TR
EN
Odyologların Demans, Bilişsel Tarama ve Demanslı Hastaya Odyolojik Yaklaşım Hakkındaki Bilgi ve Görüşlerinin İncelenmesi
Abstract
Amaç: Çalışmanın amacı odyologların, demans tanısı ya da şüphesi olan yaşlılarla çalışma deneyimlerini incelemek, bilişsel tarama hakkındaki bilgi ve görüşlerini saptamak ve demanstan şüphelenildiği durumlarda uygulamada yaptıkları değişiklikleri ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 23-50 yaş arası, 112’si kadın (%74,2) ve 39’u erkek (%25,8) olmak üzere toplam 151 odyolog/odyoloji ve konuşma bozuklukları uzmanı katılmıştır. Çalışmanın verileri online anket formu ile toplanmıştır. Anket “odyologların demanslı hasta ile çalışma deneyimleri”, “odyologların demans ve demanslı hastaya hizmet yetkinlikleri”, “odyologların bilişsel tarama hakkındaki bilgi ve görüşleri”, “odyologların demanslı bireylerde odyolojik değerlendirme ve müdahaleye yönelik bilgi ve görüşleri”ni içeren dört bölümden oluşmaktadır. Yanıtlar yüzdelik olarak ve açık uçlu sorulara verilen yanıtlar gruplandırılarak sunulmuştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan odyologların %57,6’sı daha önce işitme kaybı olan demans hastasına hizmet vermiş, %79,5’i ise işitme değerlendirmesi/müdahalesi yaptığı bir hastada bilişsel bozukluk ya da demanstan şüphelenmiştir. Katılımcıların %52,3’ü odyologlar tarafından uygulanabilecek bilişsel tarama testleri hakkında bilgi sahibi iken sadece %17,9’u daha önce tarama amacıyla bilişsel test uygulamıştır. Katılımcıların %8,6’sı demans hakkında ek bir eğitim aldığını, %72,4’ü ise şu anda demans ve işitme kaybı olan yetişkinlere hizmet konusunda eğitime ihtiyacı olduğunu belirtmektedir. Katılımcıların %38,4’ü saf ses odyometri sırasında demanslı hastaların teste kooperasyonunun bozulmaması için yardımcı bir öge-görsel pekiştireç kullandığını belirtmiştir. Saf ses odyometrisinde odyologlar en sık yönergede değişiklik yaptıklarını bildirmişlerdir.
Sonuç: Ülkemizdeki odyologların demans, bilişsel tarama ve demanslı hastaya odyolojik yaklaşım ve müdahale konusunda bilgilendirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Bu amaçla kılavuzlar geliştirme, lisans eğitim programına bu bilgileri dahil etme ve mezuniyet sonrası eğitim/kurs oluşturma gibi girişimlerin yapılması önerilmektedir.
Keywords
Project Number
KA21/87
References
- Agrawal, Y., Nirparko, J. K., & Platz, E. A. (2008). “Prevalence of hearing loss and differences by demographic characteristics among US adults: data from the National Health and Nutrition Examination Survey”, Archives of Internal Medicine, 168(14), 1522-1530. https://doi.org/10.1001/archinte.168.14.1522
- Akbuğa Koç, E., Çil, E. T., Çakır, Ş., Ahmetoğlu, A., Yahya, H., & Çınar, N. (2025). Validity and Reliability of the Turkish Version of General Practitioner Assessment of Cognition. Experimental Aging Research, 51(4), 444-457.
- Beck, D. L., Weinstein, B. E., & Harvey, M. A. (2018). Dementia screening: A role for audiologists. Hearing Review, 25(7), 36-39.
