ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE ÖZ-YETERLİĞİN YORDAYICISI OLARAK BİLİŞSEL ESNEKLİK, DUYGU DÜZENLEME BECERİLERİ VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK

Bünyamin Ateş; Mehmet Enes Sağar

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE ÖZ-YETERLİĞİN YORDAYICISI OLARAK BİLİŞSEL ESNEKLİK, DUYGU DÜZENLEME BECERİLERİ VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK

Öz

Bu araştırmada, bilişsel esneklik, duygu düzenleme becerileri ve psikolojik sağlamlık değişkenlerinin üniversite öğrencilerinin öz-yeterlik düzeylerini ne kadar yordadığı incelenmiştir. Araştırma grubu, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Eğitim ve Fen-Edebiyat Fakültelerinde öğrenim gören 223 (%42.5) erkek, 302 (%57.5) kız olmak üzere toplam 525 öğrenciden oluşmuştur. Veri toplama araçları olarak Genel Öz-Yeterlik Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri, Duygu Düzenleme Becerileri Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırma verileri çoklu doğrusal regresyon analiz (adımsal) yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; bilişsel esneklik, duygu düzenleme becerileri ve psikolojik sağlamlık değişkenlerinin öz-yeterliği anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aypay, A. (2010). Genel öz yeterlik ölçeğinin (GÖYÖ) Türkçe’ye uyarlama çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 113-131.
Balgiu, B.A. (2017). Self-esteem, personality and resilience. Study of a students emerging adults group. Journal of Educational Sciences and Psychology, VII(LXIX), 93-99.
Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a Unifying Theory of Behavioral Change. Psychological Review, 84(2), 191-215.
Bandura, A. (1984). Recycling Misconceptions of Perceived Self-Efficacy. Cognitive Therapy and Research, 8(3), 231-255.
Bandura. A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. New Jersey: Prentice Halı.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy : The exercise of control. New York: W.H. Freeman and Company.
Basith, A., Syahputra, A., & Ichwanto, M.A. (2020). Academic self-efficacy as predictor of academic achievement. Jurnal Pendidikan Indonesia (JPI), 9(1), 163-170. doi: http://dx.doi.org/10.23887/jpi-undiksha.v9i1.24403.
Berking, M. (2010). Training Emotionaler Kompetenzen, 2. Aufl.. [Training of emotional competencies] (2nd ed.). Heidelberg: Springer.

