Research Article

Alkolden Beklentiler Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Volume: 9 Number: 1 April 30, 2022
EN TR

Alkolden Beklentiler Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı Brown, Christiansen ve Goldman (1987) tarafından geliştirilen Alkolden Beklentiler Ölçeği-III Yetişkin Formu'nu (ABÖ-III-Y) Türkçeye uyarlayarak geçerlik ve güvenirliğini incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Yapılan çalışma doğrultusunda alkol kullanım bozukluğu tanısıyla tedavi gören ve tanı almaksızın alkol kullanan toplam 402 yetişkine Alkolden Beklentiler Ölçeği-III Yetişkin Formu (ABÖ-III-Y), İçme Nedenleri Ölçeği Gözden Geçirilmiş Formu, (İNÖ-GF) ve Alkol Kullanım Bozuklukları Tanıma Testi (AKBTT) ölçekleri uygulanmıştır. Elde edilen veriler; dil eşdeğerliği geri-çeviri yöntemi; içerik geçerliği (content validity) uzman görüşüne başvurularak; güvenirliği, zamana göre değişmezliği (test-tekrar test güvenirlik/test-retest reliability) ve iç tutarlılığı (internal consistency) test edilerek; geçerliği ise yapı geçerliği (doğrulayıcı faktör analizi) ile sınanmıştır.
Bulgular: ABÖ-III-Y'nin Cronbach alfa değeri 120 madde için .97 olarak bulunmuştur. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda toplam varyansın %37,88’ini açıklayan 5 alt faktör ölçeğin orijinaliyle de uyumlu olarak şu şekilde oluşturulmuştur: Genel olumlu değişiklikler, artan sosyal girişkenlik ve kaygının azalması, gevşeme ve gerilimi azaltma, cinsellikte artış, fiziksel rahatlama. Yapılan madde analizinde madde gücü .40’ın altındaki maddeler çıkarıldıktan sonra oluşturulan ölçekte Cronbach alfa değeri .82 maddenin tümü için .96 bulunarak alt ölçekler için de .93 ile .77 arasında değişmektedir. Yapılan analizlerde ABÖ-III-Y ile İNÖ-GF arasında r=.64 düzeyinde AKBTT ile arasında .24 düzeyinde anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Yapılan uyarlama çalışmalarında AKBTT’den yüksek puan alarak zararlı düzeyde alkol kullananların alkolden beklentileri diğer katılımcılara oranla daha yüksek düzeyde bulunmuştur. Buna göre katılımcıların beklenti düzeyi arttıkça alkol tüketimlerinin de arttığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç: Yapılan analizler sonucu elde edilen sonuçlar Alkolden Beklentiler Ölçeği-III’ün Yetişkin Türkçe formunun psikometrik özelliklerinin gerekli ölçütleri karşıladığı, geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu sonucuna varılmıştır.

Keywords

References

  1. Ankay, A. (1992). Ruh sağlığı ve davranış bozuklukları. Ankara: Turhan Kitabevi.
  2. Abbey A., Ross L. T. & Mcduffıe D. (1994). Alcohol’s role in sexual assault. In Addictive behaviors in women, Humana Press, Totowa, NJ, 97-123.
  3. Allen J. P., Wilson V. B. (2003) Assessing alcohol problems: A guide for clinicians and researchers. National Institute of Alcohol Abuse and Alcoholism, Bethesda.
  4. Amerikan Psikiyatri Birliği (2014) DSM-V Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı, 5. Baskı, çev. KÖROĞLU E., Hekimler Yayın Birliği, Ankara.
  5. Babor T. F., Higgins Biddle J. C., Saunders J. B. & Monteiro M. G. (2001). AUDIT: The alcohol use disorders identification test: Guidelines for use in primary health care. World Health Organization.
  6. Biscaro M., Broer K., Taylor N. (2004). Self efficacy, alcohol expectancy and problem-solving appraisal as predictors of alcohol use in college students. College Student Journal, 38(4), 541-552.
  7. Brown S.A., Goldman M. S., Inn A. & Anderson L. R. (1980) Expectations of reinforcement from alcohol:Their domain and relation to drinking patterns. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 48, 419–426.
  8. Brown S. A., Christiansen B. A. & Goldman M. S. (1987). The Alcohol Expectancy Questionnaire: an instrument for the assessment of adolescent and adult alcohol expectancies. Journal of Studies on Alcohol, 48(5), 483-491.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2022

Submission Date

March 29, 2021

Acceptance Date

December 17, 2021

Published in Issue

Year 2022 Volume: 9 Number: 1

APA
Yıldızeli, S., & Erdoğdu, M. (2022). Alkolden Beklentiler Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, 9(1), 96-119. https://doi.org/10.21020/husbfd.904785
AMA
1.Yıldızeli S, Erdoğdu M. Alkolden Beklentiler Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. HUFHSJ. 2022;9(1):96-119. doi:10.21020/husbfd.904785
Chicago
Yıldızeli, Selcan, and Merve Erdoğdu. 2022. “Alkolden Beklentiler Ölçeği: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal 9 (1): 96-119. https://doi.org/10.21020/husbfd.904785.
EndNote
Yıldızeli S, Erdoğdu M (April 1, 2022) Alkolden Beklentiler Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal 9 1 96–119.
IEEE
[1]S. Yıldızeli and M. Erdoğdu, “Alkolden Beklentiler Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, HUFHSJ, vol. 9, no. 1, pp. 96–119, Apr. 2022, doi: 10.21020/husbfd.904785.
ISNAD
Yıldızeli, Selcan - Erdoğdu, Merve. “Alkolden Beklentiler Ölçeği: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal 9/1 (April 1, 2022): 96-119. https://doi.org/10.21020/husbfd.904785.
JAMA
1.Yıldızeli S, Erdoğdu M. Alkolden Beklentiler Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. HUFHSJ. 2022;9:96–119.
MLA
Yıldızeli, Selcan, and Merve Erdoğdu. “Alkolden Beklentiler Ölçeği: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, vol. 9, no. 1, Apr. 2022, pp. 96-119, doi:10.21020/husbfd.904785.
Vancouver
1.Selcan Yıldızeli, Merve Erdoğdu. Alkolden Beklentiler Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. HUFHSJ. 2022 Apr. 1;9(1):96-119. doi:10.21020/husbfd.904785