Research Article

ŞEFFAF DUVARLAR: SOSYAL MEDYANIN KUŞAKLARARASI İLETİŞİM, MAHREMİYET VE OTORİTE ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Volume: 6 Number: 2 May 1, 2026
TR EN

ŞEFFAF DUVARLAR: SOSYAL MEDYANIN KUŞAKLARARASI İLETİŞİM, MAHREMİYET VE OTORİTE ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Abstract

Bu çalışma, Şanlıurfa gibi geleneksel, kolektif ve ataerkil kodların güçlü olduğu bir bağlamda, sosyal medyanın kuşaklararası iletişim üzerindeki paradoksal etkilerini incelemektedir. Mevcut literatür büyük ölçüde birey odaklı bir perspektife sahip olup, dijital mahremiyeti genellikle devlet veya şirketler gibi dışsal tehditler üzerinden okuma eğilimindedir. Bu araştırma ise mahremiyet mücadelesinin ve gözetim dinamiklerinin merkezine “aile içi” aktörleri yerleştirerek literatürdeki bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Şanlıurfa’da literatürde “dijital yerli” ve “dijital göçmen” olarak tanımlanan iki farklı teknolojik habitusa sahip 30 katılımcıyla yürütülen derinlemesine görüşmelere dayanan bu çalışma, yorumlayıcı fenomenolojik bir tasarım izlemiş; görüşme verileri refleksif tematik analizle çözümlenmiştir. Çalışma, ayrıca sosyal medyanın aile içinde paradoksal bir “şeffaf duvar” işlevi gördüğünü öne sürmektedir. Bu metaforun “şeffaflık” boyutu, aile üyeleri arasında “çevresel farkındalık” yoluyla sürekli bir bağlantı illüzyonu yaratırken; “duvar” boyutu üç temel alanda gerilim üretmektedir. Bulgular, sosyal medyanın (1) Meyrowitz’in “bağlam çöküşü” teorisiyle uyumlu olarak aileyi bir “panoptik aile”ye dönüştürdüğünü; (2) küresel değerleri bir “gizli müfredat” olarak yayarak yerel “ahlaki ekonomi” ile çatıştırdığını ve (3) dijital göçmenlerin, dijital yerlilere olan teknik bağımlılığı nedeniyle geleneksel otorite hiyerarşilerini tersine çevirerek “tersine evcilleştirme” sürecini tetiklediğini göstermektedir.

Keywords

References

  1. Abbas, R., Pataki, S., Vaknin‐Nusbaum, V., & Ilaiyan, S. (2018). What do they want from my life? Parent-child relationships as perceived by Druze adolescents in Israel. Journal of Adolescent Research, 34(3), 261–281. https://doi.org/10.177/0743558418764088
  2. Abel, S., Machin, T., & Brownlow, C. (2020). Social media, rituals, and long-distance family relationship maintenance: A mixed-methods systematic review. New Media & Society, 23(3), 632–654. https://doi.org/10.177/1461444820958717
  3. Abu-Asbah, K. (2018). Intergenerational gaps in digital understanding and skills in Palestinian society in Israel. Education and Information Technologies, 23, 2991–3006. https://doi.org/10.007/s10639-018-9755-x
  4. Adam, I. (2020). Perceptions of social media use and family values in the Northern Region of Ghana. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 10(1). https://doi.org/10.6007/IJARBSS/v10-i1/6852
  5. Ahmad, N., Shahdan, T., & Yahya, N. (2025). Bridging generations: A scoping review of teaching technology to the elderly using intergenerational strategies. International Journal of Informatics and Communication Technology, 14(2), 529–539. https://doi.org/10.1591/ijict.v14i2.pp529-539
  6. Akdoğan, R., & Çimşir, E. (2022). Collectivistic ambivalence: A potential source of social anxiety for individuals with higher inferiority feelings. International Journal of Intercultural Relations, 90, 14–23. https://doi.org/10.016/j.ijintrel.2022.07.003
  7. Alinejad, D. (2019). Careful co-presence: The transnational mediation of emotional intimacy. Social Media + Society, 5(2). https://doi.org/10.177/2056305119854222
  8. Alinejad, D. (2020). Techno-emotional mediations of transnational intimacy: Social media and care relations in long-distance Romanian families. Media, Culture & Society, 43(3), 444–459. https://doi.org/10.177/0163443720972313

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Organisational, Interpersonal and Intercultural Communication

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 1, 2026

Submission Date

November 24, 2025

Acceptance Date

April 5, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 6 Number: 2

APA
Yıldız, G. (2026). ŞEFFAF DUVARLAR: SOSYAL MEDYANIN KUŞAKLARARASI İLETİŞİM, MAHREMİYET VE OTORİTE ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. İletişim Bilimi Araştırmaları Dergisi, 6(2), 163-179. https://izlik.org/JA44XL42SF
AMA
1.Yıldız G. ŞEFFAF DUVARLAR: SOSYAL MEDYANIN KUŞAKLARARASI İLETİŞİM, MAHREMİYET VE OTORİTE ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. JCSR. 2026;6(2):163-179. https://izlik.org/JA44XL42SF
Chicago
Yıldız, Gıyasettin. 2026. “ŞEFFAF DUVARLAR: SOSYAL MEDYANIN KUŞAKLARARASI İLETİŞİM, MAHREMİYET VE OTORİTE ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. İletişim Bilimi Araştırmaları Dergisi 6 (2): 163-79. https://izlik.org/JA44XL42SF.
EndNote
Yıldız G (May 1, 2026) ŞEFFAF DUVARLAR: SOSYAL MEDYANIN KUŞAKLARARASI İLETİŞİM, MAHREMİYET VE OTORİTE ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. İletişim Bilimi Araştırmaları Dergisi 6 2 163–179.
IEEE
[1]G. Yıldız, “ŞEFFAF DUVARLAR: SOSYAL MEDYANIN KUŞAKLARARASI İLETİŞİM, MAHREMİYET VE OTORİTE ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”, JCSR, vol. 6, no. 2, pp. 163–179, May 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA44XL42SF
ISNAD
Yıldız, Gıyasettin. “ŞEFFAF DUVARLAR: SOSYAL MEDYANIN KUŞAKLARARASI İLETİŞİM, MAHREMİYET VE OTORİTE ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. İletişim Bilimi Araştırmaları Dergisi 6/2 (May 1, 2026): 163-179. https://izlik.org/JA44XL42SF.
JAMA
1.Yıldız G. ŞEFFAF DUVARLAR: SOSYAL MEDYANIN KUŞAKLARARASI İLETİŞİM, MAHREMİYET VE OTORİTE ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. JCSR. 2026;6:163–179.
MLA
Yıldız, Gıyasettin. “ŞEFFAF DUVARLAR: SOSYAL MEDYANIN KUŞAKLARARASI İLETİŞİM, MAHREMİYET VE OTORİTE ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. İletişim Bilimi Araştırmaları Dergisi, vol. 6, no. 2, May 2026, pp. 163-79, https://izlik.org/JA44XL42SF.
Vancouver
1.Gıyasettin Yıldız. ŞEFFAF DUVARLAR: SOSYAL MEDYANIN KUŞAKLARARASI İLETİŞİM, MAHREMİYET VE OTORİTE ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. JCSR [Internet]. 2026 May 1;6(2):163-79. Available from: https://izlik.org/JA44XL42SF

Copyright © Author(s). Licensed under CC BY-NC-ND 4.0.