Can, M., & Cantez, K.E. (2017). Üniversite öğrencilerinin mutluluk, psikolojik sağlamlık ve öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişki. Aydın Toplum ve İnsan Dergisi, 4(2), 61-76.
Cañas, J., Quesada, J., Antolí, A., & Fajardo, I. (2003). Cognitive flexibility and adaptability to environmental changes in dynamic complex problem-solving tasks. Ergonomics, 46(5), 482–501. doi:10.1080/0014013031000061640.
Çam, Z., Ekşisu, M., Kardaş, F., Saatçioğlu, Ö, & Gelibolu, S. (2020). The mediating role of self-efficacy in the relationship between problem solving and hope. Participatory Educational Research (PER), 7(1), 47-58.
Çelikkaleli, Ö. (2014). The relation between cognitive flexibility and academic, social and emotional self-efficacy beliefs among adolescents. Education and Science, 39, 347-354.
Dennis, J. P. & Wal, J. S. V. (2010). The cognitive flexibility inventory: Instrument development and estimates of reliability and validity. Cognitive Therapy and Research, 34(3), 241-253.
Doğan, T. (2015). Kısa psikolojik sağlamlık ölçeğinin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness ve Well-Being, 1(3), 93-102.
Ergün-Başak, B., & Can, G. (2018). Düşük Gelirli . Ailelerden gelen üniversite öğrencileri üzerinde özduyarlılık, sosyal bağlılık ve iyimserlik ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Elementary Education Online, 17(2), 768-785. doi: 10.17051/ilkonline.2018.419299
Goulão, M.F. (2014). The relationship between self-efficacy and academic achievement in adults’ learners. Athens Journal of Education,1(3), 237-246. doi:10.30958/aje.1-3-4.
Gross, J.J. (2002). Emotion regulation: Affective, cognitive, and social consequences. Psychophysiology, 39, 281–291.
Gross, J. J., & John, O. P. (1998). Mapping the domain of emotional expressivity: Multimethod evidence for a hierarchical model. Journal of Personality and Social Psychology, 74, 170–191. doi:10.1037//0022-3514.74.1.170
Gross, J., & John, O. (2003). Individual differences in two emotion regulation processes: Implications for affect, relationships, and well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 85, 348–362. doi:10.1037/0022-3514.85.2.348.
Gunzenhauser, C., Heikamp, T., Gerbino, M., Alessandri, G., Suchodoletz, A.,Giunta, L., Caprara, G.V., & Trommsdorff, G. (2013). Self-efficacy in regulating positive and negative emotions a validation study in Germany. European Journal of Psychological Assessment, 29(3),197-204. doi:10.1027/1015-5759/a000151.
Hamimi, T. (2018). Prediction of happiness based on self-regulation and self-efficacy among female students of secondary highschools in hamedan. International Journal of School and Cognitive Psychology, 5(4), 1-4. doi:10.4172/2469-9837.1000217.
Kılıç, N., Mammadov, M., Koçhan, K., & Aypay, A. (2020). Üniversite öğrencilerinde genel öz yeterlik inancı ve beden imajının psikolojik sağlamlık düzeyini yordama gücü. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(4), 904-914. doi: 10.16986/HUJE.2018044245.
Kim, B.S.K., & Omizo, M.M. (2005). Asian and European American cultural values, collective self-esteem, acculturative stress, cognitive flexibility, and general self-efficacy among Asian American college students. Journal of Counseling Psychology, 52(3), 412-419.
Kiran Esen, B., Özcan, H.D., & Sezgin, M. (2017). High school students’ cognitive flexibility is predicted by self-efficacy and achievement. European Journal of Education Studies, 3(2), 143-151.doi: 10.5281/zenodo.244470.
Luberto, C. M., Cotton, S., McLeish, A. C., Mingione, C. J., & O’Bryan, E. M. (2013). Mindfulness skills and emotion regulation: The mediating role of coping self-efficacy. Mindfulness, 5(4), 373–380. doi:10.1007/s12671-012-0190-6.
Martin, M.M., & Anderson, C.M. (1998). The cognitive flexibility scale: Three validity studies. Communication Reports, 11(1), 1–9. doi:10.1080/08934219809367680 .
Martin, M. M., & Rubin, R. B. (1995). A new measure of cognitive flexibility. Psychological Reports, 76(2), 623–626. doi:10.2466/pr0.1995.76.2.623.
Masten, A., & Barnes, A. (2018). Resilience in Children: Developmental Perspectives. Children, 5(7), 98. doi:10.3390/children5070098.
Motlagh, S. E., Amrai, K., Yazdani, M. J., Abderahim, H. A. & Souri, H. (2011). The relationship between self-efficacy and academic achievement in high school students. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 15, 765-768. doi:10.1016/j.sbspro.2011.03.180.
Nejad, F.A.Y., Sabed, F.H., & Borjali, A. (2017). Effectiveness of emotion regulation training on increasing self-efficacy and well-being in drug-dependent individuals. Journal of Occupational Health and Epidemiology, 6(1), 9-16. doi: 10.18869/acadpub.johe.6.1.9.
Novotny, J. S., & Kremenkova, L. (2016). The relationship between resilience and academic performance at youth placed at risk. Ceskoslovenska Psychologie, 60(6), 553- 566.
Payne, J.W., Bettman, J.R., & Johnson, E.J. (1993). The adaptive decision maker. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9781139173933. Randhawa, G. (2004). Self-efficacy and work performance: An empirical study. Indian Journal of Industrial Relations, 39(3), 336-346.
Robbins, A., Kaye, E. & Catling, J.C. (2018). Predictors of student resilience in higher education. Psychology Teaching Review, 24(1), 44-52.
Rutter, M. (1987). Psychosocial resilience and protective mechanisms. American Journal of Orthopsychiatry, 57(3), 316–331. doi:10.1111/j.1939-0025.1987.tb03541.x.
Sagone, E., & De Caroli, M.E. (2016). “Yes … I Can”: Psychological resilience and self-efficacy in adolescents. International Journal of Developmental and Educational Psychology INFAD Revista de Psicología, 1(1), 141-148.
Santos, M.C., Magramo, C.S., Oguan, F., & Paat, J. (2014). Establıshıng the relatıonshıp between general selfeffıcacy and subjectıve well-beıng among college students. Asian journal of management sciences & education, 3(1). 1-12.
Sapmaz, F. & Doğan, T. (2013). Bilişsel esnekliğin değerlendirilmesi: Bilişsel esneklik envanteri Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 46(1), 143-161.
Scott W. (1962). Cognitive complexity and cognitive flexibility. Sociometry, 25(4), 405–14.
Shimogori, Y. (2013). Impact of biculturalism on self-efficacy and cognitive flexibility of Japanese adults. Unpublished Doctoral Thesis. Claremont Graduate University and San Diego State University.
Spiro, R., & Jehng, J. (1990). Cognitive flexibility and hypertext: theory and technology for the non-linear and multidimensional traversal of complex subject matter. In Nix, D. & Spiro, R. (eds.). Cognition, Education and Multimédia: Exploring Ideas in High Technology. (pp. 163-205). New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, .
Tagay, O., Karatas, Z., Bayar, O. & Savi-Cakar, F. (2016). Resilience and life satisfaction as the predictors of general self-efficacy. Global Journal of Counseling and Guidance in Schools: Current Perspectives, 6(1), 11-17.
Tahmassian K., & Jalali Moghadam N. (2011). Relationship between self-efficacy and symptoms of anxiety, depression, worry and social avoidance in a normal sample of students. Iranian Journal of Psychiatry and Behavioral Sciences, 5(2). 91- 8.
Themanson, J. R., & Rosen, P. J. (2014). Examining the relationships between self-efficacy, task-relevant attentional control , and task performance: Evidence from event-related brain potentials. British Journal of Psychology, 106(2), 253–271. doi:10.1111/bjop.12091.
Thompson, R.A. (1994). Emotion regulation: a theme in search of definition. Monographs of the Society for Research in Child Development, 59, 25–52.
Vatan S., & Kahya Y. (2018). Duygu düzenleme becerileri ölçeninin Türkçeye uyarlanması: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 19(2), 192-201. doi:10.5455/apd.260322.
Wagnild, G., & Young, H. M. (1990). Resilience Among Older Women. Image: The Journal of Nursing Scholarship, 22(4), 252–255. doi:10.1111/j.1547-5069.1990.tb00224.x
Wagnild, G.M., & Young, H.M. (1993). Development and psychometric evaluation of there silience scale. Journal of Nursing Measurement, 1(2), 165-178.
Wald, J., Taylor, S., Asmundson, G.J.G., Jang, K.L., & Stapleton, J. (2006). Literature review of concepts: psychological resiliency. Toronto (ON): Defence R&D Canada.
Yenice, N. (2012). Öğretmen adaylarının öz -yeterlik düzeyleri ile problem çözme becerilerinin incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(39), 36 - 58.
Zautra, A. J. (2009). Resilience: One part recovery, two parts sustainability. Journal of Personality, 77(6), 1934–1943.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Bünyamin Ateş ^*
0000-0003-4090-1922
Palestine