- Borson S, Scanlan JM, Chen P., & Ganguli M. (2003). The Mini-Cog as a screen for dementia: Validation in a population-based sample. Journal of the American Geriatrics Society, 51(10), 1451-1454. https://doi.org/10.1046/j.1532-5415.2003.51465.x
- Brodaty, H., Pond, D., Kemp, N. M., Luscombe, G., Harding, L., Berman, K., & Huppert, F. A. (2002). The GPCOG: A new screening test for dementia designed for general practice. Journal of the American Geriatrics Society, 50(3), 530–534.https://doi.org/10.1046/j.1532-5415.2002.50122.x
- Broome, E. E., Tannirandorn, P., Straus, J., Beale, P., Heffernan, E., Dening, T., & Henshaw, H. (2023). Patient perceptions of cognitive screening in adult audiology services: A qualitative exploration. Frontiers in Neurolog, 14, 1143128. https://doi.org/10.3389/fneur.2023.1143128
- Burkhalter, C. L., Allen, R. S., Skaar, D. C., Crittenden, J., & Burgio, L. D. (2009). Examining the effectiveness of traditional audiological assessments for nursing home residents with dementia-related behaviors. Journal of the American Academy of Audiology, 20(09), 529-53. https://doi.org/10.3766/jaaa.20.9.2
- Buschke, H., Kuslansky, G., Katz, M., Stewart, W. F., Sliwinski, M. J., Eckholdt, H. M., & Lipton, R. B. (1999). Screening for dementia with the Memory Impairment Screen. Neurology, 52(2), 231–238. https://doi.org/10.1212/WNL.52.2.231
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Audiology
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
August 28, 2026
Submission Date
April 21, 2025
Acceptance Date
April 29, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 13 Number: 2
APA
Deniz Sakarya, M. (2026). Odyologların Demans, Bilişsel Tarama ve Demanslı Hastaya Odyolojik Yaklaşım Hakkındaki Bilgi ve Görüşlerinin İncelenmesi. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, 13(2), 455-472. https://doi.org/10.21020/husbfd.1675767
AMA
1.Deniz Sakarya M. Odyologların Demans, Bilişsel Tarama ve Demanslı Hastaya Odyolojik Yaklaşım Hakkındaki Bilgi ve Görüşlerinin İncelenmesi. HUFHSJ. 2026;13(2):455-472. doi:10.21020/husbfd.1675767
Chicago
Deniz Sakarya, Merve. 2026. “Odyologların Demans, Bilişsel Tarama Ve Demanslı Hastaya Odyolojik Yaklaşım Hakkındaki Bilgi Ve Görüşlerinin İncelenmesi”. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal 13 (2): 455-72. https://doi.org/10.21020/husbfd.1675767.
EndNote
Deniz Sakarya M (August 1, 2026) Odyologların Demans, Bilişsel Tarama ve Demanslı Hastaya Odyolojik Yaklaşım Hakkındaki Bilgi ve Görüşlerinin İncelenmesi. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal 13 2 455–472.
IEEE
[1]M. Deniz Sakarya, “Odyologların Demans, Bilişsel Tarama ve Demanslı Hastaya Odyolojik Yaklaşım Hakkındaki Bilgi ve Görüşlerinin İncelenmesi”, HUFHSJ, vol. 13, no. 2, pp. 455–472, Aug. 2026, doi: 10.21020/husbfd.1675767.
ISNAD
Deniz Sakarya, Merve. “Odyologların Demans, Bilişsel Tarama Ve Demanslı Hastaya Odyolojik Yaklaşım Hakkındaki Bilgi Ve Görüşlerinin İncelenmesi”. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal 13/2 (August 1, 2026): 455-472. https://doi.org/10.21020/husbfd.1675767.
JAMA
1.Deniz Sakarya M. Odyologların Demans, Bilişsel Tarama ve Demanslı Hastaya Odyolojik Yaklaşım Hakkındaki Bilgi ve Görüşlerinin İncelenmesi. HUFHSJ. 2026;13:455–472.
MLA
Deniz Sakarya, Merve. “Odyologların Demans, Bilişsel Tarama Ve Demanslı Hastaya Odyolojik Yaklaşım Hakkındaki Bilgi Ve Görüşlerinin İncelenmesi”. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, vol. 13, no. 2, Aug. 2026, pp. 455-72, doi:10.21020/husbfd.1675767.
Vancouver
1.Merve Deniz Sakarya. Odyologların Demans, Bilişsel Tarama ve Demanslı Hastaya Odyolojik Yaklaşım Hakkındaki Bilgi ve Görüşlerinin İncelenmesi. HUFHSJ. 2026 Aug. 1;13(2):455-72. doi:10.21020/husbfd.1675767