Research Article

Zevkî’nin Gazellerinde Hz. Ali Sevgisi

Volume: 3 Number: 2 December 15, 2023
EN TR

Zevkî’nin Gazellerinde Hz. Ali Sevgisi

Abstract

Hz. Ali, Hz. Peygamber’in damadı ve amcasının oğlu olması hasebiyle müslüman Türklerin yaşadığı her coğrafyada sevilmiş ve sayılmıştır. O, yiğitliği, ilmi ve cömertliği ile Türk edebiyatında da özel bir konuma yükseltilmiştir. Ancak İslam dünyasında ortaya çıkan bazı mezhebî yaklaşımlar, Hz. Ali’nin dinî ve içtimai hayattaki konumunun yanısıra Türk edebiyatındaki konumunun da farklılaşmasına sebep olmuştur. Özellikle Azerbaycan coğrafyasında Safevi Devleti’nin kuruluşundan sonra, 16. Yüzyılın başından itibaren, Şiîliğin resmî mezhep olarak kabul edilmesi Azerbaycan edebiyatında âdeta bir kırılma noktası olmuştur. Dolayısıyla 16. yüzyıldan sonra Azerbaycan sahasında yetişen bazı klasik dönem şairleri şiirlerinde Hz. Ali sevgisini, mezhepsel bir düzlemde ifrat noktasına taşıyarak ona duydukları hayranlık ve bağlılığı lirik bir tarzda terennüm etmeye başlamışlardır. 17. yüzyılda yaşadığı tahmin edilen Azerbaycan sahası şairlerinden Zevkî de söz konusu şairlerden biridir. Bu çalışmanın amacı, Zevkî Dîvân’ındaki Hz. Ali konulu Türkçe ve Farsça yazılmış bazı gazellerin Şiîlik bağlamında incelenerek Zevkî’nin mezhebî duruşunun şiirlerine nasıl yansıdığını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda tek nüshası Fransa Milli Kütüphanesi’nde (Bibliothèque nationale de France) yer alan Zevkî Dîvânı’ndan faydalanılmıştır.

Keywords

References

  1. Akpınar, Yavuz. Azerî Edebiyatı Araştırmaları. İstanbul: Dergâh Yayınları, 1994.
  2. Gölpınarlı, Abdülbakıy. Tarih Boyunca İslâm Mezhepleri ve Şîîlik. İstanbul: Der Yayınları, 2007.
  3. Hayyampur, Abdürresul. Ferheng-i Sühanverân. Tebriz: Şirket-i Sihâmî, 1340.
  4. Kur’ân Yolu. Erişim 15 Ağustos 2023. https://kuran.diyanet.gov.tr/
  5. Köprülü, Fuad. “Azerî”. İslam Ansiklopedisi. 2/129-139. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1993.
  6. Lutf Ali Beg. Âteş-gede. Gilân: Çâphâne-i Gilân, 1340.
  7. Macit, Muhsin. Karakoyunlu Hükümdarı Cihanşah ve Türkçe Şiirleri. Ankara: Grafiker Yayınları, 2007.
  8. Muhtaroğlu, Vilayet. Azerbaycan Edebiyatına Genel Bakış. PDF: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 1993. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10829,azerbaycanturkedebiyatinagenelbakispdf.pdf?0

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Islamic Literature

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 15, 2023

Submission Date

September 30, 2023

Acceptance Date

November 30, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 3 Number: 2

APA
Nalbat, M. (2023). Zevkî’nin Gazellerinde Hz. Ali Sevgisi. İdrak Dini Araştırmalar Dergisi, 3(2), 294-316. https://izlik.org/JA38WU53PC
AMA
1.Nalbat M. Zevkî’nin Gazellerinde Hz. Ali Sevgisi. İdrak Dini Araştırmalar Dergisi. 2023;3(2):294-316. https://izlik.org/JA38WU53PC
Chicago
Nalbat, Muhammet. 2023. “Zevkî’nin Gazellerinde Hz. Ali Sevgisi”. İdrak Dini Araştırmalar Dergisi 3 (2): 294-316. https://izlik.org/JA38WU53PC.
EndNote
Nalbat M (December 1, 2023) Zevkî’nin Gazellerinde Hz. Ali Sevgisi. İdrak Dini Araştırmalar Dergisi 3 2 294–316.
IEEE
[1]M. Nalbat, “Zevkî’nin Gazellerinde Hz. Ali Sevgisi”, İdrak Dini Araştırmalar Dergisi, vol. 3, no. 2, pp. 294–316, Dec. 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA38WU53PC
ISNAD
Nalbat, Muhammet. “Zevkî’nin Gazellerinde Hz. Ali Sevgisi”. İdrak Dini Araştırmalar Dergisi 3/2 (December 1, 2023): 294-316. https://izlik.org/JA38WU53PC.
JAMA
1.Nalbat M. Zevkî’nin Gazellerinde Hz. Ali Sevgisi. İdrak Dini Araştırmalar Dergisi. 2023;3:294–316.
MLA
Nalbat, Muhammet. “Zevkî’nin Gazellerinde Hz. Ali Sevgisi”. İdrak Dini Araştırmalar Dergisi, vol. 3, no. 2, Dec. 2023, pp. 294-16, https://izlik.org/JA38WU53PC.
Vancouver
1.Muhammet Nalbat. Zevkî’nin Gazellerinde Hz. Ali Sevgisi. İdrak Dini Araştırmalar Dergisi [Internet]. 2023 Dec. 1;3(2):294-316. Available from: https://izlik.org/JA38WU53PC