Mehmet Enes Sağar
0000-0003-0941-5301
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Temmuz 2021

Gönderilme Tarihi

24 Mart 2021

Kabul Tarihi

29 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 13 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA93FT74CC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ateş, B., & Sağar, M. E. (2021). ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE ÖZ-YETERLİĞİN YORDAYICISI OLARAK BİLİŞSEL ESNEKLİK, DUYGU DÜZENLEME BECERİLERİ VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(3), 679-695. https://izlik.org/JA93FT74CC

AMA

1.Ateş B, Sağar ME. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE ÖZ-YETERLİĞİN YORDAYICISI OLARAK BİLİŞSEL ESNEKLİK, DUYGU DÜZENLEME BECERİLERİ VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK. İAÜD. 2021;13(3):679-695. https://izlik.org/JA93FT74CC

Chicago

Ateş, Bünyamin, ve Mehmet Enes Sağar. 2021. “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE ÖZ-YETERLİĞİN YORDAYICISI OLARAK BİLİŞSEL ESNEKLİK, DUYGU DÜZENLEME BECERİLERİ VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK”. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 13 (3): 679-95. https://izlik.org/JA93FT74CC.

EndNote

Ateş B, Sağar ME (01 Temmuz 2021) ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE ÖZ-YETERLİĞİN YORDAYICISI OLARAK BİLİŞSEL ESNEKLİK, DUYGU DÜZENLEME BECERİLERİ VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 13 3 679–695.

IEEE

[1]B. Ateş ve M. E. Sağar, “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE ÖZ-YETERLİĞİN YORDAYICISI OLARAK BİLİŞSEL ESNEKLİK, DUYGU DÜZENLEME BECERİLERİ VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK”, İAÜD, c. 13, sy 3, ss. 679–695, Tem. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93FT74CC

ISNAD

Ateş, Bünyamin - Sağar, Mehmet Enes. “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE ÖZ-YETERLİĞİN YORDAYICISI OLARAK BİLİŞSEL ESNEKLİK, DUYGU DÜZENLEME BECERİLERİ VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK”. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 13/3 (01 Temmuz 2021): 679-695. https://izlik.org/JA93FT74CC.

JAMA

1.Ateş B, Sağar ME. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE ÖZ-YETERLİĞİN YORDAYICISI OLARAK BİLİŞSEL ESNEKLİK, DUYGU DÜZENLEME BECERİLERİ VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK. İAÜD. 2021;13:679–695.

MLA

Ateş, Bünyamin, ve Mehmet Enes Sağar. “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE ÖZ-YETERLİĞİN YORDAYICISI OLARAK BİLİŞSEL ESNEKLİK, DUYGU DÜZENLEME BECERİLERİ VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK”. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 13, sy 3, Temmuz 2021, ss. 679-95, https://izlik.org/JA93FT74CC.

Vancouver

1.Bünyamin Ateş, Mehmet Enes Sağar. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE ÖZ-YETERLİĞİN YORDAYICISI OLARAK BİLİŞSEL ESNEKLİK, DUYGU DÜZENLEME BECERİLERİ VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK. İAÜD [Internet]. 01 Temmuz 2021;13(3):679-95. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93FT74CC