşam Doyumunda Çocuklukta Ebeveynleştirmenin Rolü. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, 12(2), 443-465. https://doi.org/10.21020/husbfd.1597584
AMA
1.Atalay D. Bireylerin Yaşam Doyumunda Çocuklukta Ebeveynleştirmenin Rolü. HUFHSJ. 2025;12(2):443-465. doi:10.21020/husbfd.1597584
Chicago
Atalay, Derya. 2025. “Bireylerin Yaşam Doyumunda Çocuklukta Ebeveynleştirmenin Rolü”. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal 12 (2): 443-65. https://doi.org/10.21020/husbfd.1597584.
EndNote
Atalay D (August 1, 2025) Bireylerin Yaşam Doyumunda Çocuklukta Ebeveynleştirmenin Rolü. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal 12 2 443–465.
IEEE
[1]D. Atalay, “Bireylerin Yaşam Doyumunda Çocuklukta Ebeveynleştirmenin Rolü”, HUFHSJ, vol. 12, no. 2, pp. 443–465, Aug. 2025, doi: 10.21020/husbfd.1597584.
ISNAD
Atalay, Derya. “Bireylerin Yaşam Doyumunda Çocuklukta Ebeveynleştirmenin Rolü”. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal 12/2 (August 1, 2025): 443-465. https://doi.org/10.21020/husbfd.1597584.
JAMA
1.Atalay D. Bireylerin Yaşam Doyumunda Çocuklukta Ebeveynleştirmenin Rolü. HUFHSJ. 2025;12:443–465.
MLA
Atalay, Derya. “Bireylerin Yaşam Doyumunda Çocuklukta Ebeveynleştirmenin Rolü”. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, vol. 12, no. 2, Aug. 2025, pp. 443-65, doi:10.21020/husbfd.1597584.
Vancouver
1.Derya Atalay. Bireylerin Yaşam Doyumunda Çocuklukta Ebeveynleştirmenin Rolü. HUFHSJ. 2025 Aug. 1;12(2):443-65. doi:10.21020/husbfd.1597584